bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Aplikacja na telefon tu pobierz
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

„PNRP” 38(1) – 2019 r.

 

Struktura i rozwój drzewostanów pierwotnych i wtórnych (przej軼iowych)
w warunkach ochrony 軼is貫j Bia這wieskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

W Rezerwacie 圭is造m Bia這wieskiego Parku Narodowego istniej drzewostany powsta貫 w wyniku naturalnej niezakóconej regeneracji zr瑿ów z lat 1910-1912. Ich wyj徠kow warto嗆 podkre郵a wspó逕yst瘼owanie drzewostanów pierwotnego i wtórnego pochodzenia w granicach jednej biochory gr康u Tilio-Carpinetum.
Celem bada by這 okre郵enie zmian w drzewostanach pierwotnego i wtórnego pochodzenia, jakie nast徙i造 w ci庵u 68 lat, tj. od momentu kiedy wykonano w nich pierwsze pomiary drzew. Wykorzystano dane pochodz帷e z inwentaryzacji z roku 1948 oraz wyniki pomiarów na sta造ch powierzchniach badawczych, za這穎nych w roku 1990 i mierzonych w kolejnych latach (1998, 2003, 2016). Zebrane dane zosta造 przygotowane i przeanalizowane przy pomocy programu komputerowego BWINPro 7. Przy jego pomocy dokonano graficznej wizualizacji badanych drzewostanów oraz obliczono podstawowe charakterystyki taksacyjne i strukturalne drzewostanów dla wszystkich okresów pomiarowych.
W drzewostanie pierwotnym, zdominowanym pocz徠kowo przez 4 gatunki (grab, klon, lipa, 鈍ierk) stwierdzono ubywanie klonów d瑿ów, wi您ów i 鈍ierków oraz ekspansj lipy i grabu. Drzewostan wtórny, powsta造 na powierzchni zr瑿owej, sk豉da si w gównej mierze z brzozy, osiki oraz wierzby iwy. Jednak w kolejnych latach w drzewostanie zaznacza si stopniowa ekspansja grabu i lipy. Stwierdzono, 瞠 wierzba iwa ust瘼uje po 80 latach od momentu wykonania zr瑿u.
Ochrona 軼is豉 pozwala na obserwacj d逝gotrwa貫go procesu regeneracji lasu w warunkach wyeliminowania bezpo鈔edniej antropopresji i porównanie go z rozwojem drzewostanu niezaburzonego przez dzia豉nia cz這wieka. Proces regeneracji powoduje przywrócenie w perspektywie drugiego pokoleniu lasu sk豉du gatunkowego i struktury zbiorowiska, w豉軼iwego dla danego siedliska. Przedstawione drzewostany (pierwotny i wtórny) osi庵aj warto軼i wska幡ików wskazuj帷ych na du瞠 zró積icowanie struktury. Przedstawione obserwacje s zgodne z opini, 瞠 regeneracja zbiorowiska gr康u w warunkach Puszczy Bia這wieskiej trwa 300-350 lat.

 

Nowe dane o rozmieszczeniu
skalnika driady Minois dryas (SCOPOLI, 1763) (Lepidoptera: Nymphalidae)
w po逝dniowo-wschodniej Polsce z lat 2016-2018

STRESZCZENIE

Podczas kolejnej fazy bada nad rozmieszczeniem skalnika driady - Minois dryas (SCOPOLI, 1763) w latach 2016-2018 w Polsce po逝dniowo-wschodniej odkryto 77 nowych stanowisk gatunku. Stanowiska zlokalizowane s w 37 (16 nowych) kwadratach UTM 10×10 km w obr瑿ie 12 mezoregionów: na Wy篡nie Olkuskiej, w Pieninach, w Beskidzie S康eckim, Beskidzie Niskim, w Bieszczadach Zachodnich, w Górach Sanocko-Turcza雟kich, na Pogórzu Ci篹kowickim, Pogórzu Przemyskim, Pogórzu Dynowskim, Pogórzu Jasielskim, Pogórzu Strzy穎wskim, Pogórzu Bukowskim oraz w Kotlinie Jasielsko-Kro郾ie雟kiej. W dwóch mezoregionach - w Beskidzie S康eckim oraz na Pogórzu Ci篹kowickim M. dryas zosta stwierdzony po raz pierwszy. Gatunek zosta wykazany po raz pierwszy z terenu Pieni雟kiego Parku Narodowego oraz Popradzkiego Parku Krajobrazowego, a na obszarze Ojcowskiego PN zosta stwierdzony po 53 latach braku danych. Nowe stanowiska gatunku stwierdzono ponadto w Bieszczadzkim PN oraz w otulinie Magurskiego PN. Monitoringiem obj皻o 21 wcze郾iej znanych stanowisk, zlokalizowanych w 5 mezoregionach: w Beskidzie Niskim, Górach Sanocko-Turcza雟kich, na Pogórzu Dynowskim, Pogórzu Przemyskim oraz na Podgórzu Rzeszowskim. Na dwóch z tych stanowisk nie uda這 si potwierdzi obecno軼i gatunku. Podsumowano aktualne i historyczne rozmieszczenie M. dryas w Polsce w podziale na kwadraty siatki UTM - w chwili obecnej M. dryas znany jest w Polsce ze 191 stanowisk w obr瑿ie 74 kwadratów UTM 10×10 km, po這穎nych w 17 mezoregionach. Szczegó這wej analizie poddano rozmieszczenie poziome i pionowe aktualnie czynnych stanowisk gatunku oraz przeanalizowano liczebno嗆 lokalnych populacji. W zwi您ku z rosn帷 liczb znanych kolonii oraz powi瘯szaniem si area逝 wyst瘼owania gatunek uznano w chwili obecnej za niezagro穎ny wygini璚iem.

 

Przemiany w przestrzeni geograficznej
po nadaniu statusu parku narodowego - wybrane przyk豉dy

STRESZCZENIE

Parki narodowe to szczególne obszary, które cechuj unikatowe warto軼i przyrodnicze, naukowe, kulturowe itp. Chronione s naturalne zasoby przyrody lub bliskie naturalnym. Jednak z nadaniem statusu parku narodowego wi捫 si konkretne zmiany. Gównym celem opracowania jest prezentacja przemian, jakie zachodz w przestrzeni geograficznej, kiedy nadany jej zostaje status parku narodowego. Przemiany te zachodz na p豉szczyznach m.in. turystycznej, spo貫cznej czy przestrzennej. Autor omawia je na konkretnych przyk豉dach polskich parków narodowych.

 

Ocena potencja逝 turystyczno-edukacyjnego 軼ie瞠k edukacyjnych
Ojcowskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

圭ie磬i edukacyjne s逝膨 do poznawania przede wszystkim przyrody, ale tak瞠 i historii czy kultury danego miejsca. W Polsce 軼ie磬i dydaktyczne s nieustannie tworzone oraz modernizowane. Wytyczne do ich tworzenia nie s regulowane prawnie, jednak w literaturze mo積a spotka opracowania zawieraj帷e wytyczne co do tego, jak powinny wygl康a. W pracy dokonano oceny potencja逝 turystyczno-edukacyjnego 軼ie瞠k dydaktycznych Ojcowskiego Parku Narodowego, którego flora i fauna oraz walory przyrody nieo篡wionej przyci庵aj setki tysi璚y turystów rocznie. Jako podstaw oceny wykorzystano krajowe i zagraniczne publikacje zawieraj帷e wytyczne do projektowania oraz budowania 軼ie瞠k dydaktycznych. Badaniu podlega豉 zgodno嗆 軼ie瞠k Che軛owa Góra, Jaskinia Ciemna - Góra Okopy, 軼ie磬a przy Centrum Edukacyjno-Muzealnym oraz Dolina S御powska z wytycznymi edukacyjnymi, kompozycyjnymi i in篡nieryjno-technicznymi zebranymi w publikacji CISZEWSKIEJ (2017). Prace terenowe wykonano w lutym oraz kwietniu 2018 roku. Przeanalizowano nast瘼uj帷e parametry 軼ie瞠k: wymiary, liczba i lokalizacja przystanków, czas przej軼ia, dostosowanie dla niepe軟osprawnych, elementy przyrodnicze, dojazd, wp造w na 鈔odowisko, elementy krajobrazu oraz budowa i tre嗆 tablic informacyjnych. Wyliczono tak瞠 prosty wska幡ik zgodno軼i (WZ) analizowanych 軼ie瞠k z wytycznymi zawartymi w publikacjach uwzgl璠niaj帷ych wszystkie trzy kategorie analizowanych kryteriów. Najmniejsza zgodno嗆 wyst瘼owa豉 z wytycznymi edukacyjnymi, a najwi瘯sza - z wymaganiami kompozycyjnymi. Najbardziej zgodne z zaleceniami projektowymi by造 軼ie磬i przy Centrum Edukacyjno-Muzealnym (WZ = 63-76%) oraz Jaskinia Ciemna - Góra Okopy (WZ 66-75%). Przeci皻na zgodno嗆 ocenianych 軼ie瞠k z wytycznymi w zakresie analizowanych cech konstrukcyjnych mo瞠 wynika z braku prawnego uregulowania tej kwestii i zwi您anej z tym dowolno軼i twórców 軼ie瞠k oraz z faktu, 瞠 軼ie磬i dydaktyczne w Ojcowskim Parku Narodowym w wi瘯szo軼i poprowadzono po ju istniej帷ych szlakach turystycznych.

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

 

Stwierdzenie ma鹵a Rangia cuneata
w okolicach rezerwatu Mewia ζcha

STRESZCZENIE

Notatka przedstawia nowe stanowisko ma鹵a Rangia cuneata (G.B. SOWERBY I, 1831) w Ba速yku. Muszl gatunku stwierdzono w pobli簑 rezerwatu Mewia ζcha w Mikoszewie ((54.349227°E; 18.972424°E) we wrze郾iu 2018 r. Ma鹵 ten najprawdopodobniej wyst瘼uje równie w samym rezerwacie.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap