bip biuletyn
informacji publicznej


Serce w Puszczy, Puszcza w sercu



Spot filmowy
Aplikacja na telefon tu pobierz
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

,,PNRP’’ 34(4) – 2015 r.

 

Porosty zabytkowego Parku w Choroszczy
(Podlasie, Polska Pó軟ocno-Wschodnia)

STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono wykaz gatunków porostów zabytkowego parku - Parku Branickich. Park ten znajduje si w Choroszczy (województwo podlaskie). Na terenie Parku porosty kolonizuj cztery rodzaje pod這篡: kor drzew, sztuczne pod這瞠 skalne, konstrukcje drewniane i metal. Najwi瘯sz liczb gatunków stwierdzono w鈔ód porostów epifitycznych (35). Najwi瘯sza liczba epifitów wyst瘼uje na korze Fraxinus excelsior (28 gatunków), Tilia cordata (22) i T. platyphyllos (19). Spo鈔ód wszystkich 53 gatunków, które zosta造 odnotowane, 7 nale篡 do grupy porostów zagro穎nych w Polsce (Cie郵i雟ki i in. 2006), 3 s cz窷ciowo chronione, 2 obj皻e 軼is陰 ochron.


Szata ro郵inna rezerwatu „Grabica" po 14 latach ochrony

STRESZCZENIE

Flora rezerwatu „Grabica" obejmuje 129 gatunków ro郵in naczyniowych. Od 1998 r. z flory torfowiska uby這 przynajmniej 5 gatunków chronionych lub rzadkich dla flory regionu. Ro郵inno軼i rezerwatu tworzy obecnie 13 zbiorowisk, w tym: 4 zespo造 le郾e i zaro郵owe, 1 zio這ro郵owy, 2 wodne i 6 szuwarowych. Na prze這mie XX i XIX w. ro郵inno嗆 torfowiska zubo瘸豉 o ponad 10 zbiorowisk ro郵innych. Obecnie w rezerwacie dominuje ro郵inno嗆 le郾a, która pokrywa oko這 90% jego powierzchni. Dominuj w niej olsy (Ribeso nigri-Alnetum oraz Sphagno squarrosi-Alnetum). Zbiorowiska le郾e podlegaj antropogenicznej degeneracji. Obserwuje si w nich zjawiska: fruticetyzacji, pinetyzacji i neofityzacji. Ro郵inno嗆 niele郾a porasta pó軟ocny i po逝dniowo-zachodni fragment obiektu. Ca趾owitej zag豉dzie uleg造 zbiorowiska typowe dla torfowisk przej軼iowych i wysokich. Brak czynnej ochrony w rezerwacie spowodowa przebudow ro郵inno軼i obiektu i powrót lasu na obj皻e ochron torfowisko.


Czerwikowate (Coleoptera: Tenebrionoidea: Ciidae)
w faunie Kampinoskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Praca przedstawia kompleksowe dane o chrz御zczach z rodziny Ciidae wyst瘼uj帷ych na obszarze Kampinoskiego Parku Narodowego z uwzgl璠nieniem fauny Mazowsza i danych z kolekcji Wojciecha M帷zy雟kiego zdeponowanej w Muzeum Górno郵御kim w Bytomiu. Dotychczas na terenie parku znano jedynie kilka gatunków z tej rodziny. Niniejsza praca przedstawia dane o 22 gatunkach (z 44 wyst瘼uj帷ych w Polsce) od這wionych w ostatnich latach na obszarze parku. Pomi璠zy gatunkami odnalezionymi w prezentowanych badaniach a 14 by這 wykazanych ze zbiorów Wojciecha M帷zy雟kiego z prze這mu XIX i XX wieku, co potwierdza ich utrzymanie si na Mazowszu uwa瘸nym za krain ubog w rozleg貫 kompleksy le郾e. Ponadto w toku prac odnaleziono 5 gatunków nowych dla Niziny Mazowieckiej: Cis festivus, C. punctulatus, C. pygmaeus pygmaeus, Ennearthron palmi i Orthocis alni. Tym samym liczba gatunków Ciidae znanych z obszaru Niziny Mazowieckiej wynosi obecnie 32 gatunki. Odnalezione gatunki rzadkie i bardzo rzadkie taki jak: Cis fissicornis, Cis punctulatus, C. pygmaeus pygmaeus, C. rugulosus, Orthocis lucasi, Sulcacis bidentulus czy uwa瘸ny za relikt lasów pierwotnych Ennearthron palmi mog s逝篡 jako narz璠zia do waloryzacji lasów Puszczy Kampinoskiej i wskazuj na ich wielowiekow trwa這嗆.


Herpetofauna Nadnidzia雟kiego Parku Krajobrazowego

STRESZCZENIE

Badania prowadzone by造 w latach 2013-2014 na terenie Nadnidzia雟kiego Parku Krajobrazowego, obejmuj帷ego obszar 23 164 ha. Obserwowano wyst瘼owanie i rozmieszczenie p豉zów i gadów, biologi i fenologi wybranych gatunków oraz istniej帷e zagro瞠nia.
Utworzony w 1986 r. Nadnidzia雟ki Park Krajobrazowy jest najwi瘯szym w Zespole Parków Krajobrazowych Ponidzia. W granicach Parku znajduje si 9 rezerwatów przyrody: „Góry Wschodnie", „Grabowiec", „Krzy瘸nowice", „Pieczyska", „Prz窷lin", „Skorocice", „Skotniki Górne", „Skowronno" i „Winiary Zagojskie". Osi Parku i gówn dominant krajobrazu jest rozleg豉 Dolina Nidy, ze zboczami w formie terasów i silnie meandruj帷 rzek. Teren jest miejscami podmok造, gdy Nidzie i jej dop造wom towarzysz liczne zakola, starorzecza, rozlewiska i mokrad豉 z ro郵inno軼i szuwarów, trzcinowisk i torfowisk. Ca造 obszar jest zró積icowany geologicznie, przy czym du膨 rol odgrywaj pok豉dy gipsu oraz zwi您ane z nimi zjawiska krasowe. Ze wzgl璠u na wyj徠kowo korzystne warunki siedliskowe bardzo liczne s zbiorowiska muraw kserotermicznych. Rozwijaj si one gównie na r璠zinach, zw豉szcza zlokalizowanych na po逝dniowych zboczach 豉godnych wzgórz. Ponadto liczne torfowiska, zbiorowiska oraz lasy (gównie 喚gi i gr康y).
W鈔ód p豉zów stwierdzono wyst瘼owanie nast瘼uj帷ych gatunków: traszka górska Triturus cristatus Laur., traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris L., kumak nizinny Bombina bombina L., grzebiuszka ziemna Pelobates fuscus Laur., rzekotka drzewna Hyla arborea L., ropucha szara Bufo bufo L., ropucha paskówka Epidalea calamita Laur., ropucha zielona Bufotes viridis Laur., 瘸ba wodna Pelophylax esculentus L., 瘸ba jeziorkowa Pelophylax lessonae Cam., 瘸ba 鄉ieszka Pelophylax ridibundus Pall., 瘸ba moczarowa Rana arvalis Nilss. i 瘸ba trawna Rana temporaria L. Z gadów obserwowano obecno嗆 takich gatunków, jak: jaszczurka zwinka Lacerta agilis L., jaszczurka 篡worodna Zootoca vivipara Jacquin, padalec zwyczajny Anguis fragilis L., zaskroniec zwyczajny Natrix natrix L., gniewosz plamisty Coronella austriaca Laur. i 禦ija zygzakowata Vipera berus L. Badaniami obj皻o tak瞠 fenologi i biologi rozrodu 瘸by wodnej i 瘸by trawnej.
Przez obszar Parku i jego otulin przebiega wiele ruchliwych dróg (m.in. krajowe 78 i 79 oraz wojewódzkie 766, 767, 771, 776 i 973), st康 do najwa積iejszych problemów nale篡 zabijanie migruj帷ych p豉zów przez samochody. Z innych zagro瞠 stwierdzono podpalanie traw na wiosn przez miejscow ludno嗆, a tak瞠 zmiany stosunków wodnych, powoduj帷e obni瘸nie poziomu lustra wody oraz zamulanie, zarastanie i wysychanie zbiorników. Ponadto Nida i jej dop造wy s zanieczyszczane 軼iekami, a w granicach Parku funkcjonuj nielegalne wysypiska 鄉ieci.


Herpetofauna rezerwatu przyrody i stawu w Zache軛iu

STRESZCZENIE

Prace badawcze prowadzono w latach 2013-2014 w granicach rezerwatu przyrody „Zache軛ie" (7,95 ha) oraz znajduj帷ego si w s御iedztwie stawu (powierzchnia 13,57 ha) i jego najbli窺zego otoczenia. ㄠczna powierzchnia badawcza wynosi豉 60,23 ha. Celem pracy by這 okre郵enie wyst瘼owania i rozmieszczenia p豉zów i gadów, a tak瞠 biologii rozrodu i fenologii wybranych gatunków.
Rezerwat przyrody nieo篡wionej „Zache軛ie" utworzono w 2004 r. w celu obj璚ia ochron stanowiska paleontologicznego, z najstarszymi na 鈍iecie skamienia造mi tropami tetrapodów (Tetrapoda). Teren obejmuje nieczynny kamienio這m, w którym eksploatowano z這瞠 dewo雟kich dolomitów, a z innych ska ods這ni皻o równie piaskowce permskie i triasowe. Samo wyrobisko ma powierzchni 4,6 ha, g喚boko嗆 22 m i zajmuje 鈔odkow oraz po逝dniow cz窷 rezerwatu. W centralnej cz窷ci rezerwatu znajduje si p造tki (poni瞠j 1 m g喚boko軼i) zbiornik powyrobiskowy o zmiennej powierzchni. W ca造m rezerwacie (gównie na obrze瘸ch wyrobiska) widoczna jest sukcesja wtórna z udzia貫m drzew i krzewów, tworz帷ych zbiorowiska le郾e i zaro郵owe.
Zbiornik w Zache軛iu po這穎ny jest w odleg這軼i 950 m na pó軟ocny wschód od rezerwatu. Ten niewielki eutroficzny akwen jest sztucznie zarybionym stawem hodowlanym. Z trzech stron (od pó軟ocy, wschodu i po逝dnia) s御iaduje on z lasami Suchedniowsko-Obl璕orskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Z typów siedliskowych lasy dominuje tu las mieszany oraz bór mieszany 鈍ie篡.
Na ca造m terenie bada stwierdzono wyst瘼owanie nast瘼uj帷ych p豉zów: traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris L., traszka górska Ichthyosaura alpestris Laur., traszka grzebieniasta Triturus cristatus Laur., grzebiuszka ziemna Pelobates fuscus Laur., ropucha szara Bufo bufo L., ropucha zielona Bufotes viridis Laur., 瘸ba wodna Pelophylax esculentus L., 瘸ba jeziorkowa Pelophylax lessonae Cam., 瘸ba 鄉ieszka Pelophylax ridibundus Pall., 瘸ba moczarowa Rana arvalis Nilss. i 瘸ba trawna Rana temporaria L. Z gadów obserwowano wyst瘼owanie takich gatunków, jak: jaszczurka zwinka Lacerta agilis L., jaszczurka 篡worodna Zootoca vivipara Jacquin, padalec zwyczajny Anguis fragilis L., zaskroniec zwyczajny Natrix natrix L. i 禦ija zygzakowata Vipera berus L. Do bada nad fenologi wytypowano dwa pospolite p豉zy: ropuch szar i 瘸b trawn.
Najwi瘯szym stwierdzonym zagro瞠niem jest zabijanie p豉zów i gadów na drodze przebiegaj帷ej przez wie Zache軛ie. Znajdowano tam rozjechane przez samochody, motocykle i quady zarówno liczne osobniki gatunków p豉zów (gównie ropuchy szarej i 瘸by trawnej), jak i znacznie mniej liczne - dwóch gatunków gadów (jaszczurki zwinki i zaskro鎍a zwyczajnego). Ponadto ca造 badany obszar jest intensywnie penetrowany przez turystów, w璠karzy i miejscow ludno嗆, czego wynikiem jest m.in. znaczne za鄉iecenie, rozpalanie ognisk, a wiosn po瘸ry traw.


Przemiany lasów w strefie ochrony czynnej w Tatrza雟kim Parku Narodowym
pod wp造wem dzia豉lno軼i cz這wieka oraz procesów naturalnych

STRESZCZENIE 

Publikacja opisuje aktualny stan lasów znajduj帷ych si w obszarze ochrony czynnej Tatrza雟kiego Parku Narodowego oraz zmiany jakim lasy te podlega造 w okresie 4 ostatnich dziesi璚ioleci. Drzewostany te pod wzgl璠em sk豉du gatunkowego znacznie odbiegaj od teoretycznego sk豉du jaki powinien je charakteryzowa ze wzgl璠u na zajmowane siedliska. Stan taki jest wynikiem dzia豉lno軼i cz這wieka; dawnego przemys逝, nadmiernej eksploatacji lasów i braku racjonalnego gospodarowania w lasach w przesz這軼i i zabiegów przebudowy drzewostanów obecnie. Zmienione przez cz這wieka lasy tatrza雟kie w obszarze ochrony czynnej podlegaj równocze郾ie procesom naturalnym w znacznej mierze przyczyniaj帷e si do ich rozpadu. Istniej帷e monokultury 鈍ierkowe rozpadaj si pod wp造wem silnych wiatrów i gradacji kornika drukarza. Zjawisko to przybiera okresowo znaczne intensywno嗆, jak to mia這 miejsce wielokrotnie w historii oraz ostatnio w okresie od 25 do 27 grudnia 2013 roku. W publikacji omówiono udokumentowane przypadki takich zjawisk w Tatrach konfrontuj帷 je ze stanem lasów w okresie wyst徙ienia zjawiska.
Na podstawie inwentaryzacji lasów przeprowadzonych pomi璠zy 1974 a 2014 rokiem porównano zakres i tempo przemian w drzewostanach obj皻ych ochron czynn w wyniku prowadzonej przebudowy. Udokumentowano to zarówno na poziomie drzewostanu panuj帷ego jak i podrostu. Przebieg i przyczyny zjawiska dyskutowano w oparciu o bogat literatur przedmiotu.

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

Nowe stanowiska zagro穎nych gatunków 膨dówek (Hymenoptera: Aculeata)
na terenie rezerwatu „Jelonka" w pó軟ocno-wschodniej Polsce

STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono nowe stanowiska Parnopes grandior (Pallas, 1771), Batozonellus lacerticida (Pallas, 1771), Scolia hirta Schrank, 1781, Dasypoda argentata Panzer, 1809 w Polsce, zlokalizowane w rezerwacie „Jelonka" (UTM FD63). Gatunki te zamieszczono w Polskiej czerwonej ksi璠ze zwierz徠 - Bezkr璕owce (kategoria CR). W Polsce nie s obj皻e ochron gatunkow.


Zimowo-wiosenny pokarm uszatki Asio otus w dolinie dolnej Pilicy

STRESZCZENIE

Zbadano sk豉d zimowego i wczesnowiosennego pokarmu uszatki Asio otus w ostoi Natura 2000 ,,Dolina Dolnej Pilicy'' (Brze嬈e, gm. Bia這brzegi, Nizina Mazowiecka, 51o40'N, 21o00'E, pole Atlasu Ssaków Polski 15Jj). Zidentyfikowano 1683 ofiary kr璕owe (w tym 11 gatunków ssaków), w鈔ód których najcz窷ciej wyst瘼owa造: nornik pó軟ocny (55,3% ofiar), nornik zwyczajny (30,7%) i nornica ruda (5,5%). Nornikowate 陰cznie stanowi造 92,7%, a myszowate 6,2% ofiar. Ptaki i p豉zy 陰cznie stanowi造 0,35% ofiar, a ryjówkokszta速ne tylko 0,15%.


Pierwsze stwierdzenie szopa pracza Procyon lotor na terenie Nadle郾ictwa Rogów

STRESZCZENIE

Szop pracz jest w Europie gatunkiem obcym i inwazyjnym. Od kilkunastu lat trwa ekspansja tego ssaka na teren Polski. Na terenie Nadle郾ictwa Rogów (Zespó Przyrodniczo Krajobrazowy Dolina Mrogi) szopa obserwowano po raz pierwszy17.06.2015 w oddziale 75b. Jeden osobnik przebywa na obszarze dawnego o鈔odka wypoczynkowego po這穎nego nad zalewem na rzece Mrodze. Pochodzenie tego osobnika nie jest znane: móg pojawi si naturalnie w efekcie rozprzestrzeniana si gatunku z zachodu, b康 móg by trzymany jako zwierz domowe i nielegalnie wypuszczony. Dotychczas najbli窺ze, potwierdzone stwierdzenie tego gatunku pochodzi z okolic Piotrkowa Trybunalskiego (45 km od miejsca obecnego stwierdzenia). Mo積a przypuszcza, 瞠 dalsza ekspansja tego gatunku jest nieunikniona i w najbli窺zym czasie stanie si on trwa造m elementem fauny.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap