bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
Bilety online
Projekt PL BY
Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

PNRP 32(4) za 2013 r.

 

Materia造 do brioflory Polski 字odkowej.
Mchy i w徠robowce rezerwatu le郾ego Doliska
(województwo ódzkie)

Streszczenie

Artyku przedstawia wyniki bada prowadzonych w 2011 roku na terenie rezerwatu le郾ego Doliska. Obiekt ten zlokalizowany jest na terenie województwa ódzkiego, w gminie Rogów, w powiecie brzezi雟kim (19°53'E oraz 51°50'N), miedzy wsiami Stefanów, Przy喚k du篡, Józefów oraz Rogów, nieopodal drogi 陰cz帷ej ód z Raw Mazowieck (Ryc. 1). Na ca造m obszarze rezerwatu wyst瘼uje jeden zespó ro郵inny Tilio-Carpinetum abietetosum nale膨cy do zwi您ku Carpinion betuli Issl. 1931 em. Oberd. 1953.
Na terenie rezerwatu Doliska notowano 23 gatunki mszaków - 21 mchów oraz 2 gatunki w徠robowców. W鈔ód wykazanych taksonów tylko jeden - Dicranum scoparium obj皻y jest ochron prawn (ochrona cz窷ciowa). Analiza cz瘰to軼i poszczególnych gatunków wykaza豉, 瞠 na badanym terenie dominuj gatunki pospolite (10 gatunków, co stanowi oko這 43% ogó逝 brioflory). Na terenie rezerwatu Doliska mszaki porasta造 cztery typy siedlisk: epigeiczne (naziemne), epifityczne (nadrzewne), epiksyliczne (zwi您ane z drewnem) oraz epilityczne (naskalne). Przy czym najwi璚ej mszaków porasta這 siedliska epifityczne - 14 gatunków. W tej grupie mszaki najch皻niej porasta造: Quercus petraea (11) oraz Pinus sylvestris (7). Analiza podobie雟twa pod這篡 wykaza豉, 瞠 najbardziej podobne do siebie, pod wzgl璠em porastaj帷ych je gatunków s drzewa: Carpinus betulus oraz Abies alba, tworz帷e wraz z Pinus sylvestris oraz Betula pendula jedn grup.


妃iertelno嗆 zarodków p豉zów w Puszczy Bia這wieskiej, Polska

Streszczenie

Centralna cz窷 Puszczy Bia這wieskiej - ostatniego fragmentu lasów nizinnych Europy o pierwotnym charakterze - obj皻a jest ochron 軼is陰 od ponad 80 lat. Oznacza to, i bezpo鈔edni wp造w czynników antropogenicznych jest znacznie ograniczony. Podczas pory godowej najliczniejszych lokalnie gatunków p豉zów: 瘸by trawnej (Rana temporaria) i 瘸by moczarowej (Rana arvalis) prowadzono na tym obszarze monitoring wybranych oczek wodnych. Szacowano procent rozwijaj帷ych si jaj tych p豉zów. Wykazano, 瞠 nie rozwija這 si a do 86% jaj. Po dok豉dnej obserwacji stwierdzono, 瞠 zarodki p豉zów pokryte by造 bia陰, podobn do waty struktur, która stopniowo powi瘯sza豉 si podczas gdy zarodki przestawa造 si rozwija i zamiera造. Próbki skrzeku pobrano do analizy laboratoryjnej, która wykaza豉 obecno嗆 organizmów grzybopodobnych, w tym przedstawicieli rodzaju Saprolegnia. Przypuszcza si, 瞠 organizmy te przyczyni造 si do wysokiej 鄉iertelno軼i jaj p豉zów. Jednak瞠 wyja郾ienie przyczyn zaobserwowanego zjawiska wymaga dalszych bada.


Zmienno嗆 wielko軼i rogów 簑brów nizinnych 篡j帷ych w Puszczy Bia這wieskiej wspó販ze郾ie
i na prze這mie XIX i XX wieku oraz 簑brów kaukaskich

STRESZCZENIE

W pracy analizowano pomiary rogów 260 (130 samców i 130 samic) dojrza造ch p販iowo 簑brów nizinnych, 篡j帷ych w Puszczy Bia這wieskiej w latach 1967 - 2012, w wieku od 4 do 20 lat (samce) i od 4 do 27 lat (samice). Materia dotycz帷y samców podzielono na 6 klas wiekowych w przypadku samców: 4, 5, 6, 7 - 10, 11 - 14, 15 - 20, natomiast w przypadku samic dodano siódm, najstarsz grup wiekow (21-27 lat). U samców obwód rogów u nasady, maksymalny rozstaw rogów s istotnie skorelowane z wiekiem (r=59, r=0,45, p<0,001 odpowiednio) i rosn do wieku oko這 15 lat 篡cia. Ponadto odleg這嗆 mi璠zy ko鎍ami rogów jest równie dodatnio skorelowana z wiekiem (r=0,34, p<0,01). Trzy pomiary rogów s istotnie skorelowane z oczodo這w szeroko軼i czaszki (EctEct) i dlatego byki o najszerszych czaszkach maj rogi najd逝窺ze, najgrubsze i o najwi瘯szym rozstawie. Natomiast u samic 簑bra nizinnego najsilniej skorelowana z wiekiem jest d逝go嗆 rogu (r= 0,73, p<0,001), która powi瘯sza si prawie do ko鎍a 篡cia jak równie maksymalny rozstaw rogów
(r= 0,48, p<0,001), który ro郾ie do wieku oko這 15 lat. Krowy o najszerszych czaszkach maj najd逝窺ze rogi i o najwi瘯szym rozstawie. Wi瘯szo嗆 maksymalnych pomiarów rogów samców 簑brów nizinnych ze wspó販zesnej populacji notowana by豉 w klasie wiekowej 11 - 14 lat (maksymalny rozstaw rogów 790 mm, obwód rogu u nasady 395 mm i mi璠zyro瞠 295 mm) lub w grupie 15 - 20 lat. (d逝go嗆 rogu 550 mm). Maksymalna warto嗆 odleg這軼i miedzy ko鎍ami rogów zanotowana by豉 w grupie samców 5 i 11 - 14 lat. Natomiast maksymalne warto軼i pomiarów rogów samic zanotowano w najstarszej klasie wiekowej 21 - 27 lat (obwód rogu u nasady 240 mm i d逝go嗆 rogu 525 mm ) lub w m這dszej grupie 15-20 lat (odleg這嗆 miedzy ko鎍ami 525 mm, maksymalny rozstaw 670 mm i mi璠zyro瞠 265 cm). Uzyskane wyniki porównano z pomiarami rogów doros造ch 簑brów z ostatniej naturalnej populacji w Puszczy Bia這wieskiej, 篡j帷ej na prze這mie XIX i XX wieku oraz 簑brów kaukaskich. Wi瘯szo嗆 pomiarów rogów wspó販zesnych, doros造ch 簑brów nizinnych obu p販i jest istotnie wi瘯sza od danych dla osobników z ostatniej naturalnej populacji w Puszczy Bia這wieskiej. Pomiary rogów 簑brów kaukaskich ró積i si nieznacznie od nizinnych 篡j帷ych na prze這mie XIX i XX wieku z wyj徠kiem odleg這軼i miedzy ko鎍ami i wielko軼i mi璠zyro瘸, które u 簑brów kaukaskich s istotnie mniejsze. Kszta速 i wielko嗆 rogów samców i samic ró積i si istotnie w obu porównywanych populacjach 簑brów nizinnych oraz 簑brów kaukaskich, co jest jedn z cech dymorfizmu p販iowego.


Wilk w Tatrach i na Podtatrzu

Streszczenie

Wilk nale篡 do rodzimych przedstawicieli fauny Tatr. Wyst瘼uje tu gównie w strefie lasu, rzadziej spotykany wy瞠j do wysoko軼i 2250m n.p.m. Terytoria zgrupowa drapie積ików obejmuj zwykle obszar Tatr z s御iednimi cz窷ciami Podtatrza. Ukazuj帷e si informacje o tym gatunku od pocz徠ku XVIII wieku, informowa造 jedynie o jego wyst瘼owaniu i zagro瞠niach. W Tatrach S這wackich od roku 1910 do ko鎍a lat 40. XX wieku, a w Tatrach Polskich do lat 80. nie stwierdzano sta造ch ostoi wilka. Obecnie liczebno嗆 tego gatunku na obszarze ca造ch Tatr wynosi oko這 30 osobników. Gatunek ten traktowany jest tutaj jako naturalny drapie積ik, kszta速uj帷y struktury zespoów zwierz徠 kopytnych w unikalnym terenie górskim i bliskim s御iedztwie. W Tatrach w sk豉d pokarmu wchodz najcz窷ciej przedstawicieli rodziny jeleniowatych oraz dziki, a z ssaków górskich kozice i 鈍istaki.
Szkody wyrz康zane przez wilka w鈔ód zwierz徠 hodowlanych, gównie owiec, nie s obecnie tak znaczne. W przesz這軼i, kiedy w Tatrach prowadzono intensywn gospodark, drapie積ik pozyskiwa te kozy, krowy, konie i inne. Reakcj cz這wieka, na czynione i cz瘰to wyolbrzymiane szkody, by這 bezwzgl璠ne niszczenie tego gatunku, które doprowadzi這 do wspomnianej jego eksterminacji. Do stosowanych metod polowania nale瘸這 stosowanie kopanych w ziemi wilczych doów. Wykorzystywano polowania z broni paln oraz trucie. Tak瞠 niszczono ma貫 w norach. Zwierz皻a hodowlane skutecznie chroni造 psy pasterskie zaopatrzone w kolczaste obro瞠.


Wahania stanów wody rzeki Kamiennej w latach 1951 - 2010 (profil Piechowice) 

STRESZCZENIE

Dysponuj帷 codziennymi obserwacjami stanów wody rzeki Kamiennej w profilu Piechowice, prowadzonych przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej dokonano analizy ich zmienno軼i zarówno ca貫go okresu analizy (1951 - 2010) jak i miesi璚znym. Ustalono, i stany wody cechuj si tendencj wzrostow, na co gówny wp造w mia豉 deforestacj lasów Karkonoszy i Gór Izerskich spowodowana zanieczyszczeniami atmosfery przez cz這wieka. Jest to szczególnie dobrze widoczne od ko鎍a lat 70 XX wieku, gdzie notowane s wy窺ze stany wody. Park Narodowy, obejmuj帷y znaczn cz窷 zlewni omawianej rzeki, pomimo i stanowi najwy窺z form ochrony przyrody w Polsce, by nieskuteczny w zderzeniu z zanieczyszczeniami dostaj帷ymi si z atmosfery. Obecnie wskutek ograniczenia emisji szkodliwych zwi您ków sytuacja ulega poprawie, lecz pe軟a odbudowa struktury retencyjne lasu jest procesem d逝gotrwa造m. Zaistnia豉 sytuacja jest szczególnie niekorzystna z punktu widzenia ochrony przeciwpowodziowej, gdy naturalne predyspozycje Kamiennej do cz瘰tych wylewów, zosta造 spot璕owane niezamierzon (trudna do przewidzenia) ingerencj cz這wieka w strukturze u篡tkowania zlewni.

   

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

Zró積icowanie gatunkowe porostów (Fungi lichenisati) wsi Klewinowo
i okolic (Polska Pó軟ocno-Wschodnia)

STRESZCZENIE

Badania nad lichenobiot Klewinowa i jego okolic prowadzono w lipcu, sierpniu oraz pa寮zierniku 2012 r. Na badanym terenie o charakterze rolniczym odnotowano 66 taksonów, z czego 65 w randze gatunku, zgrupowanych w 15 rodzinach. Porosty tego terenu reprezentuj wszystkie mo磧iwe formy morfologiczne plech oraz grupy ekologiczne. Pomimo braku cennych okazów z rodzajów: Usnea czy Bryoria o walorach lichenologicznych wsi Klewinowo i okolic 鈍iadczy mo瞠 obecno嗆 9 gatunków umieszczonych na ,,Czerwonej li軼ie porostów wymar造ch i zagro穎nych w Polsce'' (Cie郵i雟ki i in. 2006) oraz 15 taksonów obj皻ych ochron (Rozporz康zenie... 2004).


XIX Wystawa grzybów w Tucholskim Parku Krajobrazowym

Streszczenie

W dniach 2 - 3 pa寮ziernika w siedzibie Tucholskiego Parku Krajobrazowego (TPK) w Tucholi odby豉 si po raz dziewi皻nasty wystawa grzybów zorganizowana przez Tucholski Park Krajobrazowy przy wspó逍racy z Nadle郾ictwem Tuchola oraz Polskim Towarzystwem Botanicznym. Wystaw poprzedzi造 warsztaty dla pracowników parków krajobrazowych terenu województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego, nauczycieli i pracowników tucholskiego sanepidu, podczas których w cz窷ci teoretycznej s逝chacze zapoznali si z cechami grzybów oraz zasadami bezpiecznych grzybobra, a tak瞠 wskazówkami jak zbiera owocniki na wystaw. Podczas cz窷ci terenowej zosta造 zebrane owocniki grzybów, które nast瘼nego dnia zosta造 zaprezentowane zwiedzaj帷ym. W trakcie dwóch dni trwania wystawy zosta造 przeprowadzone warsztaty dla uczniów Technikum Le郾ego w Tucholi. Na wystawie zaprezentowano przede wszystkim okazy zebrane w borach sosnowych w pobli簑 Tucholi. Zwiedzaj帷y mogli obejrze 120 gatunków grzybów. Wystawa, jak co roku cieszy豉 si du篡m zainteresowaniem odbiorców.

 

Polemiki

Czy w ramach restytucji niepylaka apollo w Pieni雟kim Parku Narodowym
wprowadzono na jego teren miesza鎍e pieni雟ko-alpejskie?

Streszczenie

Polemika dotyczy opinii, wysuwanej przez J.S. D帳rowskiego (2010) oraz J.S. D帳rowskiego i J. Mas這wskiego (2013), 瞠 podczas prowadzonej w latach 90. XX w. restytucji niepylaka apollo (Parnassius apollo L) w Pieni雟kim Parku Narodowym, dosz這 do „ska瞠nia" natywnej, pieni雟kiej populacji miesza鎍ami pieni雟ko-alpejskimi. Obszern prób wyja郾ienia problemu podj皻o w 2012 r. (Witkowski i in. 2012).
Obecnie przytoczono w ca這軼i o鈍iadczenie mgr in. Jerzego Budzika - osoby odpowiedzialnej za prowadzenie hodowli niepylaka apollo podczas programu jego restytucji, w którym zaprzecza stawianej przez oponentów tezie.
W swoim o鈍iadczeniu wspomina 1991 rok, w którym pobrano do hodowli 20 g御ienic z Masywu Trzech Koron. Uzyskano wtedy dwie linie hodowlane: P1 i P2 (pe軟e z這瘸 jaj) oraz dodatkowo niepe軟e z這瘸 od dwóch samic: PN1 i PN2 odszukanych i sk豉daj帷ych jaja na terenie Parku. J. Budzik o鈍iadczy te, 瞠 linie wsobne P1, P2, PN1 i PN2 oraz miesza鎍ów P1xP2, P2xP1, P1xPN1, PN1xP1, P1xPN2, PN2xP1, P2xPN1, PN1xP2, P2xPN2 i PN2xP2, pomimo udokumentowanego zubo瞠nia genetycznego, by造 najczystsz populacj pieni雟k.
Autorzy niniejszej polemiki maj nadziej, 瞠 przedstawiony dokument zako鎍zy dyskusj na ten temat, twierdz帷 jednocze郾ie, 瞠 jedynym sposobem rozstrzygni璚ia sporu mog by porównawcze badania genetyczne.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap