bip biuletyn
informacji publicznej


Serce w Puszczy, Puszcza w sercu



Spot filmowy
Aplikacja na telefon tu pobierz
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

,,PNRP’’ 35(2) – 2016 r.

 

Porosty rezerwatu „Ma造 Borek" w Puszczy Augustowskiej

STRESZCZENIE

Na terenie rezerwatu Ma造 Borek stwierdzono wyst瘼owanie 45 gatunków porostów, z czego 3 znane s z danych literaturowych. S to Arthonia arthonioides, Bryoria subcana (Cie郵i雟ki 2003a) oraz Lichenomphalia umbellifera (Czy瞠wska i in. 2005). 12 taksonów jest umieszczonych na Czerwonej li軼ie porostów w Polsce: 2 jako krytycznie zagro穎ne (CR), 2 jako zagro穎ne (EN), 6 jako nara穎ne (VU) i 4 jako bliskie zagro瞠nia (NT). Trzy z nich nie by造 rejestrowane podczas bada w豉snych. Spo鈔ód 45 taksonów porostów, 3 s umieszone na czerwonej li軼ie porostów zagro穎nych w pó軟ocno-wschodniej Polsce: 1 jako zagro穎ny (EN) i 2 jako nara穎ne (VU). Dwa z nich nie by造 rejestrowane podczas bada w豉snych. Trzy spo鈔ód wszystkich gatunków s obj皻e ochron 軼is陰, a 8 ochron cz窷ciow.


Zamieranie jesionu (Fraxinus excelsior L.)
w Roztocza雟kim Parku Narodowym

STRESZCZENIE

Badania prowadzono na terenie Roztocza雟kiego Parku Narodowego w 2014 roku. Mia造 one na celu ocen nasilenia procesu chorobowego jesionu oraz ustalenie rezerwuarów materia逝 infekcyjnego grzyba Hymenoscyphus fraxineus, uwa瘸nego za gównego sprawc choroby. Badania prowadzono w wybranych losowo 10 drzewostanach w wieku powy瞠j 40 lat, rosn帷ych na siedlisku lasu wy篡nnego 鈍ie瞠go, na wysoko軼i 271 do 336 m n.p.m. W ka盥ym drzewostanie dokonano oceny stanu zdrowotnego 50 rosn帷ych bezpo鈔ednio obok siebie drzew F. excelsior. Poza tym, w lipcu i wrze郾iu 2014 roku, dokonano analizy rezerwuarów materia逝 infekcyjnego Hymenoscyphus fraxineus na ubieg這rocznych nerwach li軼iowych w 軼iole. W ka盥ym terminie przeanalizowano 300 nerwów li軼iowych. Jesion wykazywa objawy chorobowe we wszystkich analizowanych drzewostanach. W鈔ód 500 przeanalizowanych drzew, stwierdzono 11,8% osobników zamar造ch, za u 80,8% drzew obecne by造 symptomy chorobowe. Jedynie 7,4% drzew nie wykazywa這 瘸dnych makroskopowych objawów zamierania. Na pniach 48,4% takich drzew stwierdzano nekrozy na pniach. U 12,8% drzew zamar造 wierzcho趾i. Zamieranie ga喚zi stwierdzono u 80,8% drzew. U wi瘯szo軼i osobników stan zamierania ga喚zi by znacznie zaawansowany, dotyczy on ponad 25% stanu ga喚zi w koronie. Nasilenie zamierania jesionu wykazywa這 znaczne ró積ice pomi璠zy drzewostanami, zale瘸這 ono mi璠zy innymi od wieku drzewostanu i udzia逝 jesionu w sk豉dzie gatunkowym. W analizowanych drzewostanach stwierdzono obfity rezerwuar materia逝 zaka幡ego Hymenoscyphus fraxineus. W lipcu 2014 roku H. fraxineus wykszta販i pseudostrom na 89,3% ubieg這rocznych nerwów li軼iowych jesionu, za miseczki na 59,6% nerwów. We wrze郾iu 2014 r. pseudostrom stwierdzono na 94,0% nerwów, za miseczki na 13,7% nerwów. Miseczki H. fraxineus w lipcu 2014 r. nieznacznie cz窷ciej wykszta販one by造 w cz窷ci 鈔odkowej nerwu, za we wrze郾iu tego roku w cz窷ci nasadowej nerwu. Oceniono, 瞠 stwierdzony rezerwuar materia逝 zaka幡ego H. fraxineus stanowi powa積e zagro瞠nie dla pozosta造ch przy 篡ciu jesionów. Na nerwach li軼iowych z pseudostrom grzyb H. fraxineus mo瞠 bowiem wytwarza miseczki przez kilka kolejnych lat.

 

Czeremcha ameryka雟ka Prunus serotina (Ehrh.) Borkh
w rezerwacie „Uroczysko Wrzosy"
i mo磧iwo軼i ograniczenia jej ekspansji

STRESZCZENIE

Artyku przedstawia wyniki bada przeprowadzonych w 2014 roku w rezerwacie Uroczysko Wrzosy, po這穎nym w gminie Woów (Polska po逝dniowo-zachodnia). Rezerwat utworzono w celu zachowanie naturalnego olsu porzeczkowego i 喚gu olszowo-jesionowego, z chronionymi i rzadkimi gatunkami ro郵in, drzewami pomnikowymi oraz utrzymanie l璕owisk ornitofauny le郾ej i wodno-b這tnej.
Celem pracy by這 rozpoznanie wyst瘼owanie inwazyjnej czeremchy ameryka雟kiej na terenie rezerwatu oraz okre郵enie czynników wp造waj帷ych na jej rozprzestrzenianie. Badania prowadzono metod marszrutow wzd逝 linii podzia這wych wewn徠rz oddziaów i szlaków komunikacyjnych.
Rozprzestrzenienie czeremchy ameryka雟kiej na chronionym obszarze nie jest du瞠, ale gatunek ten wyst瘼uje w zró積icowanych zbiorowiskach ro郵innych a jego udzia, przy sprzyjaj帷ych warunkach siedliska, szybko wzrasta. Stwierdzono obecno嗆 Prunus serotina w 8 typach zbiorowisk ro郵innych: olsy porzeczkowe Ribeso nigri-Alnetum, degeneracyjne postacie olsów Poa trivialis-Alnetum, 喚gi jesionowo-olszowe Fraxino-Alnetum, gr康y 鈔odkowoeuropejske Galio sylvatici-Carpinetum betuli, bory sosnowe Leucobryo-Pinetum, le郾e zbiorowiska zast瘼cze i 陰ki rajgrasowe Arrhenatheretum elatioris.
Najwi璚ej stanowisk P. serotina odnaleziono w s御iedztwie szlaków komunikacyjnych oraz drzewostanów sosnowych przy granicy rezerwatu, które stanowi podstawowe 廝ód這 propagul gatunku. Obecne na terenie rezerwatu bory sosnowe i le郾e zbiorowiska zast瘼cze z podszytem czeremchy ameryka雟kiej sprzyjaj naturalnemu odnawianiu si gatunku i stanowi potencjalne zagro瞠nie dla zbiorowisk niezasiedlonych przez ten gatunek. Jednocze郾ie P. serotina zasiedla 篡zne i wilgotne lasy rezerwatu, ale na razie nie jest zdolna w tych zbiorowiskach do reprodukcji.
Skuteczne zwalczanie P. serotina w rezerwacie Uroczysko Wrzosy jest mo磧iwe przy jednoczesnym zastosowaniu kilku metod, takich jak systematyczne wyrywanie siewek i nalotu na obszarze chronionym, wycinanie osobników kwitn帷ych (z corocznym usuwaniem ich odro郵i p璠owych) na terenie rezerwatu i jego otuliny.

 

Nowe dane o rozmieszczeniu
skalnika driady Minois dryas (S
copoli, 1763) (Lepidoptera: Nymphalidae)
w po逝dniowo-wschodniej Polsce z lat 2012-2014

STRESZCZENIE

Skalnik driada - Minois dryas (Scopoli, 1763) jest gatunkiem o euro-syberyjskim typie rozsiedlenia. W Polsce gatunek ten by niegdy znany z niemal ca貫go obszaru kraju, lecz do ko鎍a lat 80-tych ubieg貫go wieku wymar na wi瘯szo軼i znanych stanowisk. Po roku 2008 pojawi造 si doniesienia o ponownym pojawieniu si tego skalnika w Polsce po逝dniowo-wschodniej. Podczas bada rozmieszczenia M. dryas w tej cz窷ci Polski w latach 2012-14 gatunek zosta stwierdzony na 37 nowych stanowiskach zlokalizowanych w obr瑿ie 19 kwadratów UTM (10×10 km). Nowe stanowiska po這穎ne s na terenie Gór Sanocko-Turcza雟kich, na Pogórzu Przemyskim, P豉skowy簑 Chyrowskim, Pogórzu Dynowskim, Pogórzu Jasielskim, Pogórzu Strzy穎wskim, w Kotlinie Jasielsko-Kro郾ie雟kiej oraz w Beskidzie Niskim i Bieszczadach Zachodnich. Wi瘯szo嗆 nowych stanowisk zlokalizowana jest na terenach obj皻ych ochron: w Parkach Narodowych, Parkach Krajobrazowych, rezerwatach przyrody, obszarach chronionego krajobrazu, specjalnych obszarach ochrony siedlisk sieci Natura 2000, co potencjalnie daje mo磧iwo嗆 skutecznej ich ochrony. Najwi瘯szym zagro瞠niem dla nowych stanowisk M. dryas jest intensyfikacja gospodarki rolnej, wynikaj帷a m.in. z dop豉t unijnych, naturalna sukcesja ro郵inno軼i drzewiastej oraz zalesianie. W zwi您ku z odkryciem tak znacznej liczby nowych stanowisk w po逝dniowo-wschodniej cz窷ci kraju autorzy sugeruj rozwa瞠nie zmiany statusu gatunku w Polskiej Czerwonej Ksi璠ze Zwierz徠 z kategorii CR - takson krytycznie zagro穎ny wygini璚iem, na kategori VU - takson nara穎ny na wygini璚ie oraz utrzymanie ochrony prawnej gatunku w Polsce.


Ry w Tatrach

STRESZCZENIE

Ry jest naturalnym sk豉dnikiem fauny Tatr, które zasiedla nieprzerwanie od wieków. Wyst瘼uje gównie w strefie le郾ej, a w okresie lata spotykany jest te w pi皻rze kosodrzewiny i hal. W Tatrach Bielskich i Tatrach Zachodnich osi庵a najwy窺ze wzniesienia. W Tatrach Wysokich by obserwowany w Dolinie Wielickiej nawet na wysoko軼i 2227 m n.p.m., co stanowi najwy窺zy jego zasi璕 w Polsce, S這wacji oraz w Europie 字odkowej.
W przesz這軼i podawane liczebno軼i rysia by造 zdecydowanie zawy瘸ne na obszarze Tatr. Bli窺ze realnego stanu s oceny z ostatniej dekady. ㄠcznie na teren Tatr Polskich i Tatr S這wackich populacja rysia liczy 16-22 osobników.
Ry w Tatrach jak i s御iednich rejonach górskich eksploatuje gównie populacj sarny i w mniejszym stopniu pozosta貫 gatunki dzikich zwierz徠 kopytnych. Ten naturalny drapie積ik poluje te na typowe gatunki górskie jak: kozic, 鈍istaka i inne.
Wyolbrzymiane niejednokrotnie szkody od rysia w鈔ód zwierz徠 hodowlanych s w rzeczywisto軼i nieznaczne. Ostatnio niemal nie wyst瘼uj tak w samych Tatrach, jak i w s御iedztwie. Przyk豉dy drapie積ictwa rysia na populacje dziko 篡j帷e nale篡 traktowa jako element naturalnej zale積o軼i, która ogranicza ofiary chore, os豉bione oraz osobniki pad貫.
W przesz這軼i ry by pozyskiwany przez cz這wieka gównie przez odstrza. Stosowano te 瞠lazne potrzaski oraz trucizny.

 

Opinie taterników jaskiniowych
dotycz帷e uprawiania alpinizmu jaskiniowego
na ternie Tatrza雟kiego Parku Narodowego –
– analiza w oparciu o badania ankietowe

STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono wyniki ankiety skierowanej do 鈔odowiska taterników jaskiniowych. Ankieta dotyczy豉 czterech zagadnie: 1 Bezpiecze雟twa w jaskini, 2 Opinii groto豉zów w sprawie udost瘼niania jaski dla ruchu taternickiego przez TPN, 4 za鄉iecanie wn皻rza jaski, 3 nielegalnych wej嗆 do jaski.
Ankieta zosta豉 przeprowadzona drog elektroniczn w鈔ód wszystkich klubów wysokogórskich, posiadaj帷ych sekcj taternictwa jaskiniowego i zrzeszonych w PZA. Spo鈔ód 171 ods這n, ankiet wype軟i這 zaledwie 21 osób.
W opinii ankietowanych, bezpiecze雟two poruszania si po jaskiniach nie jest zagro穎ne, poniewa wszystkie udost瘼nione jaskinie posiadaj sta貫 punkty asekuracyjne. A pozostawiony sprz皻 w postaci lin, ta鄉, karabinków nie wp造wa na poziom ich bezpiecze雟twa. Pozostawiony sprz皻 sprzyja szybszemu poruszaniu si po korytarzach. Natomiast stare i zniszczone oprzyrz康owanie jest jedynie za鄉iecaniem ich wn皻rza. Bezpo鈔ednie zagro瞠nie dla 鈔odowiska jaskiniowego stanowi organizowane eventy dla osób nie posiadaj帷ych odpowiednich uprawnie.
Z bada wynika, 瞠 ankietowani nie s zadowoleni z liczby udost瘼nionych jaski. To sprawia, 瞠 groto豉zi wchodz nielegalnie do jaskinie zarówno tych udost瘼nionych (j. Czarna, j Zimna, j. Kasprowa Ni積a itd.), jak i tych nieudost瘼nionych (j. Ba鎱zioch Kominiarski, j. Szczelina Chocho這wska, j. Wysoka za Siedmiu Progami, itd.).
Zdaniem groto豉zów dla ruchu taternickiego nale篡 przywróci jaskinie: Bandzioch Kominiarski, Ma陰 w Mu這wej, Wysok za Siedmiu Progami, Studni w Kazalnicy Mi皻usiej oraz jaskini Kozi.

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

Pierwsze stwierdzenie
modliszki zwyczajnej (Mantis religiosa (Linnaeus, 1758))
w Kampinoskim Parku Narodowym

STRESZCZENIE

Modliszka zwyczajna to gatunek 軼i郵e chroniony, umieszczony w Polskiej czerwonej ksi璠ze zwierz徠 z kategori EN - gatunek zagro穎ny. Jest gatunkiem ciep這lubnym i prawdopodobnie w cieplejszych okresach czwartorz璠u by豉 szerzej rozmieszczona w Polsce. W Kampinoskim Parku Narodowym modliszka zosta豉 stwierdzona po raz pierwszy w dniu 20 VIII 2016 r. w okolicy miejscowo軼i Ki軼inne-Krogulec.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap