bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
Bilety online
Projekt PL BY
Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

PNRP 32(3) za 2013 r.

 

Materia造 do brioflory Polski 字odkowej.
Mchy i w徠robowce rezerwatu le郾ego Jod造 Ole郾ickie (województwo ódzkie
)

Streszczenie

Artyku przedstawia wyniki bada prowadzonych w 2011 roku na terenie rezerwatu le郾ego Jod造 Ole郾ickie. Obiekt ten zlokalizowany jest na terenie województwa ódzkiego, w gminie Lutomiersk, w powiecie pabianickim (19°04'E oraz 51°49'N), mi璠zy wsiami: Ole郾ica, Mianów, Wola Puczniewska oraz Franciszków (Ryc. 1). Na ca造m obszarze rezerwatu wyst瘼uje jeden zespó ro郵inny Tilio-Carpinetum Tracz. 1962 nale膨cy do zwi您ku Carpinion betuli Issl. 1931 em. Oberd. 1953, ale jest zbiorowisko zdegenerowane w wyniku wcze郾iejszej pinetyzacji.
Na terenie rezerwatu odnotowano 35 gatunków mszaków - cztery w徠robowce oraz 31 mchów (Tab. 2). Analiza cz瘰to軼i poszczególnych gatunków wykaza豉, 瞠 przewa瘸j gatunki rzadkie (14 gatunków - 40% ogó逝 wykazanej brioflory).
Mszaki porasta造 cztery typy siedlisk: epigeiczne (naziemne), epifityczne (nadrzewne), epiksyliczne (zwi您ane z drewnem) oraz epilityczne (naskalne). Najwi璚ej mszaków porasta這 siedliska epiksyliczne - 24 gatunki. W tej grupie najwi璚ej gatunków zasiedla這 pniaki (20 gatunków) oraz k這dy (16).
Zestawiono te wszystkie dane briologiczne podane w przesz這軼i z tego rezerwatu i porównano z zebranymi danymi. Stwierdzono ust徙ienie 4 naziemnych gatunków borowych i jednocze郾ie pojawienie si dwóch gatunków typowych dla lasów li軼iastych. Mo瞠 to wskazywa na procesy regeneracji fitocenozy gr康owej. Odnotowano te trzy nowe gatunki nadrzewne, w tym dwa acydofilne epifity.

 

Roztocze (Acari, Mesostigmata) rezerwatu przyrody „Ostrów Panie雟ki"
i przylegaj帷ych plantacji topól euroameryka雟kich

Streszczenie

Rezerwat przyrody „Ostrów Panie雟ki" (14,77 ha) po這穎ny w Dolinie Dolnej Wis造 na jej prawym brzegu niedaleko Che軛na, jest bardzo cenny ze wzgl璠ów historycznych i przyrodniczych. Obejmuje fragment naturalnego lasu 喚gowego wi您owo-jesionowego na terenie niegdy zalewowym, a obecnie odgraniczonym od Wis造 wa貫m przeciwpowodziowym. Pierwsze ustanowienie rezerwatu datuje si na 1922 rok, a celem by豉 ochrona rzadkiego lasu 喚gowego (Ficario-Ulmetum minoris). Celem bada by這 okre郵enie sk豉du gatunkowego roztoczy z rz璠u Mesostigmata na terenie rezerwatu oraz porównanie go z akarofaun otaczaj帷ych rezerwat plantacji topól euroameryka雟kich i próba wyci庵ni璚ia wniosków na temat tempa zmian degradacyjnych w 鈔odowisku le郾ym w wyniku ingerencji cz這wieka. Zebrano 陰cznie 56 prób, z których wykazano 76 gatunków roztoczy z rz璠u Mesostigmata. Wi璚ej gatunków i bardziej ró積orodn faun roztoczy wykazano na terenie rezerwatu. Jednak瞠 na obydwu terenach fauna roztoczy zachowa豉 wiele cech naturalnych, a gatunki nale膨 do preferuj帷ych 鈔odowiska podmok貫 i zalewowe.


Herpetofauna Spalskiego Parku Krajobrazowego

STreszczenie

W latach 2010-2011 prowadzono prace badawcze w granicach Spalskiego Parku Krajobrazowego (SPK), po這穎nego w województwie ódzkim (centralna Polska). Zajmuje powierzchni 13.110 ha, obejmuj帷 m.in. 6 rezerwatów przyrody (Konewka, Spa豉, 秧d這wice, Jele, Ga Spalska i S逝gocice). Spalski Park Krajobrazowy utworzony zosta w celu ochrony terenów le郾ych i 陰kowych dorzecza dolnej Pilicy. Charakterystyczna dla SPK jest obecno嗆 du篡ch, podmok造ch kompleksów le郾ych, zw豉szcza 喚gów.
Badania obj窸y okre郵enie wyst瘼owania p豉zów i gadów, biologi rozrodu wybranych gatunków oraz ustalenie zagro瞠 i warunków ochrony. Stwierdzono wyst瘼owanie nast瘼uj帷ych gatunków: traszka grzebieniasta Triturus cristatus Laur., traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris L., kumak nizinny Bombina bombina L., grzebiuszka ziemna Pelobates fuscus Laur., ropucha szara Bufo bufo L., ropucha zielona Pseudepidalea viridis Laur., rzekotka drzewna Hyla arborea L., 瘸ba wodna Pelophylax kl. esculentus L., 瘸ba jeziorkowa Pelophylax lessonae Cam., 瘸ba 鄉ieszka Pelophylax ridibundus Pall., 瘸ba moczarowa Rana arvalis Nilss., 瘸ba trawna Rana temporaria L., jaszczurka zwinka Lacerta agilis L., jaszczurka 篡worodna Zootoca vivipara Jacquin, padalec zwyczajny Anguis fragilis L., zaskroniec zwyczajny Natrix natrix L. i 禦ija zygzakowata Vipera berus L. Badaniami obj皻o biologi rozrodu ropuchy szarej Bufo bufo L. i 瘸by moczarowej Rana arvalis Nilss.
Gównym zagro瞠niem dla herpetofauny s niekorzystne zmiany stosunków wodnych, powoduj帷e obni瘸nie poziomu lustra wody i wysychanie zbiorników. Drugim rodzajem zagro瞠nia jest zabijanie migruj帷ej fauny przez samochody. Najwi瘯sz 鄉iertelno嗆 zaobserwowano na odcinku drogi Inowódz-Spa豉. Ponadto stwierdzono zanieczyszczenia wód oraz nadmiern urbanizacj i presj turystyczn.

 

 

Zmiany powierzchni jezior Wielkopolskiego Parku Narodowego i jego otuliny

STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono zmiany powierzchni jezior znajduj帷ych si w obecnych granicach Wielkopolskiego Parku Narodowego i jego otuliny. W oparciu o materia造 kartograficzne ustalono, i w okresie 1890-2010 陰czna powierzchnia 20 jezior zmniejszy豉 si blisko o 1/3 (28,7%), z 588,8 ha do 419,9 ha. Jako gówny powód tych zmian nale篡 uzna dzia豉lno嗆 cz這wieka, tj. wykonanie prac melioracyjnych, które doprowadzi造 do ca趾owitego zaniku jeziora Kr徙olewskiego oraz obni瞠niu poziomu zalegania zwierciad豉 wody kilku innych akwenów oraz rozrost sieci osadniczej i wzrost intensyfikacji rolnictwa, w wyniku których dochodzi do zwi瘯szonej dostawy biogenów a w konsekwencji do szybszego zarastania i depozycji biomasy w misach jeziornych. Jako niepokoj帷y nale篡 odnotowa fakt, i utworzenie Wielkopolskiego Parku Narodowego w roku 1957, nie wp造n窸o na zatrzymanie tej niekorzystnej tendencji. Analizuj帷 okres funkcjonowania Parku, ustalono i dosz這 w tym czasie do zaniku a 80,8 ha powierzchni jezior, podczas gdy w okresie przed jego powstaniem (d逝窺zym o ok. 獞ier wieku) area jezior zmniejszy si o 88,1 ha. Ma to zwi您ek z niezgodno軼i przebiegu granic Parku i jego otuliny ze zlewniami poszczególnych jezior oraz wzrostem aktywno軼i cz這wieka w tych ostatnich.

 

Jeziorno嗆 polskich parków narodowych

Streszczenie

Jeziora zlokalizowane na terenie parków narodowych decyduj o ich ró積orodno軼i zarówno w odniesieniu do warunków biotycznych jak i abiotycznych. Wymiern ocen udzia逝 jezior w ogólnej powierzchni parków jest wska幡ik jeziorno軼i, definiowany w tym przypadku jako powierzchnia jezior do powierzchni parków. W pracy dokonano analizy dotycz帷ej jeziorno軼i parków narodowych w Polsce, przyjmuj帷 jako graniczne akweny stale wype軟ione wod o powierzchni równej 1 ha i wi瘯szej. ㄠcznie spo鈔ód 23.
parków w Polsce zbiorniki takie wyst瘼uj w 10. z nich. Okre郵ony wspó販zynnik jeziorno軼i dla wszystkich parków wynosi 4,37%. Uzyskana wielko嗆 jest wy窺za ni dla Polski wynosz帷a 0,9%. Eliminuj帷 z tego zbioru parki, w których nie odnotowano naturalnych zbiorników wodnych (o powierzchni 1 ha i wi瘯szych) jeziorno嗆 wzrasta do 11,3%. Spo鈔ód parków, w których wyst瘼uj jeziora najwi瘯sz jeziorno嗆 posiada S這wi雟ki Park Narodowy i wynosi ona 29,1%. Wy陰czaj帷 z ca趾owitej powierzchni tego parku obszar morski, jeziorno嗆 wzrasta a do 44%. Z kolei najmniejszym udzia貫m jezior w ogólnej powierzchni parku cechuje si Karkonoski Park Narodowy - 0,2%.


Notatki florystyczne, faunistyczne i mykobiotyczne

Nowe dane o rozmieszczeniu 郵uzowców w Polsce 鈔odkowej

Streszczenie

Praca dotyczy grupy organizmów z klasy Myxomycetes. S to organizmy heterotroficzne, kosmopolityczne wyst瘼uj帷e gównie w zbiorowiskach le郾ych na martwych szcz徠kach organicznych. W latach 2009 - 2011, zebrano 39 taksonów nale膨cych do tej grupy (37 gatunków, 2 odmiany) z rezerwatów: Bia豉czów, Czarny ㄆg, Korze, Ostoja, Parowy Janinowskie, R帳ie, Struga Dobieszkowska. Wszystkie rezerwaty znajduj si na obszarze Polski 鈔odkowej, w województwie ódzkim. W przypadku rezerwatów Bia豉czów i Parowy Janinowskie by造 ju publikowane informacje o wyst瘼owaniu 郵uzowców (奸usarczyk 2010, ζwrynowicz i in. 2011), natomiast z pozosta造ch rezerwatów s to pierwsze publikowane dane.


Pierwsze stanowisko widlicza (wid豉ka) sp豉szczonego Diphasiastrum complanatum (L.) Holub
na terenie Kozienickiego Parku Krajobrazowego

STRESZCZENIE

Widlicz (wid豉k) sp豉szczony Diphasiastrum complanatum (L.) Holub jest obj皻y w Polsce 軼is陰 ochron gatunkow. Wyst瘼uje on na terenie ca貫go kraju, ale wsz璠zie jest ro郵in rzadk, szczególnie na nizinach.
Gatunek ten nie by dotychczas podawany z obszaru Równiny Radomskiej. Brakuje go, mi璠zy innymi, w wykazie flory najwi瘯szego kompleksu le郾ego tego terenu, jakim jest Puszcza Kozienicka.
Podczas bada florystycznych prowadzonych na terenie Równiny Radomskiej w 2012 roku odkryto stanowisko widlicza sp豉szczonego zlokalizowane na terenie oddzia逝 10, le郾ictwa Zadobrze (Nadl. Radom) na skraju kompleksu le郾ego przylegaj帷ego do miejscowo軼i Nowe M彗osy. Opisywany teren stanowi fragment Kozienickiego Parku Krajobrazowego. Widlicz sp豉szczony ro郾ie tam w umiarkowanie 篡znym lesie d瑿owym, reprezentuj帷ym typ siedliskowy lasu mieszanego 鈍ie瞠go z panuj帷ym d瑿em bezszypu趾owym Quercus petraea i domieszk sosny pospolitej Pinus sylvestris. Z uwagi na warunki siedliskowe, struktur oraz obecno嗆 kilku gatunków diagnostycznych fitocenoz zaliczono do zespo逝 鈔odkowoeuropejskiego acydofilnego lasu d瑿owego Calamagrostio arundinaceae-Quercetum petraeae w postaci kresowej.
Widlicz sp豉szczony tworzy na opisywanej powierzchni dwie niewielkie k瘼y wyst瘼uj帷e pod okapem d瑿ów bezszypu趾owych.
Potencjalnym zagro瞠niem dla istnienia tego stanowiska mo瞠 by ewentualne zrywanie p璠ów nadziemnych. Ochrona widlicza sp豉szczonego powinna by przede wszystkim powi您ana z wykonaniem zada ochronnych dla siedliska przyrodniczego 9190 - d帳rowy acydofilnej w ramach Planu Zada Ochronnych dla obszaru Natura 2000 „Puszcza Kozienicka".

 

Rzadkie, zagro穎ne i prawdopodobnie wymar貫 ro郵iny naczyniowe
rezerwatu „Ruda" w dolinie Rospudy

STRESZCZENIE

W trakcie bada florystycznych, prowadzonych w latach 2009 - 2011 na Pojezierzu Zachodniosuwalskim, zinwentaryzowano ro郵iny naczyniowe rezerwatu „Ruda" w dolinie Rospudy. Po鈔ód najcenniejszych sk豉dników flory wytypowano 12 taksonów, w tym 7 gatunków z rodziny storczykowatych Orchidaceae. W skali rezerwatu niektóre z nich uznano za prawdopodobnie wymar貫 (Dactylorhiza maculata, Malaxis monophyllos, Orchis mascula subsp. signifera i Trollius europaeus), pozosta貫 natomiast s rzadkie, b康 zagro穎ne. Do najwa積iejszych zagro瞠 na terenie rezerwatu zaliczono zaniechanie tradycyjnego u篡tkowania 陰k wilgotnych (tj. ekstensywnego wypasu i koszenia) oraz rabunek drewna.

 

Kusakowate (Coleoptera: Staphylinidae) nowe dla Babiej Góry

STRESZCZENIE

W publikacji przedstawiono wyniki kontynuacji bada autorów nad kusakowatymi (Staphylinidae) masywu Babiej Góry. Wykazali鄉y miejsca wyst瘼owania 47 gatunków, które nie by造 wcze郾iej wykazane z tego terenu. Do ciekawszych gatunków nale膨: Proteinus crenulatus, Micropeplus tesserula, Aleochara kamila, Placusa depressa, Anotylus mutator, Bisnius nigriventris, Philonthus alpinus oraz Philonthus pseudovarians. Dwa gatunki s nowe dla Beskidu Zachodniego: Bisnius nigriventris i Philonthus pseudovarians. Staphylinidae Babiej Góry s obecnie reprezentowane przez 444 gatunki.


POLEMIKI

Konrad Wróblewski - badacz 簑brów

STRESZCZENIE

Konrad Wróblewski urodzi si w 1864 roku w Wilnie. Studia w Instytucie Weterynaryjnym w Dorpacie uko鎍zy w 1894 roku. Przez dwa i pó roku (1906 - 1909) pracowa w Puszczy Bia這wieskiej jako cz這nek komisji naukowej badaj帷ej przyczyny wymierania 簑bra. Efektem jego pracy by這 opracowanie monografii „真br Puszczy Bia這wieskiej", wydanej w 1927 roku w j瞛yku polskim. Ksi捫ka ta jest cennym 廝ód貫m unikalnych informacji o biologii i ekologii 簑brów z ostatniej naturalnej populacji 篡j帷ej w Puszczy Bia這wieskiej na pocz徠ku XX wieku. Wróblewski opisa mi璠zy innymi budow, zwyczaje socjalne 簑bra, rodzaj pobieranego pokarmu oraz rozród. Du膨 cz窷 monografii po鈍i璚i zdrowiu 簑bra i ustaleniu przyczyn 鄉iertelno軼i. Jako gówna przyczyn 鄉iertelno軼i upatrywa brak pokarmu w okresie zimowym w Puszczy Bia這wieskiej. Na pocz徠ku lat 1930-tych przez krótki okres czasu, ponownie pracowa w Bia這wie篡 organizuj帷 laboratorium bakteriologiczne przy Dyrekcji Lasów w Bia這wie篡. Efektem tej pracy by這 opublikowanie w 1932 roku artyku逝, w którym znalaz造 si mi璠zy innymi 23 rekomendacje, które mia造 by pomocne przy odradzaniu 簑bra w Puszczy i w Polsce.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap