bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Aplikacja na telefon tu pobierz
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

„PNRP” 37(3) – 2018 r.

 

Mszaki na siedliskach 陰kowych
Ojcowskiego Parku Narodowego i jego otuliny
(Wy篡na Krakowska)

STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono list 50 gatunków mszaków (44 taksony mchów, 5 gatunków w徠robowców i 1 gatunek glewika) wraz z krótkimi opisami ich stanowisk i siedlisk. Jest to rezultat bada zbiorowisk 陰kowych, pastwiskowych i zio這ro郵owych prowadzonych w latach 2011 – 2017 w Ojcowskim Parku Narodowym (OPN) (Wy篡na Krakowska). Prezentowana lista zawiera 7 gatunków obj皻ych cz窷ciow ochron prawn. S to: Abietinella abietina, Calliergonella cuspidata, Climacium dendroides, Eurhynchium angustirete, Pseudoscleropodium purum, Rhytidiadelphus squarrosus i Thuidium philibertii. W artykule ponadto wymieniono i scharakteryzowano synuzje mchów 陰kowych. Zosta造 one udokumentowane 40 zdj璚iami fitosocjologicznymi. Na terenie parku dominuj 陰ki 鈍ie瞠 Arrhenatheretum elatioris zró積icowane na kilka postaci zale積ych od historii i sposobu u篡tkowania i regionu mikroklimatycznego, w którym wyst瘼uj. Mozaika zbiorowisk o ró積ych wymaganiach siedliskowych powoduje, 瞠 brioflora 陰k w OPN cechuje si du篡m zró積icowaniem ekologicznym. Zaproponowano przeprowadzenie bada dotycz帷ych rekrutacji siewek oraz interakcji ro郵in naczyniowych i mszaków. S one konieczne dla skutecznej ochrony bogatych w gatunki 陰k 鈍ie篡ch.

 

Porosty epifityczne na sta造ch powierzchniach ko這wych
w ekosystemach le郾ych Karkonoskiego Parku Narodowego (SW Polska)

STRESZCZENIE

Monitoring porostów wykonywano w trzech etapach w latach 2004 – 2016 na 708 ko這wych powierzchniach monitoringowych rozmieszczonych równomiernie w lasach Karkonoskiego Parku Narodowego (SW Poland). ㄠcznie znaleziono ponad 130 taksonów porostów, z których 114 oznaczono do gatunku. W pracy przedstawiono ich wykaz, 陰cznie z zaznaczeniem, w którym etapie monitoringu odszukano poszczególne gatunki. Tylko nieliczne taksony okaza造 si efemeryczne i ich próby osiedlenia si w Parku okaza造 si do tej pory nieudane. Stwierdzono zwi瘯szanie si ró積orodno軼i taksonomicznej lichenobioty. Zwi瘯sza si tak瞠 ilo軼iowo嗆 wi瘯szo軼i gatunków oraz liczba ich stanowisk. Zjawiska te wpisuj si w obserwowany w ca貫j Europie proces rekolonizacji porostów.

 

Herpetofauna Ostoi Jeleniowskiej

STRESZCZENIE

Obserwacje prowadzone by造 w latach 2016 – 2017 na terenie obszaru maj帷ego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Jeleniowska. Po這穎ny w pó軟ocnej cz窷ci województwa 鈍i皻okrzyskiego OZW Ostoja Jeleniowska utworzony zosta w celu ochrony wschodniej cz窷ci dawnej Puszczy 安i皻okrzyskiej. Góry 安i皻okrzyskie nale膨 do najstarszych w Europie. Wypi皻rzone w czasie paleozoicznych orogenez, stanowi jedyne góry centralnej Polski. Wyró積iaj si izolacj od innych pasm górskich, niewielk wysoko軼i n.p.m. i specyficznymi warunkami siedliskowymi (geologia, geomorfologia, gleby, klimat, szata ro郵inna itp.).
Teren Ostoi obejmuje zbiorowiska le郾e (95% powierzchni), 陰kowe i go這borza. Zajmuje powierzchni 3.589,24 ha, obejmuj帷 m.in. 3 rezerwaty przyrody: „Góra Jeleniowska" (16 ha), „Szczytniak" (6 ha) i „Ma貫 Go這borze" (20 ha). Ostoja charakteryzuje si du篡m zró積icowaniem geologicznym (ska造 kambryjskie, ordowickie, dewo雟kie i karbo雟kie).
Obserwacjami obj皻o zró積icowane biotopy, w tym lasy, 陰ki, go這borza i zbiorniki wodne. Celem bada by這 okre郵enie wyst瘼owania herpetofauny, wyst瘼uj帷ych zagro瞠 i warunków ochrony. Na 14 wyznaczonych stanowiskach badawczych stwierdzono wyst瘼owanie 9 gatunków p豉zów i 5 gatunków gadów. Obserwowanymi gatunkami by造: traszka górska Ichthyosaura alpestris Laur., traszka zwyczajna Lissotriton

 

Herpetofauna Ostoi Stawiany

STRESZCZENIE

Badania prowadzone by造 w latach 2017 – 2018 na terenie Obszaru maj帷ego znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Stawiany. OZW po這穎ny jest na terenie Pogórza Szyd這wskiego i Niecki Po豉nieckiej (województwo 鈍i皻okrzyskie, centralna Polska). Ostoja jest bardzo zró積icowana przyrodniczo, zw豉szcza geologicznie (m.in. zjawiska krasowe). Wyst瘼uj tu ska造 osadowe z jury, kredy i neogenu, w wi瘯szo軼i margle, wapienie, gipsy i piaski. Ska造 gipsowe zbudowane s z po陰czonych krysztaów o imponuj帷ej d逝go軼i do 3,5 m. Teren Ostoi obejmuje pola uprawne, zbiorowiska 陰kowe, lasy i liczne zbiorniki wodne.
Badania obj窸y okre郵enie wyst瘼owania herpetofauny oraz ustalenie zagro瞠 i warunków ochrony. Stwierdzono 12 gatunków p豉zów i 5 gatunków gadów na 15 stanowiskach badawczych. Obserwowanymi gatunkami by造: traszka grzebieniasta Triturus cristatus Laur., traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris L., kumak nizinny Bombina bombina L., grzebiuszka ziemna Pelobates fuscus Laur., rzekotka drzewna Hyla arborea L., ropucha szara Bufo bufo L., ropucha zielona Bufotes viridis Laur., 瘸ba wodna Pelophylax esculentus L., 瘸ba jeziorkowa Pelophylax lessonae Cam., 瘸ba 鄉ieszka Pelophylax ridibundus Pall., 瘸ba trawna Rana temporaria L. i 瘸ba moczarowa Rana arvalis Nilss., jaszczurka zwinka Lacerta agilis L., jaszczurka 篡worodna Zootoca vivipara Jacquin, padalec zwyczajny Anguis fragilis L., zaskroniec zwyczajny Natrix natrix L. i 禦ija zygzakowata Vipera berus L.
Gównym zagro瞠niem dla herpetofauny s niekorzystne zmiany stosunków wodnych, powoduj帷e obni瘸nie poziomu lustra wody i wysychanie zbiorników. Ponadto stwierdzono eutrofizacj zbiorników, sztuczne zarybianie, zanieczyszczenie wód powierzchniowych, zabijanie migruj帷ej batrachofauny przez samochody i wypalanie traw.

 

Zdj璚ia satelitarne jako u篡teczne narz璠zie
do wykrywania kolonii czapli bia造ch Ardea alba
na przyk豉dzie Biebrza雟kiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Niniejszy artyku prezentuje przydatno嗆 zdj耩 satelitarnych do oceny liczby par l璕owych czapli bia貫j Ardea alba na badanym terenie, a tak瞠 w odtwarzaniu i 郵edzeniu ekspansji oraz kolonizacji nowych obszarów. W badaniach wykorzystano ogólnie dost瘼ne zdj璚ia satelitarne zamieszczone w Google Earth przedstawiaj帷e obszar Biebrza雟kiego Parku Narodowego. Zdj璚ia te pochodzi造 z 30.04.2014, czyli z optymalnego okresu do wyszukiwania l璕ów czapli bia貫j. W trakcie bada (1) porównano wyniki liczenia par l璕owych uzyskane w czasie inwentaryzacji zaj皻ych gniazd metod klasyczn z ziemi oraz ze zdj耩 satelitarnych na przyk豉dzie znanej od 1997 kolonii l璕owej. (2) W dalszej kolejno軼i sprawdzono czy metoda ta mo瞠 s逝篡 do wyszukiwania wcze郾iejszego gniazdowania czapli bia造ch na danym terenie ni by這 to powszechnie wiadome. (3) Nast瘼nie przeanalizowano potencjalne siedliska l璕owe na oko這 pi耩dziesi璚iokilometrowym odcinku rzeki Biebrzy w celu wykrycia potencjalnych nowych kolonii l璕owych. (1) Wyniki sugeruj, 瞠 liczenie gniazd ze zdj耩 satelitarnych o niskiej rozdzielczo軼i na skutek s豉bego kontrastu mo瞠 powodowa zani瞠nie ich liczby nawet o oko這 70%. (2) Zdj璚ia satelitarne pozwalaj na wykrywanie znacznie wcze郾iejszego gniazdowania czapli bia造ch na danym terenie ni by這 to powszechnie znane (odkryto l璕 55 par w kolonii znanej dopiero od 2016 roku). (3) I w ko鎍u zdj璚ia satelitarne pozwalaj na wykrywanie zupe軟ie nowych kolonii l璕owych czapli bia貫j – wykryto 3 kolonie skupiaj帷e kolejno: 91, 19 i 18 par l璕owych. Zaprezentowana metoda daje du瞠 mo磧iwo軼i 郵edzenia wstecz kolonizacji nowych obszarów przez czapl bia陰. Poza tym pozwala na bardziej precyzyjne oszacowanie populacji l璕owej na badanym terenie, szczególnie na rozleg造ch obszarach wodno-b這tnych. Dok豉dniejsze wyniki powinno przynie嗆 zastosowanie p豉tnych zdj耩 satelitarnych o wysokiej rozdzielczo軼i.

 

Restytucja Bison bonasus w Puszczy Bia這wieskiej
oraz najcz瘰tsze problemy zdrowotne 簑brów
w hodowlach wolnych i zamkni皻ych w Polsce

STRESZCZENIE

真bry (Bison bonasus) w stanie wolnym przetrwa造 do pocz徠ku XX w., tylko w Puszczy Bia這wieskiej i na Kaukazie. W wyniku dzia豉 I Wojny 安iatowej w Puszczy Bia這wieskiej, zosta造 zabite wszystkie wolno 篡j帷e 簑bry nizinne. W maju 1923 r. na Mi璠zynarodowym Kongresie Ochrony Przyrody w Pary簑, przedstawiono program restytucji 簑bra na terenie Puszczy Bia這wieskiej w tym samym roku zosta這 za這穎ne Mi璠zynarodowe Towarzystwo Ochrony 真bra. Potrzeba kontroli czysto軼i gatunku doprowadzi豉 w 1931 r. do powstania spisu genealogicznego 簑brów znanego pod nazw „Ksi璕i Rodowodowej 真brów”. Od 1991 r. redakcja KR mie軼i si w Bia這wieskim Parku Narodowym.
19 wrze郾ia 1929 r. do specjalnie przygotowanej zagrody w Puszczy Bia這wieskiej przywieziono pierwsze dwa 簑bry. Pomy郵ny rozwój hodowli sprawi, 瞠 pod koniec 1939 r. Polska posiada豉37 簑brów z czego w rezerwacie hodowlanym Parku Narodowego w Bia這wie篡 przebywa這 ich 16. W okresie powojennym z O鈔odka Hodowli 真brów w Bia這wie篡 wywieziono do innych o鈔odków hodowlanych w kraju i zagranic 620 簑brów (238 z rezerwatów zamkni皻ych, 382 od這wionych z wolnej populacji w Puszczy Bia這wieskiej.
W zwi您ku z faktem, 瞠 na pocz徠ku XX w. populacja 簑bra znalaz豉 si na skraju wygini璚ia, ka盥y osobnik by niezwykle cenny, dlatego jednym z gównych aspektów restytucji 簑brów by豉 i jest ochrona ich zdrowia. Najlepszym sposobem kontrolowania stanu zdrowia jest diagnostyka sekcyjna post mortem, podczas której mo積a tak瞠 zabezpieczy materia do dodatkowych bada. Najcz窷ciej stwierdzanymi zmianami patologicznymi u sekcjonowanych 簑brów s zapalenie p逝c, rozedma p逝c, zapalenie nerek, urazy cia豉 i zmiany w przewodzie pokarmowym. Wi瘯szo嗆 patologicznych zmian stwierdzana by豉 znacznie cz窷ciej u zwierz徠 eliminowanych w porównaniu z pad造mi. Potwierdza to celowo嗆 eliminacji jako narz璠zia do poprawy zdrowia i dobrostanu populacji 簑brów i pozwala ograniczy liczb zwierz徠, stanowi帷ych potencjalny rezerwuar chorób zaka幡ych i inwazyjnych.
W hodowli restytucyjnej 簑brów istotne jest utrzymywanie zamkni皻ych o鈔odków hodowlanych, które dzi瘯i przestrzeganiu procedur weterynaryjnych stanowi rezerw genetyczn najcenniejszych osobników, rodowodowych 簑brów o znanym pochodzeniu.

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

 

Nowe stwierdzenie
rozrodu borowiaczka Nyctalus leisleri (Kuhl 1817)
w województwie lubuskim

STRESZCZENIE

Borowiaczek Nyctalus leisleri jest gatunkiem 軼i郵e zwi您any z siedliskami le郾ymi, jest te jednym z najrzadziej stwierdzanych w Polsce gatunków nietoperzy. Wi瘯szo軼i obserwacji tego gatunku pochodzi ze wschodu kraju. Ziemia Lubuska charakteryzuj帷a si najwi瘯sz lesisto軼i w Polsce – 49,1% wydaje si wi璚 odpowiednim regionem dla wyst瘼owania tego gatunku. Pomimo tego do tej pory w województwie lubuskim borowiaczek zosta od這wiony jedynie w jego po逝dniowej cz窷ci w okolicach miejscowo軼i Leszno Dolne (UTM – WT40) (ΜCHY垶KI i in. 2002). W czasie bada faunistycznych obszaru Natura 2000 „Nietoperek” (woj. lubuskie) w miejscowo軼i Pieski (UTM – WU20, Atlas ssaków Polski: kwadrat – 03Hi ) 28 maja 2014 r. w odleg這軼i 200 m od granic obszaru od這wiono trzy osobniki borowiaczka (samca i dwie samice, w tym jedn ci篹arn). Obecno嗆 ci篹arnej samicy sugeruje obecno嗆 kolonii rozrodczej w pobli簑 miejsca od這wów. Dodatkowo blisko嗆 obszaru Natura 2000 oraz wyst瘼uj帷e w nim fragmenty dobrze zachowanych lasów li軼iastych, wskazuje na mo磧iwo嗆 wykorzystywania tego obszaru przez borowiaczki.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap