bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
Bilety online
Projekt PL BY
Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

PNRP 33(1) za 2014 r.

 

Porosty Parku Branickich w Bia造mstoku

STRESZCZENIE

Artyku zawiera dokumentacj zmian bioty porostów zabytkowego Parku Branickich w Bia造mstoku, w województwie podlaskim, po oko這 10 latach. W pracy przedstawiono wykaz gatunków porostów. Park ten znajduje si w centrum Bia貫gostoku (53°07'47,81'' N 23°09'48,81'' E). Na terenie Parku porosty kolonizuj dwa rodzaje pod這篡: kor drzew i sztuczne pod這瞠 skalne. Najwi瘯sz liczb gatunków stwierdzono w鈔ód porostów epifitycznych (31). Najwi瘯sza liczba epifitów wyst瘼uje na korze Acer platanoides (23 gatunki), Quercus rubra (11) i Fraxinus excelsior (10). Spo鈔ód wszystkich 42 gatunków, które zosta造 odnotowane 7 nale篡 do grupy porostów zagro穎nych w Polsce (Cie郵i雟ki i in. 2006), 1 jest cz窷ciowo chroniony, 8 obj皻ych 軼is陰 ochron i 1 ochron strefow. Artyku zawiera wyniki zmian lichenobioty po ponad dziesi璚iu latach. Aktualne badania potwierdzi造 wyst瘼owanie wszystkich wcze郾iej notowanych gatunków porostów i wykaza造 wyst瘼owanie jednego nowego – Evernia prunastri.

 

Materia造 do brioflory Polski 字odkowej.
Mchy i w徠robowce rezerwatu le郾ego Kruszewiec (województwo ódzkie)

STRESZCZENIE

Artyku przedstawia wyniki bada prowadzonych w 2009 roku na terenie rezerwatu le郾ego Kruszewiec. Obiekt ten zlokalizowany jest na terenie województwa ódzkiego, w gminie Lubochnia, powiecie tomaszowskim, mi璠zy wsiami: Lubochnia, Henryków, Przesiadów, Zaborów, niedaleko miasta Tomaszowa Mazowieckiego (19° 59’ E oraz 51° 35’ N) (Ryc. 1). Na ca造m le郾ym obszarze rezerwatu wyst瘼uje jeden le郾y zespó ro郵inny Tilio-Carpinetum Tracz. 1962 nale膨cy do zwi您ku Carpinion betuli Issl. 1931 em. Oberd. 1953.
W trakcie bada odnotowano 陰cznie 62 gatunki – 10 w徠robowców oraz 52 mchów (Tab. 2). Analiza cz瘰to軼i poszczególnych gatunków wykaza豉, 瞠 florze rezerwatu wi瘯szo嗆 stanowi gatunki rzadkie (29 gatunków – 47% ogó逝 wykazanej brioflory). Mszaki porasta造 cztery gówne typy siedlisk: epigeiczne (naziemne), epifityczne (nadrzewne), epiksyliczne (zwi您ane z drewnem) oraz epilityczne (naskalne). Dodatkowo notowano je równie na k瘼ach traw i paproci. Najwi璚ej mszaków porasta這 siedliska epigeicznych (41). W tej grupie najwi璚ej gatunków notowano na humusie (32 gatunki), mniej na glebie mineralnej (31), najmniej natomiast na 軼ió販e mieszanej (15), li軼iastej (13) oraz iglastej (11).
Zestawiono te wszystkie dane briologiczne podane w przesz這軼i z tego rezerwatu i porównano z zebranymi danymi. Potwierdzono wyst瘼owanie 25 gatunków podanych wcze郾iej, za obecno軼i sze軼iu nie uda這 si ponownie stwierdzi. Jednocze郾ie odnotowano 37 nowych taksonów, nie podawanych z tego rezerwatu.

 

Szata ro郵inna rezerwatu „W篹e” – stan aktualny i zagro瞠nia

STRESZCZENIE

Flora rezerwatu „W篹e” sk豉da si z 246 gatunków ro郵in naczyniowych oraz ponad 20 taksonów mszaków. W鈔ód ro郵in 29 gatunków nale篡 do zagro穎nych sk豉dników flory 鈔odkowej Polski. Ro郵inno嗆 rezerwatu tworzy 11 zbiorowisk ro郵innych. S w鈔ód nich: 5 zbiorowiska ciep這lubnych muraw i 陰k, 3 zbiorowiska okrajkowe, 1 zbiorowisko zaro郵owe, 1 zbiorowisko por瑿owe i 1 zbiorowisko le郾e z Pinus sylvestris. Najcenniejszymi s: zbiorowisko ze zw. Cirsio-Brachypodion oraz Festucetum pallentis. Najbardziej zagro穎nych sk豉dników flory rezerwatu to gatunki ciep這lubnych muraw. Nale篡 ekstensywnie u篡tkowa niele郾 cz窷 rezerwatu. Murawy kserotermiczne i 陰ki nale篡 kosi lub wypasa. Muraw nale篡 kosi corocznie lub co dwa lata nie wcze郾iej ni w po這wie lipca, wy陰czaj帷 z tego zabiegu oko這 20% powierzchni; ka盥ego roku inn. Wypas nale篡 prowadzi od po這wy lipca do ko鎍a wrze郾ia.

 

Zgrupowania kózkowatych (Coleoptera: Cerambycidae)
po逝dniowej cz窷ci Za喚cza雟kiego Parku Krajobrazowego

STRESZCZENIE

Badania nad zgrupowaniami Cerambycidae prowadzone by造 w latach 2010-2013 na terenie po逝dniowo-zachodniej cz窷ci Za喚cza雟kiego Parku Krajobrazowego, z uwzgl璠nieniem rezerwatów przyrody: „Stawiska”, „Bukowa Góra” i „W篹e”. Powierzchnia przebadanego obszaru wynosi oko這 4500 ha. W trakcie bada terenowych u篡wano standardowych metod po這wu chrz御zczy takich jak: wypatrywanie imagines, czerpakowanie ro郵in, otrz御anie do parasola entomologicznego, przywabianie chrz御zczy do sztucznego 廝ód豉 鈍iat豉. Prowadzono równie hodowle laboratoryjne zebranych w terenie 瞠rowisk czynnych.
Na badanym obszarze stwierdzono 54 gatunki z rodziny Cerambycidae (28% fauny Polski), nale膨ce do pi璚iu podrodzin. Okre郵ono ich liczebno嗆 i cz瘰to嗆 wyst瘼owania, a tak瞠 zanalizowano zgrupowania Cerambycidae wyst瘼uj帷e w 8 typach siedliskowych lasu. ㄠcznie odnotowano ok. 2 tys. imagines oraz ok. 1 tys. 瞠rowisk, larw i/lub poczwarek. Najwi璚ej gatunków (ok. 60%) zaliczono do grupy nielicznych­-rzadkich, najmniej (ok. 9%) do nielicznych-cz瘰tych. Z przeprowadzonej analizy zoogeograficznej wynika, 瞠 najliczniejszym spo鈔ód 11 wykazanych elementów jest element palearktyczny (Pa) (ok. 35%), za najs豉biej reprezentowanymi elementami s: subpontyjski (Po) oraz subkosmopolityczny (Ko) – po 1,9% ka盥y. Najwi璚ej gatunków odnotowano w lesie mieszanym 鈍ie篡m (ok. 90%) oraz w borze mieszanym 鈍ie篡m (ok. 52%), najmniej w lesie 鈍ie篡m (13%) oraz w borze mieszanym wilgotnym (ok. 11%). Analiza podobie雟twa gatunkowego wyró積i豉 zbiorowisko lasu mieszanego 鈍ie瞠go, zbiorowiska borów mieszanych 鈍ie篡ch i borów 鈍ie篡ch, oraz zbiorowiska o charakterze wilgotnym wraz ze zbiorowiskiem lasu 鈍ie瞠go.

 

Lis w Tatrach

STRESZCZENIE

Lis, przedstawiciel rodzimej fauny Tatr, wyst瘼uje tu gównie w strefie lasu. Rzadziej, zw豉szcza w porze letniej, spotykany jest wy瞠j. Jako jedyny spo鈔ód drapie積ików, si璕a najwy瞠j po這穎nych szczytów tych gór. W Polskich Tatrach spotykany jest na Rysach (2499 m n.p.m.), a w Tatrach S這wackich na υmnicy (2632 m n.p.m.). Pierwsze informacje o lisie ukaza造 si pocz徠kiem XVIII wieku. Ponad dwa wieki od tego czasu podawane informacje by造 nieliczne i zdawkowe. Sytuacja zmieni豉 si z obj璚iem ca貫go masywu Tatr ochron w postaci parków narodowych polskiego (TPN) i s這wackiego (TANAP). Ocenia si obecny stan lisa w Tatrach na 225-255 osobników.
Obecnie gatunek ten traktowany jest jako naturalny drapie積ik, wp造waj帷y gównie na struktury zespoów drobnych ssaków. W鈔ód jego ofiar, spo鈔ód gatunków typowo górskich, znajduj si: nornik 郾ie積y, darniówka tatrza雟ka, 鈍istak i rzadziej ma貫 kozice. Szkody powodowane przez lisa w gospodarce cz這wieka nale膨 do drugorz璠nych. U篡teczno嗆 lisa jako zwierz璚ia 這wnego stanowi造 gównie skóry. Do stosowanych metod polowania nale瘸這 stosowanie odstrza逝, 瞠laznych pa軼i, wykopywanie z nor oraz niszczenie za pomoc trucizn. W dawniejszych czasach tak瞠 豉pano te zwierz皻a w specjalnie kopanych do豉ch, podobnych jakie stosowano w przypadku wilka.

 

Uwagi o pracy doktorskiej Bartosza Jennera:
,,Fenologia wybranych górskich gatunków motyli dziennych a prawo bioklimatyczne Hopkinsa”
w kontek軼ie ochrony przyrody w Tatrza雟kim Parku Narodowym

STRESZCZENIE

Nie wchodz帷 w rol recenzentów, ograniczono si jedynie do konstatacji bilansu omawianej pracy doktorskiej wykonanej w Tatrza雟kim Parku Narodowym. Autor omawianej pracy korzystaj帷 z zezwole upowa積iaj帷ych go jedynie do od豉wiania pojedynczych okazów pomi璠zy 1997 – 1999 masowo od豉wia motyle. Kosztem eksterminacji ponad siedmiu tysi璚y pi璚iuset okazów pozyskanych z biotopów TPN powsta豉 praca, która nie doczeka豉 si nawet publikacji.

Boloria pales(DENIS et SCHIFFERMÜLLER, 1775)  979 okazów
Erebia aethiops (ESPER, 1777) 1466
E. euryale (ESPER, 1805) 1758
E. pronoë (ESPER, 1780) 1534
E. manto (DENIS et SCHIFFERMÜLLER, 1775)  955
E. epiphron (KNOCH, 1783)  382
E. gorge (HÜBNER, 1804)  257
E. pandrose (BORKHAUSEN, 1788)  195
                              Razem 7526 okazów

Motyle wykorzystane do pracy doktorskiej zosta造 zniszczone (dos這wnie zmielone) przy okazji bada nad ekstrakcj t逝szczu i sporz康zania z nich innych preparatów. Praktycznie ca豉 dokumentacja nie istnieje, lub zosta豉 zmarnowana. Gdyby te okazy trafi造 chocia w cz窷ci do muzeów TPN lub Uniwersytetu Jagiello雟kiego, mog造 by s逝篡 jako materia dla prac magisterskich i doktorskich.
Zbyt 豉twe rozdawanie zezwole bez kompleksowego rozeznania potencjalnych zagro瞠 generowa wiele niebezpiecze雟tw dla flory i fauny – prowadz帷 do zubo瞠nia bioró積orodno軼i Parku. Natomiast przej軼ie w drug skrajno嗆 – ca趾owitego zakazu obserwacji i pozyskiwania okazów dowodowych –odbi這 by si negatywnie na rozwoju wielu bada, wa積ych zarówno dla post瘼u nauki jak i samego Tatrza雟kiego Parku Narodowego. Z bardziej realistycznych metod kontrolnych mo積a by zasugerowa: 
1. Obowi您ek noszenia w trakcie bada odbiornika GPS, oraz wyrywkow dyskretn kontrol zachowania si naukowca
    w terenie;
2. Wnikliw analiz zarówno sprawozda, jak i pracy ko鎍owej pod k徠em zgodno軼i ze zg豉szan metodyk
    i pozyskiwaniem 篡wego materia逝;
3. Obowi您ek powiadomienia o nieetycznym zachowaniu si naukowca, wraz z wnioskiem wstrzymania zezwolenia
    na prowadzone badania do Dyrekcji Parku, oraz powiadomienie o tej decyzji deleguj帷ej go placówce;
4. Mo磧iwo嗆 sankcji w postaci np. ograniczenia wydawania zezwole wobec o鈔odka naukowego deleguj帷ego
    takiego pracownika, w陰cznie z mo磧iwo軼i cofni璚ia tytu逝 naukowego uzyskanego na podstawie takich dzia豉.
Na szczególn uwag zas逝guje uzasadnione podejrzenie, i do tej pory nikt z pracowników TPN nie zapozna si z tre軼i omawianej pracy doktorskiej. Nie jest to jednak dziwne; tematyka pracy nie jest specjalnie interesuj帷a dla Parku. W tym momencie nasuwa si kolejne pytanie: czy tematyka realizowanych na terenie Parku narodowego bada nie powinna wynika z potrzeb okre郵anych przez sam Park? By豚y to kolejny czynnik powa積ie ograniczaj帷y mo磧iwo嗆 prowadzenia szkodliwej dla jego przyrody dzia豉lno軼i, prowadzonej jedynie w celu zdobycia stopnia naukowego.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap