bip biuletyn
informacji publicznej


Serce w Puszczy, Puszcza w sercu



Spot filmowy
Aplikacja na telefon tu pobierz
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

,,PNRP’’ 34(2) za 2015 r.

Porosty Narwia雟kiego Parku Narodowego i jego otuliny

STRESZCZENIE

Narwia雟ki PN zosta powo豉ny na mocy Rozporz康zenia rady Ministrów z dnia 1 lipca 1996 roku. Po這穎ny jest w pó軟ocno-wschodniej Polsce, województwie podlaskim, 30 km na zachód od Bia貫gostoku. Park obejmuje obszar doliny Narwi pomi璠zy Sura瞠m, a Rz璠zianami. W geograficznym uj璚iu NPN po這穎ny jest w mezoregionie Dolina Górnej Narwi nale膨cym do Niziny Pó軟ocnopodlaskiej. Najwa積iejszym walorem przyrodniczym Narwia雟kiego Parku Narodowego jest unikatowy system rzeki, która p造nie na tym obszarze wieloma 陰cz帷ymi i rozdzielaj帷ymi si korytami.
W pracy przedstawiono wykaz 153 gatunków porostów Narwia雟kiego Paku Narodowego. W ca貫j biocie porostów Parku dominuj epifity - 75 gatunków nad epiksylitami - 61, epilitami - 59 i epigeitami - 42. Najmniej porostów zasiedla mszaki, tylko 4 gatunki. W NPN zwraca uwag niedu篡 udzia gatunków porostów umieszczonych na krajowej Czerwonej li軼ie (Cie郵i雟ki i in. 2006), stanowi帷ych zaledwie 20% bioty. Udzia poszczególnych kategorii przedstawia si nast瘼uj帷o: wymieraj帷e (EN) - 11 gatunków, nara穎ne (VU) - 10, bliskie zagro瞠niu (NT) - 7 i s豉bo zagro穎ne (LC) - 2. Park jest ostoj dla 21 gatunków obj皻ych ochron prawn.


Niebielistka trwa豉 Swertia perennis L. – ocena zasobów
i perspektywy ochrony gatunku w Polsce

STRESZCZENIE

Gwa速owny spadek ró積orodno軼i gatunkowej flory Europy jest obserwowany ju od ponad po這wy wieku. Wzrastaj帷a dynamicznie antropopresja zosta豉 ju dawno uznana za jeden z gównych czynników le膨cych u podstaw kurczenia si zasi璕ów geograficznych taksonów, zmniejszania si liczebno軼i populacji, co wi璚ej wymierania gatunków o w御kiej amplitudzie ekologicznej, wra磧iwych na osuszanie i eutrofizacj siedlisk. Modele opisuj帷e tempo wymierania gatunków szacuj, 瞠 ponad 50% taksonów zniknie z globu w najbli窺zych 50 latach (KOH i in. 2004). Przyk豉dem mo瞠 by niebielistka trwa豉 Swertia perennis L. (Gentianaceae). Takson zagro穎ny wymarciem we wszystkich krajach Europy. W Polsce ochronie podlega tylko podgatunek typowy, który otrzyma status „zagro穎nego" (KA映IERCZAKOWA i in.. 2014). Za gówn przyczyn zaniku populacji uznaje si osuszanie torfowisk, intensyfikacj produkcji rolnej w tych ekosystemach, jak równie zaprzestanie ich ekstensywnego u篡tkowania. Równie wa積ym zagro瞠niem w górach jest rozbudowa infrastruktury turystycznej. Analiza dost瘼nych danych literaturowych na temat wyst瘼owania gatunku wskazuje na drastyczny spadek liczby stanowisk. Zjawisko zaniku populacji niebielistki dotyczy ca貫j Europy, zarówno gór jak i terenów poza nimi. Pomimo, i do niedawna w Alpach gatunek by uznawana za „ca趾iem pospolity takson górskich m豉k", tylko w samej Szwajcarii liczba stanowisk zmniejszy豉 si o 24% na przestrzeni stu lat (Lienert i in. 2002).
Celem bada by豉 weryfikacja liczby stanowisk niebielistki trwa貫j oraz okre郵enie stanu zachowania gatunku w Polsce na podstawie 10 wybranych populacji. Prace rozpocz皻o od analizy dost瘼nych danych literaturowych o wyst瘼owaniu gatunku w kraju. Z po鈔ód znanych i potwierdzonych lokalizacji wybrano 陰cznie 10 (5 z gór, 5 z ni簑), w obr瑿ie których za這穎no sta貫 powierzchnie badawcze w celu okre郵enia liczebno軼i populacji niebielistki oraz ich potencja逝 reprodukcyjnego mierzonego liczb p璠ów generatywnych. Analizie poddano te wybrane parametry siedliska. Zebrane dane pos逝篡造 do oceny kondycji badanych populacji. W opracowaniu metodyki pos逝穎no si wytycznymi ogólnopolskiego monitoringu siedlisk i gatunków Natura 2000.
Zebrane dane potwierdzi造, i wiedza na temat stanowisk na ni簑 ma gównie charakter historyczny. Niemniej zosta造 odkryte nowe lokalizacje. ㄠcznie uda這 si potwierdzi wyst瘼owanie niebielistki na siedmiu stanowiskach na wschodzie kraju. Niestety brak jest ogólnokrajowych danych waloryzuj帷ych stan zasobów Swertia perennis w polskich górach, ich wielko嗆 szacuje si na kilkadziesi徠 populacji.
Area zajmowany przez poszczególne populacje jest silnie zró積icowany: od kilkunastu metrów kwadratowych po powierzchnie oko這 dwu hektarowe. Liczebno嗆 badanych populacji przyjmuje szeroki zakres warto軼i. Najliczniejsz populacj niebielistki stwierdzono w Masywie Pilska - ponad 20 tys. rozet, najmniej liczn jest populacja w Rowelach, której wielko嗆 nie przekracza 250 rozet. Na uwag zas逝guje populacja υsiniany (pn.-wsch. Polska), w której liczba rozet spad豉 o 60% na przestrzeni okresu bada. Odnotowane zmiany liczebno軼i mi璠zy latami w populacjach z ni簑 ró積i si znacznie, w przeciwie雟twie do górskich.
Udzia rozet generatywnych kszta速owa si 鈔ednio na poziomie 10%, co powinno w po陰czeniu z faktem mo磧iwo軼i rozmna瘸nia wegetatywnego, zapewni trwanie gatunku w czasie przy zachowaniu dogodnych warunków 鈔odowiskowych. Ocena parametrów siedliskowych wykaza豉 ich niew豉軼iwy stan zachowania poza górami, na skutek zmiennego poziomu wód gruntowych, odwodnienia, a w konsekwencji eutrofizacji i sukcesji wtórnej. W górach kondycja badanych populacji jest lepsza. Lokalizacja wi瘯szo軼i z nich w granicach parków narodowych zapewnia dobre perspektywy ochrony. W niebezpiecze雟twie znajduj si populacje z Masywu Pilska, którym bezpo鈔ednio zagra瘸 rozbudowa infrastruktury turystycznej. Dalszy rozwój miasta Zakopane mo瞠 doprowadzi do zniszczenia siedliska, tym samym populacji niebielistki zlokalizowanej w jego graniach.
Uzyskane wyniki bada wskazuj na wyra幡 utrat znacznej cz窷ci zasobów niebielistki trwa貫j na Ni簑 Polski. ㄠcznie z nowo odkrytymi lokalizacjami jest ich zaledwie siedem. Biotopy, w których bytuje niebielistka trwa豉, podlegaj niekorzystnym zmianom. Skutki tych zmian powoli odzwierciedlaj si w kondycji populacji. Ka盥a z nich wymaga rozwa積ych zabiegów ochrony czynnej. Nie nale篡 tego bagatelizowa, gdy warto嗆 polskich populacji ma istotne znaczenie w ochronie zasobów niebielistki trwa貫j na ni簑 w skali ca貫j Europy. Jedynie na Litwie stwierdzono wy窺z liczb stanowisk niebielistki.


Zbiorowiska ro郵inne wzgórza Kamieniec
na Pogórzu Dynowskim (Karpaty Zachodnie)

STRESZCZENIE

Wzgórze Kamieniec (452 m n.p.m.) po這穎ne jest w województwie podkarpackim, na obszarze Pogórza Dynowskiego wchodz帷ego w sk豉d Karpat Zachodnich. Wzgórze znane jest z pozosta這軼i ruin 鈔edniowiecznego zamku, za這穎nego w XIV wieku. Zamek Kamieniec jest jedn z najwi瘯szych atrakcji Czarnorzecko-Strzy穎wskiego Parku Krajobrazowego i nale篡 do najcz窷ciej odwiedzanych obiektów w regionie.
W latach 2013-2014 przeprowadzono badania zbiorowisk ro郵innych w obr瑿ie ca貫go wzgórza. Wykonano 26 zdj耩 fitosocjologicznych metod Braun-Blanqueta w obr瑿ie zbiorowisk le郾ych, niele郾ych oraz starych murów i wychodni skalnych. Zbiorowiska le郾e z klasy Querco-Fagetea by造 reprezentowane przez zwi您ek Fagion sylvaticae oraz Carpinion betuli. W鈔ód zbiorowisk niele郾ych dominowa造 陰ki 鈍ie瞠 ze zwi您ku Arrhenatherion elatioris z du篡m udzia貫m gatunków ciep這lubnych, natomiast niewielki udzia mia造 fragmentarycznie wykszta販one p豉ty muraw kserotermicznych, w których liczny udzia mia造 gatunki z klasy Festuco-Brometea. Zbiorowiska naskalne charakteryzowa造 si du篡m udzia貫m paproci (Polypodium vulgare, Asplenium trichomanes i A. ruta-muraria) dlatego zaliczono je do s豉bo wykszta販onej klasy Asplenietea rupestria.


Opracowania kartograficzne w procesie badania tendencji rozwoju zabudowy
na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego i jego otuliny

STRESZCZENIE

Artyku przedstawia analiz tendencji rozwoju zabudowy na obszarze Kampinoskiego Parku Narodowego i jego otuliny. Praca obejmuje okres pi耩dziesi璚ioletni od lat trzydziestych do osiemdziesi徠ych ubieg貫go wieku. Narz璠ziami badawczymi autorka uczyni豉 zbiór map. Do analizy wykorzysta豉 kartograficzn metod bada.
Artyku rozpoczyna si wst瘼em wprowadzaj帷ym oraz wyja郾ieniem celu badawczego. Nast瘼nie przedstawiono obszar bada i opisano 廝ód豉 z których korzystano oraz kryteria ich wyboru. Praca zawiera równie opis metody a tak瞠 zarysowuje poszczególne etapy pracy. Wyniki pracy zilustrowane s przyk豉dami fragmentów map. Na koniec sformu這wano wnioski dotycz帷e zarówno tendencji w rozwoju zabudowy w obszarze chronionym, jak równie zastosowanych metod badawczych.
W artykule powo豉no si równie na przyk豉dy innych opracowa w których zastosowano podobne metody badawcze.

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

Nowe stanowisko
czarki austriackiej Sarcoscypha austriaca (O. Beck ex Sacc.) Boud.
na Podlasiu

STRESZCZENIE

Artyku przedstawia informacje dotycz帷e nowego stanowiska czarki austriackiej Sarcoscypha austriaca (O. Beck ex Sacc.) na obszarze Podlasia. Zlokalizowane jest ono w Bia造mstoku, w bliskim s御iedztwie ,,Elektrociep這wni Zachód'' na Osiedlu Starosielce (53°06'39''N 23°06'26''S). Owocniki omawianej czarki kolonizuj opad貫 ga喚zie klonu zwyczajnego (Acer platanoides), olszy szarej (Alnus incana), oraz bzu (Sambucus nigra).



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap