bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
Bilety online
Projekt PL BY
Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

PNRP 31(2) za 2012 r.

 

Wspó販zesne wyst瘼owanie piestrzenicy olbrzymiej Gyromitra gigas (Krombh.) Cooke
w Polsce i ocena jej zagro瞠nia

STRESZCZENIE

W artykule przedstawiono wspó販zesne rozmieszczenie piestrzenicy olbrzymiej (Gyromitra gigas). W Polsce gatunek ten uznany jest za Nara穎ny (kategoria V). Wspó販ze郾ie Gyromitra gigas znana jest z 40 stanowisk. Gatunek ten owocnikuje wczesn wiosn i z tego powodu mo瞠 by cz瘰to przeoczany. Zagro瞠nie piestrzenicy olbrzymiej oceniono w oparciu o kryteria IUCN. Oszacowanie na podstawie dost瘼nych danych rozleg這軼i i obszaru wyst瘼owania, dost瘼no軼i siedlisk oraz wielko軼i krajowej populacji wskazuje, 瞠 piestrzenica olbrzymia jest gatunkiem szeroko rozpowszechnionym i obecnie niezagro穎nym. Zaproponowano dla niej kategori LC.

 

Ró積orodno嗆 florystyczna górnego odcinka doliny rzeki Rawki

STRESZCZENIE

Praca przedstawia wyniki bada sk豉du flory ro郵in naczyniowych obszaru 廝ód這wego rzeki Rawki. Teren bada po這穎ny jest w obr瑿ie Wzniesie ódzkich (Kondracki 2002) i obejmuje 廝ód這wy odcinek doliny rzeki Rawki w granicach rezerwatu oraz doliny trzech dop造wów nie wchodz帷ych w jego sk豉d. D逝go嗆 badanego fragmentu rzeki wynosi oko這 26,5 km, a powierzchnia oko這 3,95 km2.

Gównymi celami bada by造: inwentaryzacja gatunków ro郵in naczyniowych, przedstawienie rozmieszczenia populacji gatunków chronionych i rzadkich okre郵enie skali ekspansji i rozmieszczenia populacji gatunków obcych.

Badania prowadzone by造 w sezonach wegetacyjnych 2008 i 2009. ㄠcznie odnotowano 384 taksony ro郵in naczyniowych, nale膨cych do 75 rodzin i 236 rodzajów. W analizie wzi皻o pod uwag równie wybrane wska幡iki - naturalno軼i, antropofityzacji ogólnej oraz kenofityzacji. Odnotowano tu wyst瘼owanie 60 gatunków pochodzenia obcego, w tym 19 taksonów ro郵in inwazyjnych. Wska幡ik antropofityzacji ogólnej dowodzi, 瞠 flora badanego terenu jest znacznie przekszta販ona przez cz這wieka. Stwierdzono tu równie wyst瘼owanie 23 gatunków ro郵in chronionych, rzadkich i zagro穎nych. Najcenniejszy i najmniej przekszta販ony przez cz這wieka fragment doliny Rawki po這穎ny jest mi璠zy miejscowo軼iami Olszewo i Kochanów wraz z dop造wem rozpoczynaj帷ym si w okolicach wsi Popowo.

 

Zodarion germanicum C.L. Koch (Araneae, Zodariidae) w Parku Krajobrazowym
im. gen. Dezyderego Ch豉powskiego - nowe stanowiska w Wielkopolsce

STRESZCZENIE

Praca prezentuje dwa nowe stanowiska paj彗a z gatunku Zodarion germanicum w Polsce. Dwa dojrza貫 oraz cztery m這de osobniki stwierdzono w krajobrazie rolniczym Wielkopolski na terenie Parku Krajobrazowego gen. Dezyderego Ch豉powskiego oraz na jego obrze瘸ch. Cech charakterystyczn Parku jest mozaikowy krajobraz utworzony przez pola uprawne, gdzie prowadzona jest intensywna gospodarka rolna, oraz sie pasów le郾ych pomi璠zy nimi. Jedno ze stanowisk znajdowa這 si w dobrze nas這necznionym jednorocznym zadrzewieniu 鈔ódpolnym, a drugie na stosie kamieni w okolicy wsi R帳i. Osobniki zosta造 z這wione za pomoc pu豉pek Barbera w ramach bada araneofauny w ró積ych agroekosystemach. Zodarion germanicum jest gatunkiem po逝dniowo- i 鈔odkowoeuropejskim, znanym z blisko 50 stanowisk w Polsce, gdzie przebiega pó軟ocna granica jego zasi璕u. Gatunek ten jest umieszczony w „Czerwonej Li軼ie Zwierz徠 Gin帷ych i Zagro穎nych w Polsce" ze statusem VU - nara穎ny na wygini璚ie. Ten myrmekofagiczny paj彗 篡je w suchych i nas這necznionych biotopach. Jest on niepospolity w krajobrazie rolniczym, gdzie wyst瘼uje silna antropopresja. Powy窺ze opracowanie wykaza這, 瞠 zarówno sta貫 (zadrzewienia), jak i efemeryczne (stosy kamieni) elementy krajobrazu s siedliskami rzadszych gatunków paj彗ów.

 

Wst瘼ne badania chrz御zczy wodnych (Coleoptera)
Nadwieprza雟kiego Parku Krajobrazowego (Polska 鈔odkowo-wschodnia)

STRESZCZENIE

W 2009 r. badano centraln i pó軟ocn cz窷 Nadwieprza雟kiego Parku Krajobrazowego. Wykazano 70 gatunków chrz御zczy wodnych z 8 rodzin: Gyrinidae (3), Haliplidae (5), Noteridae (2), Dytiscidae (34), Helophoridae (5), Hydrochidae (1), Hydrophilidae (16) i Hydraenidae (4). Najbardziej interesuj帷e by造: Aulonogyrus concinnus, Haliplus immaculatus, Agabus pseudoclypealis, Graphoderus austriacus, Syphrodytes figuratus, Helophorus grandis, Berosus signaticollis i Hydrochara flavipes. Dla A. concinnus teren bada jest wa積 cz窷ci wyspy area逝 na jego skraju pó軟ocnym; gatunek zasiedla tu prawdopodobnie w sposób ci庵造 du瞠 rzeki (Wieprz, Bug) i dolne odcinki niektórych ich dop造wów. Dwa wykazane stanowiska A. pseudoclypealis wyznaczaj now zachodni granic zachodni wyst瘼owania tego gatunku i sugeruj istnienie wyspy jego area逝 na Lubelszczy幡ie. Blisko pó軟ocnej granicy zasi璕u stwierdzono H. flavipes. Fauna terenu bada by豉 typowa dla dolin 鈔ednich i du篡ch rzek Polski wschodniej, wykazuj帷 najwi瘯sze podobie雟two do fauny doliny 鈔odkowego Bugu. Najwa積iejsze dla bogactwa gatunkowego okaza造 si wody stoj帷e okresowe i trwa貫, najwi璚ej stenotopów (gównie reofili) zasiedla這 rzek Wieprz. Struktura ekologiczna i bogactwo fauny dobrze odzwierciedla造 podzia terenu bada na cz窷 po逝dniow, nizinn (nale膨c do Polesia) i pó軟ocn, prze這mow (nale膨c do Wy篡ny Lubelskiej). W cz窷ci po逝dniowej stwierdzono prawie dwa razy wi璚ej gatunków, a w鈔ód stenotopów dominowa造 tyrfofile. W cz窷ci pó軟ocnej przewa瘸造 reofile.

 

Herpetofauna rezerwatu przyrody „Milechowy" 

STRESZCZENIE

Le郾y rezerwat przyrody „Milechowy" po這穎ny jest w centralnej cz窷ci województwa 鈍i皻okrzyskiego. Zajmuje powierzchni 133 ha, obejmuj帷 cz窷 Grz帳ów Bolmi雟kich oraz Gór Brodow. Rze嬌a terenu jest bardzo zró積icowana, z licznymi w患ozami, jarami oraz wychodniami skalnymi. Na 豉godnych wzgórzach rezerwatu dominuj zbiorowiska le郾e, ponadto obecne s murawy kserotermiczne. Obserwacje prowadzono w latach 2008-2009, badaj帷 obecno嗆 p豉zów i gadów oraz biologi wybranych gatunków.
Stwierdzono wyst瘼owanie nast瘼uj帷ych gatunków: traszka grzebieniasta Triturus cristatus Laur., traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris L., ropucha szara Bufo bufo L., rzekotka drzewna Hyla arborea L., 瘸ba jeziorkowa Pelophylax lessonae Cam., 瘸ba wodna Pelophylax kl. esculentus L., 瘸ba trawna Rana temporaria L., 瘸ba moczarowa Rana arvalis Nilss., jaszczurka zwinka Lacerta agilis L., jaszczurka 篡worodna Zootoca vivipara Jacquin, padalec zwyczajny Anguis fragilis L., zaskroniec zwyczajny Natrix natrix L. i 禦ija zygzakowata Vipera berus L. Badaniami obj皻o biologi rozrodu 瘸by jeziorkowej, 瘸by wodnej i 瘸by trawnej.
Gównym zagro瞠niem dla herpetofauny s niekorzystne zmiany stosunków wodnych, powoduj帷e obni瘸nie poziomu lustra wody i wysychanie zbiorników. Innymi rodzajami niekorzystnego oddzia造wania jest zabijanie migruj帷ej fauny przez samochody oraz przemys surowców skalnych (tzw. „Bia貫 Zag喚bie"), w tym zw豉szcza cementownia „Lafarge" w Ma這goszczy.

   

Herpetofauna rezerwatu przyrody „Biesak-Bia這gon" 

STRESZCZENIE

Badania prowadzono w latach 2010-2011 w rezerwacie przyrody ,,Biesak-Bia這gon" i na terenach s御iednich. Le郾y rezerwat przyrody „Biesak-Bia這gon" w Kielcach po這穎ny jest w centralnej cz窷ci województwa 鈍i皻okrzyskiego. Rezerwat zajmuje powierzchni 13,08 ha, obejmuj帷 ma造 staw, obrze穎ny przez wychodnie skalne, bory mieszane 鈍ie瞠 i bory mieszane wilgotne. ζgodne wzgórza terenu bada (do 366 m n.p.m.) zaj皻e s gównie przez tereny le郾e, obecne s ponadto 陰ki.
Obserwacje prowadzono w latach 2010-2011, badaj帷 obecno嗆 p豉zów i gadów oraz biologi wybranych gatunków. Stwierdzono wyst瘼owanie nast瘼uj帷ych gatunków: traszka grzebieniasta Triturus cristatus Laur., traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris L., ropucha szara Bufo bufo L., ropucha zielona Pseudepidalea viridis Laur., 瘸ba jeziorkowa Pelophylax lessonae Cam., 瘸ba wodna Pelophylax kl. esculentus L., 瘸ba trawna Rana temporaria L., 瘸ba moczarowa Rana arvalis Nilss., jaszczurka zwinka Lacerta agilis L., jaszczurka 篡worodna Zootoca vivipara Jacquin, padalec zwyczajny Anguis fragilis L. i zaskroniec zwyczajny Natrix natrix L. Badaniami obj皻o biologi rozrodu 瘸by wodnej i 瘸by trawnej.
Wyst瘼uj帷e zagro瞠nia to nadmierna penetracja (gównie przez mieszka鎍ów Kielc), a w konsekwencji m.in. za鄉iecanie, zbieractwo i podpalenia. Stwierdzono równie wysychanie ma造ch zbiorników.

   

P豉zy Nadmorskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny

STRESZCZENIE

W trakcie czteroletniej inwentaryzacji prowadzonej na terenie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego od這wiono 1255 篡wych osobników p豉zów nale膨cych do 12 gatunków. Stwierdzono, i najliczniej reprezentowana by豉 ropucha szara, 瘸ba trawna oraz 瘸by zielone. Mniej licznie wyst瘼owa造 瘸by moczarowe, traszki zwyczajne oraz ropuchy zielone. Najrzadziej spotykano ropuchy paskówki, traszki grzebieniaste oraz grzebiuszki ziemne. W NPK i jego otulinie nie odnotowano 瘸by 鄉ieszki.
W 51 spo鈔ód 70 spenetrowanych zbiorników wodnych na terenie Parku dochodzi這 do rozrodu p豉zów, w tym, w 35 [U1] do prawdopodobnego rozrodu pewnych gatunków. Najcenniejsze pod tym wzgl璠em miejsca zlokalizowane by造 na terenie rezerwatów: Bielawa, Mecheli雟kie ㄠki oraz Beka.
W trakcie nocnych penetracji dróg odnaleziono 357 osobników (martwych i 篡wych) reprezentuj帷ych 5 gatunków p豉zów. Najcz窷ciej pod ko豉mi samochodów gin窸y 瘸by trawne, ropuchy szare oraz 瘸by brunatne (nie sklasyfikowane do gatunku). Drogi na terenie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego, na których stwierdzono du膨 鄉iertelno嗆 p豉zów znajdowa造 si przewa積ie w pobli簑 miejsc ich rozrodu.

   

妃iertelno嗆 p豉zów na drogach w latach 1999 i 2009
na trzech wybranych stanowiskach
w Trójmiejskim Parku Krajobrazowym
i w jego najbli窺zym s御iedztwie w Gda雟ku
 

STRESZCZENIE

Celem pracy by這 ukazanie 鄉iertelno軼i p豉zów na drogach w 3 wybranych punktach Gda雟ka w trakcie ich wiosennej migracji do 鈔odowisk rozrodczych. (ryc. 1). Obserwacje przeprowadzono w 1999 i 2009 r. Kontrol obj皻o nast瘼uj帷e stanowiska (Ryc. 2):
stanowisko I - ul. Góralska (d逝go嗆 ca趾owita 2080 m),
stanowisko II - ul. Polanki (d逝go嗆 ca趾owita 510 m),
stanowisko III - ul. Bytowska (d逝go嗆 ca趾owita 2420 m).
Drog w obr瑿ie ka盥ego stanowiska podzielono na ró積ej d逝go軼i odcinki, uwzgl璠niaj帷 charakterystyk siedliskow - charakter ro郵inno軼i, zabudow oraz blisko嗆 zbiorników wodnych wykorzystywanych przez p豉zy do rozrodu.
Podczas prac terenowych stwierdzono obecno嗆 2602 martwych p豉zów. By造 to: traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris, ropucha szara Bufo bufo i 瘸ba trawna Rana temporaria. Najcz瘰tsz ofiar kolizji by豉 ropucha szara, a nast瘼nie 瘸ba trawna, podczas gdy traszka zwyczajna spotykana by豉 bardzo rzadko (Tab. 1). W trakcie obserwacji stwierdzono ró積ice w liczbie zabitych p豉zów pomi璠zy latami i poszczególnymi stanowiskami (Tab. 1). To ostatnie zwi您ane by這 z liczb drobnych zbiorników wodnych w pobli簑 danego stanowiska, a w ostateczno軼i z wielko軼i lokalnej populacji p豉zów. Na stanowisku II w 2009 r. nie stwierdzono martwych zwierz徠, poniewa ruch ko這wy na tej ulicy zosta wstrzymany (Tab. 1). Ró積ice w 鄉iertelno軼i stwierdzono na wydzielonych w obr瑿ie stanowisk odcinkach drogi. By豉 ona najwi瘯sza na tych odcinkach, które s御iadowa造 z oczkami wodnymi (Tab. 2). Indeksy 鄉iertelno軼i (wyra穎ne liczb martwych osobników do d逝go軼i konkretnego odcinka w obr瑿ie stanowiska, jak równie do ca貫j d逝go軼i drogi na danym stanowisku) wykazywa造 ró積ice zarówno w obr瑿ie stanowiska, jak i mi璠zy nimi, i nie by造 skorelowane z intensywno軼i ruchu pojazdów (Tab. 3). Zebrane dane wykaza造 oczywiste ró積ice w fenologii wiosennych w璠rówek w obu latach obserwacji (Ryc. 3). By這 to zwi您ane z ró積ymi warunkami pogodowymi (temperatura, opady) panuj帷ymi w tych latach.
Na podstawie uzyskanych wyników mo磧iwe jest zaproponowanie rozwi您a prowadz帷ych do redukcji 鄉iertelno軼i na niektórych drogach Gda雟ka.

   

Czy potencja rozrodczy 簑brów maleje?

STRESZCZENIE

Celem pracy by這 zbadanie parametrów reprodukcyjnych 簑brów Bison bonasus z Puszczy Bia這wieskiej (populacja wolno 篡j帷a oraz stado zagrodowe) w latach 1971-2010 i porównanie obecnego potencja逝 rozrodczego 簑brów z danymi z lat 50-tych i 60-tych ubieg貫go wieku. Wspó販zynniki p這dno軼i zarówno populacji wolno 篡j帷ej jak i 簑brów z hodowli zamkni皻ej by造 istotnie wy窺ze w latach 1954-66 ni w ostatnich 10 latach (2001-10), odpowiednio 70,3% i 41,3% dla stada wolnego oraz 76,8% i 63,8% dla 簑brów zagrodowych. Na wariancj sukcesu reprodukcyjnego 簑brzycy mia豉 wp造w gównie d逝go嗆 okresu reprodukcyjnego samicy, nast瘼nie jej p這dno嗆 i prze篡walno嗆 potomstwa powy瞠j 1. miesi帷a 篡cia. Sukces reprodukcyjny samicy wyniós 6,5 ciel璚ia w grupie 簑brzyc urodzonych w latach 1948-68, istotnie wi璚ej ni w przypadku samic urodzonych w latach 1986-99, a wi璚 ciel帷ych si w ostatnich 20 latach (4,9 ciel璚ia). Rozk豉d urodze ciel徠 w obr瑿ie roku nie uleg zmianie w porównaniu do danych z pierwszej po這wy XX wieku, oko這 70% porodów mia這 miejsce od maja do lipca. Równie wiek pierwszego wycielenia pozosta niezmieniony (ok. 48 miesi璚y). Stosunek p販i przy urodzeniu u ciel徠 z hodowli zagrodowej nie uleg zmianie, natomiast w wolno 篡j帷ej populacji nast瘼uje sta造 spadek udzia逝 samców, ró積ice s istotne statystycznie. Przedyskutowano mo磧iwe przyczyny malej帷ych parametrów reprodukcyjnych 簑brów.

 

Notatki florystyczne, faunistyczne i mykobiotyczne   

Stanowisko Thelotrema lepadinum (Ach.) Ach. (Thelotremataceae, zlichenizowane Ascomycota)
w rezerwacie „Pupy" (Puszcza Piska)
 

STRESZCZENIE

Thelotrema lepadinum jest bardzo rzadkim, wymieraj帷ym w skali kraju, obj皻ym w Polsce 軼is陰 ochron gatunkiem porostu. Notowany jest najcz窷ciej w starych lasach o charakterze puszcza雟kim. W czerwcu 2012 roku stwierdzono nowe stanowisko tego porostu w rezerwacie „Pupy" w Puszczy Piskiej. Gatunek ten odnotowano na korze 250-letniego d瑿u, w zbiorowisku d瑿owo-鈍ierkowego lasu mieszanego (Querco-Piceetum). Ze wzgl璠u na z陰 kondycj drzewa, na którym znaleziono T. lepadinum, jak równie brak w rezerwacie ci庵這軼i pokoleniowej forofitów odpowiednich dla tego porostu, jego nowo odkryt populacj uzna mo積a za skrajnie zagro穎n.

   

Widlicz Isslera Diphasiastrum issleri w Babiogórskim Parku Narodowym

STRESZCZENIE

Diphasiastrum issleri jest jednym z najrzadszych gatunków Polski, notowany na kilkunastu stanowiskach w Sudetach i Karpatach. Na Babiej Górze do tej pory podawany by z kilku stanowisk, jedyne jego potwierdzone aktualnie istniej帷e stanowisko znajduje si na pó軟ocnym jej stoku w Szerokim 疹ebie. Diphasiastrum issleri ro郾ie tam w murawie subalpejskiej Calamagrostietum villosae na wys. 1450 - 1457 m n.p.m. Stanowisko to ze wzgl璠u na stabilno嗆 siedliska nie jest zagro穎ne.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap