Flora Drukuj E-mail

opracowanie z ksi捫ki „Bia這wieski Park Narodowy. Pozna – Zrozumie – Zachowa”
Wydawca: Bia這wieski Park Narodowy, 2009


 Zbiorowiska le郾e

 


 Flora naczyniowa

 

 

 

 

 

 

 


Las naturalny

W Puszczy Bia這wieskiej zachowa造 si ostatnie na ni簑 europejskim fragmenty lasów o charakterze pierwotnym. Dzi瘯i wielowiekowej ochronie przetrwa造 w niej liczne gatunki organizmów, które gdzie indziej ju wygin窸y. Wiele powszechnie znanych gatunków przybiera w tym masywie le郾ym nie spotykane gdzie indziej formy i rozmiary, szczególnie pod tym wzgl璠em wyró積iaj si drzewa. Dobr ilustracj tego fenomenu przyrodniczego s lipy w Puszczy przypominaj帷e pokrojem i rozmiarami d瑿y czy te znana w ca貫j Europie jako du篡 krzew wierzba iwa - wyrastaj帷a tu na drzewo o wysoko軼i do 22 m i 鈔ednicy do 40 cm.

Ols

Ochrona Puszczy Bia這wieskiej sprzyja豉 przetrwaniu nie tylko pojedynczych gatunków, ale tak瞠 ich zespoów, oraz naturalnego uk豉du przestrzennego zbiorowisk ro郵innych. W krajobrazie Puszczy zdecydowanie przewa瘸j lasy, zajmuj帷 oko這 96% jej powierzchni. Reszt stanowi pola, 陰ki, drogi, nieu篡tki, wody p造n帷e i stoj帷e. W ostatnim dziesi璚ioleciu powierzchnia terenów niele郾ych bardzo szybko si kurczy, gdy las w sposób naturalny powraca na opuszczone pola i 陰ki.


Wykrot

Dominuj帷ym typem lasu s w Puszczy gr康y zajmuj帷e 47% powierzchni le郾ej. Bory zajmuj 37%, a podmok貫 lasy li軼iaste i mieszane ok. 14,5% powierzchni Puszczy. Drzewostany tworz gównie 鈍ierk pospolity - 26%, sosna zwyczajna - 24%, olsza czarna - 17%, d帳 szypu趾owy - 12%, oraz brzozy: brodawkowata i omszona - 11%. Jesion wynios造, lipa drobnolistna, klon zwyczajny, topola osika i wi您y stanowi domieszk w sk豉dzie gatunkowym drzewostanów, cho lokalnie mog pe軟i te rol gatunków gównych. Grab zwyczajny, cho jest gatunkiem bardzo pospolitym, z regu造 buduje drugie pi皻ro drzewostanów, bardzo rzadko wchodz帷 do sk豉du gatunkowego drzewostanów gównych.

Rozk豉d drzewa

W porównaniu z innymi lasami Polski lasy Puszczy Bia這wieskiej odznaczaj si stosunkowo dobrym stanem zachowania drzewostanów pochodzenia naturalnego. Prawie 40% powierzchni le郾ej pokrywaj drzewostany w wieku ponad 80 lat. 字edni wiek drzewostanów wynosi 73 lata w cz窷ci zagospodarowanej i 130 lat w Obszarze Ochrony 圭is貫j Bia這wieskiego Parku Narodowego.

Charakterystyczn cech drzewostanów puszcza雟kich jes t z這穎na wielowarstwowa, wielogatunkowa i ró積owiekowa struktura. Drzewostany chronione w Obszarze Ochrony 圭is貫j Bia這wieskiego Parku Narodowego zachowa造 do dzi cechy dawnych pierwotnych puszcz ni穎wych, w których nie cz這wiek a przyroda decydowa豉 o sk豉dzie gatunkowym i strukturze drzewostanów. Bardzo dobrze ró積ice mi璠zy sk豉dem gatunkowym drzewostanów o charakterze naturalnym i sk豉dem gatunkowym drzewostanów przekszta販onych gospodark ludzk charakteryzuj poni窺ze diagramy:

Diagram 1:

diagram_1

 Diagram 2:

diagram_2

 

安ierk
Odnawianie 鈍ierka
Sosna

Najwi瘯szy wp造w na sk豉d gatunkowy zespoów ro郵innych porastaj帷ych dany teren ma wilgotno嗆 i typ gleby (te cechy decyduj o 篡zno軼i siedliska). Zale積o嗆 ta jest bardzo silna w przypadku obu omawianych cech. Zupe軟ie inny sk豉d gatunkowy b璠 mia造 lasy na glebie 篡znej, a inny na ubogiej o tym samym uwilgotnieniu. Odmienny b璠zie te sk豉d gatunkowy lasów przy zbli穎nej 篡zno軼i gleby w ró積ych warunkach uwilgotnienia.

W wielu miejscach Puszczy Bia這wieskiej wci捫 jeszcze zachowa豉 si naturalna mozaika zbiorowisk ro郵innych. Najbardziej charakterystyczny i schematyczny jest uk豉d zbiorowisk le郾ych w dolinach cieków wodnych. Naj豉twiej to zauwa篡 id帷 prostopadle do osi rzeki lub strumienia.

Zmutowany zawilec

Oddalaj帷 si od brzegów rzeki, w miar podnoszenia si terenu, kolejno wyst瘼uj: 喚g, gr康 (pocz患szy od wariantu wilgotnego po warianty mniej uwilgocone), bór mieszany, a w warunkach ekstremalnego przesuszenia, na glebach piaszczystych dojdziemy do boru sosnowego. Ten do嗆 przejrzysty uk豉d zaburzony jest przez bezodp造wowe zag喚bienia terenu o nieprzepuszczalnym pod這簑. W nich, w warunkach silnego i bardzo zmiennego uwilgotnienia rozwija si ols, a przy sta造m silnym uwodnieniu - torfowisko wysokie, na którym z kolei mo瞠 rozwin望 si bór bagienny.

砰wiec cebulkowy

Spo鈔ód ro郵in Puszczy Bia這wieskiej najliczniejsz grup s ro郵iny naczyniowe - jest ich nieco ponad tysi帷 gatunków. W tym 19 gatunków to paprocie, 6 - wid豉ki, 7 - skrzypy, 54 gatunki reprezentuje w徠robowce, a nieco ponad 200 gatunków - mchy. Wiele gatunków mszaków i porostów, które w przesz這軼i by造 najprawdopodobniej szeroko rozprzestrzenione przetrwa造 jedynie w takich miejscach jak Puszcza. Mo積a je spotka tylko tam, gdzie las zachowa swoj pierwotno嗆, a uk豉d warunków przyrodniczych i gospodarka ludzka (a raczej jej brak) umo磧iwi造 ich przetrwanie. Wi瘯szo嗆 z nich jest zwi您ana z martwym drewnem lub z pniami, konarami i kor starych drzew. W豉郾ie ich obecno嗆 stanowi o unikatowo軼i Puszczy, b璠帷 jednocze郾ie miernikiem stopnia zachowania jej zasobów naturalnych.

Czosnek niedzwiedzi

Oprócz pojedynczych gatunków ro郵in w Puszczy zachowa造 si równie rzadkie gdzie indziej zespo造 ro郵inne. Spo鈔ód nich na wymienienie zas逝guje przede wszystkim 鈍ierczyna na torfie - bardzo rzadko w Polsce spotykane zbiorowisko le郾e. Charakterystycznym rysem 鈍ierczyny na torfie jest wyra幡a dominacja 鈍ierka w drzewostanie, prawie zupe軟y brak li軼iastych gatunków drzew oraz wyst瘼owanie w runie, w鈔ód bardzo bogatego kobierca mchów torfowców tak rzadkich ro郵in jak listera sercowata czy 簑rawina drobnolistna.

Knie b這tna

Flora ro郵in naczyniowych Puszczy Bia這wieskiej jest stosunkowo dobrze poznana, cho nie oznacza to, 瞠 ich lista gatunkowa jest ju zamkni皻a. Mimo zwarto軼i masywu le郾ego na 1070 gatunków stwierdzonych tu ro郵in naczyniowych jedynie 664 mo積a uzna za sk豉dniki naturalne ekosystemów le郾ych Puszczy. Pozosta貫, to gatunki, które wesz造 do Puszczy po stworzeniu im w豉軼iwych 鈔odowisk 篡cia przez cz這wieka. Takich gatunków jest ju 353 i nadal przychodz coraz nowe. Niektóre gatunki uznane ju za wymar貫 mog okaza si wci捫 obecnymi. Przyk豉dem gatunków ro郵in znajdowanych skrajnie rzadko mo瞠 by storczyk storzan bezlistny stwierdzony w Puszczy na podstawie pojedynczych obserwacji w latach: 1888, 1889, 1925, 1930 i 1996.

Storczyk bezzieleniowy
- gnie幡ik le郾y
Zdrojowka rutewkowata
Zdrojówka rutewkowata
i zmutowany zawilec
gajowy

Do najliczniejszych rodzin ro郵in naczyniowych w Puszczy Bia這wieskiej nale膨:

  • z這穎ne ( Compositae ) - 108 gatunków,
  • trawy ( Graminae ) - 85
  • turzycowate ( Cyperaceae ) - 66
  • ró穎wate ( Rosaceae ) - 59
  • motylkowate ( Papilionaceae ) - 54
  • go寮zikowate ( Caryophyllaceae ) - 43
  • tr璠ownikowate ( Scrophulariaceae ) - 41
  • wargowe ( Labiateae ) - 41
  • krzy穎we ( Crucifereae ) - 40
  • jaskrowate ( Ranunculaceae ) - 35
  • baldaszkowate ( Umbelifereae ) - 32
  • storczykowate ( Orchidaceae ) - 24
  • rdestowate ( Polygonaceae ) - 24

W鈔ód ro郵in naczyniowych Puszczy jest 96 gatunków o zdrewnia造ch p璠ach: drzewa - 26 gatunków, krzewy - 55 i krzewinki - 14. Podane liczby zawieraj równie gatunki z ró積ych wzgl璠ów w徠pliwe (agrest i dzika jab這, brzoza karpacka i topola czarna) oraz wymar貫 (cis).


Czytaj wi璚ej...


 
  • Polish
  • English
home contact sitemap