bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
Bilety online

Projekt PL BY
Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

„PNRP” 39(2) – 2020 r.

 

Uwagi o rozmieszczeniu i biologii
dostojki pandory Argynnis (Pandoriana) pandora (DENIS et SCHIFFERMÜLLER, 1775)
(Lepidoptera: Nymphalidae) w Polsce

STRESZCZENIE

Argynnis pandora to okaza造 przedstawiciel rodziny Nymphalidae, wyst瘼uj帷y od Zachodniej Europy i Afryki Pó軟ocnej po kraje Azji 字odkowej, Indie i Chiny. W Polsce jest to gatunek skrajnie rzadko notowany i uwa瘸ny dotychczas za migranta z po逝dnia. W pracy przedstawiono przegl康 wszystkich dotychczas znanych obserwacji A. pandora w naszym kraju oraz przedstawiono nowe dane z roku 2019. Wykonano analiz przestrzenn znanych obecnie stanowisk A. pandora w Polsce: 陰cznie gatunek znany jest z sze軼iu mezoregionów: Bieszczadów Zachodnich, Beskidu Niskiego, Pogórza Dynowskiego, Rowu Podtatrza雟kiego, Pomostu Krakowskiego oraz Wysoczyzny ζskiej, przy czym aktualne obserwacje (po roku 2000) dotycz jedynie trzech pierwszych mezoregionów. W zwi您ku z powtarzaj帷ymi si w ostatnich latach obserwacjami A. pandora w przygranicznym pasie górskim od Bieszczadów Zachodnich po Beskid Niski oraz na Pogórzu Dynowskim wytypowano dwa obszary prawdopodobnego utrzymywania si sta造ch populacji gatunku w po逝dniowo-wschodniej Polsce. Ponadto na podstawie precyzyjnych obserwacji dat pojawu imagines A. pandora z lat 1994-2019 ustalono fenologie pojawu gatunku w Polsce po逝dniowo-wschodniej - gatunek pojawia si w jednym pokoleniu od trzeciej dekady czerwca do pierwszej dekady wrze郾ia, a skrajne daty pojawu to 27 czerwca oraz 05 wrze郾ia. W zwi您ku z coraz wi瘯szym prawdopodobie雟twem utrzymywania si osiad造ch populacji A. pandora w po逝dniowo-wschodniej Polsce zaproponowano rozwa瞠nie obj璚ia tego gatunku jedn z dost瘼nych w naszym kraju form ochrony prawnej, gównie ze wzgl璠u na niebezpiecze雟two od這wu atrakcyjnych form imaginalnych przez kolekcjonerów i handlarzy owadami.

 

Materia造 do znajomo軼i 膨dówek (Hymenoptera: Aculeata)
Parku Narodowego „Uj軼ie Warty".
Pszczo造 (Apoidea: Anthophila)

STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono informacje o faunie pszczó (Hymenoptera: Aculeata: Anthophila) w Parku Narodowym „Uj軼ie Warty" w zachodniej Polsce. Materia zosta od這wiony za pomoc siatki entomologicznej i pu豉pek Moericke w 2012 r. Badania przeprowadzono na 21 stanowiskach zgrupowanych w 6 typach siedliskowych: zwi您anych z wa豉mi przeciwpowodziowymi (2), zwi您anych z polderem i powierzchni zalewow (2) oraz kserotermicznymi obszarami piaszczystymi (2).
W sumie zebrano dane o 505 osobnikach, reprezentuj帷ych 98 gatunków pszczó. Liczba ta obejmuje 17 gatunków chronionych prawem i 5 obecnych na Czerwonej li軼ie.
Du瘸 cz窷 parku jest co roku zalewana lub ma wysoki poziom wód gruntowych. Z tego powodu 98 gatunków pszczó znalezionych na tym obszarze jest dobrym wynikiem. Faun pó軟ocnego wa逝 wzd逝 Warty nale篡 uzna za najbardziej typow dla Parku, jest w du瞠j mierze izolowana przez rzek oraz obszary zalewane i podtapiane.
Liczb gatunków w parku (ale nie charakter fauny) okre郵aj dwa stanowiska kserotermiczne: Mo軼iczkowa Górka po stronie pó軟ocnej (49 gatunków) i Czarnowska Górka po stronie po逝dniowej (41 gatunków). Lista tych dwóch stanowisk obejmuje 67 (68,4%) gatunków z parku. Gdyby nie te miejsca, fauna pszczó spad豉by o 32 (32,6%) gatunki do 66 (67,4%). Trzmiele (Bombus s. str.) nale篡 uzna za najcenniejsze w faunie pszczó. 16 gatunków ze stosunkowo niewielkiego obszaru to du穎. Na szczególn uwag zas逝guje Bombus confusus z kategori VU na Czerwonej li軼ie, a tak瞠 ogólnie rzadkie B. humilis, B. veteranus, B. soroeensis i B. jonellus. Inne rzadkie gatunki o nierozpoznanym statusie i umieszczone na Czerwonej li軼ie to: Hylaeus gredleri, H. moricei, Lasioglossum minutulum i L. semilucens, które wykorzystuj skrawki odpowiednich siedlisk w ogólnie niekorzystnym 鈔odowisku.

 

Naturalna odbudowa populacji piskorza (Misgurnus fossilis)
w Pradolinie Bzury-Neru po suszy z 2015 roku

STRESZCZENIE

W prezentowanym opracowaniu przedstawiono analiz oceny mo磧iwo軼i naturalnej odbudowy oraz tempa rekolonizacji populacji piskorza (Misgurnus fossilis) w sztucznym kanale melioracyjnym na obszarze Natura 2000 Pradolina Bzury-Neru po wyst徙ieniu suszy hydrologicznej. Okre郵ono potencjalne 廝ód豉 kolonizatorów oraz analizowano wp造w warunków fizyko-chemicznych wody sprzyjaj帷ych odbudowie populacji piskorza. Badania przeprowadzono na 9 stanowiskach wyznaczonych w sztucznym kanale o nazwie Kana Po逝dniowy, który kontrolowano 陰cznie 13 razy w okresie przed wyst徙ieniem suszy (sierpie 2014, maj 2015), w trakcie suszy (sierpie 2015) oraz po ust徙ieniu suszy (listopad, grudzie 2015 oraz marzec-pa寮ziernik 2016). Na ka盥ym stanowisku mierzone by造 parametry fizyko-chemiczne wody (st篹enie tlenu rozpuszczonego, nasycenie tlenem, odczyn, konduktywno嗆, temperatura) oraz by造 po豉wiane ryby, które nast瘼nie mierzono, wa穎no i uwalniano w miejscu schwytania. Obliczono zag瘰zczenie poszczególnych gatunków oraz ró積ice w d逝go軼iach cia豉 piskorzy z這wionych w ró積ych okresach. Badania wykaza造, 瞠 w przeci庵u roku od ponownego pojawienia si wody, ciek zasiedla這 15 gatunków ryb, najcz窷ciej spotykanymi taksonami by造: p這 (Rutilus rutilus) oraz szczupak (Esox lucius). Tempo rekolonizacji zale瘸這 od gatunku. Odbudowa populacji piskorza zachodzi豉 powoli i bra造 w niej udzia wy陰cznie osobniki dojrza貫 p販iowo, a maksymalne zag瘰zczenie piskorzy nie osi庵n窸o warto軼i sprzed suszy, kszta速uj帷 si na poziomie 0,0019 os.×m-2. Gównym 廝ód貫m wi瘯szo軼i kolonizatorów by豉 Bzura. Parametry fizyko-chemiczne wody nie odgrywa造 istotnej roli w odbudowie populacji piskorza.

 

Notatki florystyczne, faunistyczne i mykobiotyczne

 

Nowe stanowisko pi璚iu zagro穎nych porostów na Podlasiu
(Polska pó軟ocno-wschodnia)

STRESZCZENIE

Artyku przedstawia nowe stanowisko pi璚iu zagro穎nych porostów na Podlasiu (Polska pó軟ocno-wschodnia). Autorka odnotowa豉 liczne plechy (m這dociane i dojrza貫) nast瘼uj帷ych gatunków: Bryoria fuscescens, Flavoparmelia caperata, Hypogymnia tubulosa, Usnea hirta oraz Vulpicida pinastri, na 71 m drewnianego ogrodzenia, otaczaj帷ego dzia趾 le郾. Chronione i zarazem zagro穎ne gatunki porostów odnaleziono we fragmencie zbiorowiska Cladonio-Pinetum, w pobli簑 otwartej przestrzeni pól uprawnych.

 

Stanowisko gniewosza plamistego Coronella austriaca
w otulinie Magurskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

W pobli簑 miejscowo軼i Polany zlokalizowanej w otulinie Magurskiego Parku Narodowego, wykryte zosta這 stanowisko gniewosza plamistego Coronella austriaca. Pierwsza obserwacja mia豉 miejsce w roku 2014. W trakcie wykonywania monitoringu w 2019 r. stwierdzono obecno嗆 siedmiu osobników dojrza造ch p販iowo oraz jednego osobnika juwenilnego. Najwi瘯szym zagro瞠niem dla populacji gniewosza w obr瑿ie opisanego stanowiska wydaje si by ruch samochodowy. Nie stwierdzono potencjalnego zagro瞠nia mog帷ego wynika ze zmian siedliska tych w篹y.

 

KRONIKA

 

Trzecie muzeum przyrodnicze w Bia這wie篡

STRESZCZENIE

Artyku zapoznaje z dzia豉lno軼i Muzeum Przyrodniczo-Le郾ego Bia這wieskiego Parku Narodowego, które funkcjonowa這 w Bia這wie篡 w okresie od po這wy stycznia 1937 roku do ko鎍a listopada 1971 roku. By豉 to trzecia placówka tego typu w Puszczy Bia這wieskiej. Podstaw dla ekspozycji da造 eksponaty wystawiane do 1936 roku w pa豉cu carskim w Bia這wie篡. Ogólna powierzchnia muzeum wynosi豉 546,26 m², za dwie sale wystawowe zajmowa造 470 m². W wi瘯szej sali urz康zono cztery dzia造 muzealne, które prezentowa造: ssaki, ptaki, gady, p豉zy, ryby, bezkr璕owce oraz dawne bartnictwo puszcza雟kie. W mniejszej sali urz康zono dzia botaniczny. Przy muzeum funkcjonowa豉 preparatornia i biblioteka. Powi您ane z Parkiem Narodowym muzeum by這 w tym czasie podporz康kowane razem z nim bezpo鈔ednio Oddzia這wi Rezerwatów Instytutu Badawczego Lasów Pa雟twowych. Pe軟i這 gównie rol dydaktyczn, ale te gromadzi這 zbiory dowodowe ro郵in i zwierz徠 z terenu Puszczy Bia這wieskiej. Placówka funkcjonowa豉 równie podczas drugiej wojny 鈍iatowej. W tym okresie cz窷 zbiorów zosta豉 zniszczona lub rozkradziona. Muzeum wznowi這 sw prac wiosn 1946 roku. Do lipca 1950 roku podlega這 Filii IBL w Bia這wie篡, nast瘼nie przesz這 pod zarz康 Bia這wieskiego Parku Narodowego. W tym czasie placówka zmieni豉 nazw z Muzeum Przyrodniczego Puszcza雟kiego na Muzeum Przyrodniczo-Le郾e Bia這wieskiego Parku Narodowego. Odtworzono zniszczony dzia bartnictwa, urz康zono nowy dzia botaniczny, systematycznie uzupe軟iano zbiory zwierz璚e i ro郵inne, uruchomiono preparatorni. Zacz皻o tworzy od nowa bibliotek, gdy dotychczasowe jej zbiory przej掖 IBL. Muzeum prezentowa這 eksponaty równie na wystawach czasowych, urz康zanych poza Bia這wie膨. W 1960 roku, w zwi您ku z planowan wizyt w Bia這wieskim Parku Narodowym uczestników warszawskich obrad VII Zgromadzenia Generalnego Mi璠zynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów, dokonano przebudowy wn皻rza i zmiany dotychczasowej ekspozycji. Nowa ekspozycja muzealna mie軼i豉 si w trzech salach o 陰cznej powierzchni 350 m². Zosta造 urz康zone dzia造: geograficzny, botaniczno-typologiczny, zoologiczny, dawnej broni my郵iwskiej i bartnictwa puszcza雟kiego. Przebudowana ekspozycja wprawdzie zyska豉 na wygl康zie i czytelno軼i, ale zosta豉 zmniejszona ilo嗆 eksponowanych okazów. Kustoszami muzeum byli: Jan Jerzy Karpi雟ki, Edmund Wagner, Stefan Roguski i Czes豉w Okoów. W latach 1937-1939 muzeum zwiedzi這 ponad 120 tys. osób, natomiast w okresie powojennym (lata 1946-1971) blisko 897 tys. osób.

 

Nieznane 鈍iadectwo pocz徠ków reintrodukcji nied德iedzia
w Puszczy Bia這wieskiej

STRESZCZENIE

Artyku prezentuje dokumenty odnalezione w zbiorze korespondencji Janusza Domaniewskiego, wybitnego zoologa i dzia豉cza ochrony przyrody, w Muzeum i Instytucie Zoologii PAN w Warszawie, dotycz帷e redintrodukcji nied德iedzia brunatnego w Puszczy Bia這wieskiej. List z Zak豉du Do鈍iadczalnego Lasów Pa雟twowych i odpowied Domaniewskiego z 1932 roku pozwalaj na datowanie pocz徠ków akcji reintrodukcji. W korespondencji poruszana jest problematyka nied德iedzi, które mia造 by u篡te do reintrodukcji. Domaniewski opowiada si za u篡ciem zwierz徠 dzikich, a nie oswojonych, a tak瞠 jak najbli窺zych genetycznie historycznej populacji nied德iedzi z Puszczy Bia這wieskiej. Sprzeciwia si sprowadzaniu nied德iedzi z Karpat uznaj帷 je za bardzo ró積e od nizinnej populacji pó軟ocno-wschodniej Polski. Doradza tak瞠 sposób i najw豉軼iwsz por roku wypuszczenia tych zwierz徠, a tak瞠 ich ewentualne dokarmianie w pierwszym okresie reintrodukcji. Dokumenty s bardzo cennym dokumentem dla historii zoologii i Puszczy Bia這wieskiej. Dostarczaj nowych informacji na temat pierwszej w historii reintrodukcji du篡ch drapie積ików.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap