bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
Bilety online

Projekt PL BY
Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

„PNRP” 39(4) – 2020 r.

 

Materia造 do brioflory Kampinoskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Po這穎ny w pradolinie Wis造 w okolicach Warszawy Kampinoski Park Narodowy zosta utworzony w 1959 r. i obejmuje 38 544 ha. Szata ro郵inna parku by豉 i jest przedmiotem intensywnych bada naukowych, brak jest jednak aktualnego, ca這軼iowego opracowania tutejszej brioflory. Niniejsza praca zawiera notowania mszaków z obszaru parku, zebrane przez cz這nków Sekcji Briologicznej PTB (gównie w trakcie warsztatów terenowych w roku 2017) i jest istotnym przyczynkiem do rozpoznania zasobów flory w徠robowców i mchów Kampinoskiego Parku Narodowego. Przedstawiono list florystyczn (w porz康ku alfabetycznym, najpierw w徠robowce, nast瘼nie mchy), zaznaczono gatunki nie podawane do tej pory z terenu parku, a tak瞠 chronione i zagro穎ne. Dla ka盥ego taksonu okre郵ono pod這瘸 i siedliska na których by obserwowany oraz liczb stanowisk i inicja造 autorów notowa.
W trakcie niniejszych bada na terenie odnaleziono 167 gatunków mszaków – 24 w徠robowce i 143 mchy. Potwierdzono obecno嗆 125 mszaków wcze郾iej podawanych z tego terenu, stwierdzono tak瞠 wyst瘼owanie 42 gatunków dotychczas nie notowanych (11 w徠robowców i 31 mchów). Na li軼ie znajduj si trzy gatunki obj皻e ochron 軼is陰, 44 podlegaj帷e ochronie cz窷ciowej oraz 12 w ró積ym stopniu zagro穎ne na terenie Polski.

 

Kwa郾e buczyny w Tatrza雟kim Parku Narodowym

STRESZCZENIE

Kwa郾a buczyna górska Luzulo luzuloidis-Fagetum czyli las bukowy z domieszk jaworu, 鈍ierka i jod造, z ubogim trawiasto-mszystym runem wyst瘼uje w Polsce we wszystkich pasmach karpackich. Z Tatr zosta豉 podany po raz pierwszy w latach 70-tych XX wieku, jednak瞠 uj璚ie zespo逝 fitosocjologicznego by ró積e od obecnego. Od czerwca do wrze郾ia 2019 r. kontrolowano teren potencjalnego wyst瘼owania kwa郾ych buczyn na terenie Tatrza雟kiego Parku Narodowego. Skartowano napotkane p豉ty i sporz康zono w nich zdj璚ia fitosocjologiczne (12 zdj耩, Tab. 1). Zespó wyst瘼uje na terenie TPN w postaci ma這powierzchniowych p豉tów, zajmuje nieca貫 10 ha. Drzewostan tworzy buk i jod豉 z domieszk 鈍ierka. Warstwa krzewów jest stosunkowo s豉bo rozwini皻a, z這穎na gównie z podrostu buka, jod造 i 鈍ierka i w mniejszym udziale z jawora i jarz瑿iny. Runo zwykle jest ubogie, z wyj徠kiem p豉tów, w których dominuje trzcinnik le郾y Calamagrostis arundinacea. Buduj je gatunki wyró積iaj帷e dla podzwi您ku Luzulo-Fagenion takie jak 鄉ia貫k pogi皻y Deschampsia flexuosa, czy rokiet cyprysowy Hypnum cupressiforme, jak równie gatunki charakterystyczne dla klasy Vaccino-Piceetea, przede wszystkim borówka czarna Vaccinium myrtillus i wid這z帳 miotlasty Dicranum scoparium. Kwa郾a buczyna wyst瘼uje gównie na grzbietach, rzadziej na stokach. Tworzy p豉ty w okolicy Doliny za Bramk: na Samkowym Grzbiecie i pod Jasiowymi Turniami, a tak瞠 na zachodnim zboczu Nosala. Ponadto mi璠zy dwoma odnogami niebieskiego szlaku z Ku幡ic na polan Kalatówki znajduje si p豉t, który powsta dzi瘯i sadzeniu buka na pod這簑 morenowym, na miejscu powalonego przez wiatr halny lasu. W Tatrach s這wackich kwa郾e buczyny zajmuj tam wielokrotnie wi瘯sz powierzchni w stosunku do strony polskiej.

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

 

Nowe stanowisko
czarki austriackiej Sarcoscypha austriaca (O. BECK ex SACC.) BOUD.
na Podlasiu

STRESZCZENIE

Artyku przedstawia misj Hermana Knothego w Puszczy Bia這wieskiej w marcu 1919 r. Wschodz帷e w豉dze polskie powierzy造 Knothe, przyrodnikowi i my郵iwemu, zadanie znalezienia ostatniego 簑bra w lesie bia這wieskim w celu uratowania gatunku. Misja zako鎍zy豉 si niepowodzeniem: ostatni zaobserwowany 簑br zosta zabity przez k逝sowników. Opis misji zosta przygotowany na pro軸 Jana Sztolcmana, który pó幡iej go opublikowa. Dzi瘯i misji Knothego znana jest zarówno data zabicia jednego z ostatnich 簑brów bia這wieskich, jak i starania polskiej administracji o uratowanie gatunku. Pó幡iej Herman Knothe bra czynny udzia w restytucji 簑bra w Puszczy Bia這wieskiej.

 

Materia造 do bioty porostów wsi Rzepniki
(Polska Pó軟ocno-Wschodnia)

STRESZCZENIE

Badania nad lichenobiot wsi Rzepniki i najbli窺zych okolic przeprowadzono w marcu 2020 roku. Na badanym terenie o charakterze rolniczym odnotowano 45 gatunki. Porosty tego obszaru reprezentuj wszystkie mo磧iwe formy morfologiczne plech oraz grupy ekologiczne. Pomimo braku cennych okazów z rodzajów Usnea czy Bryoria o walorach lichenologicznych wsi Rzepniki 鈍iadczy mo瞠 obecno嗆 gatunków umieszczonych na ,,Czerwonej li軼ie porostów wymar造ch i zagro穎nych w Polsce'' oraz taksonów obj皻ych prawn ochron gatunkow.

 

Nowe dane o rozmieszczeniu
nabocznia bagiennego Mecostethus parapleurus (HAGENBACH, 1822)
(Orthoptera, Acrididae) w Karpatach

STRESZCZENIE

W pracy zawarto nowe dane o rozmieszczeniu nabocznia bagiennego w Beskidzie Niskim i Kotlinie Jasielsko-Kro郾ie雟kiej i Bieszczadach. Tego rzadkiego szara鎍zaka w latach 2019-2020 obserwowano na 15 stanowiskach w obr瑿ie 11 kwadratów siatki UTM (10 x 10 km). Gatunek ten najcz窷ciej wyst瘼owa na wilgotnych 陰kach. Przyczynami jego ekspansji najprawdopodobniej s zmiany klimatyczne.

 

KRONIKA

 

Laboratorium Biologiczne w Bia這wie篡 –
– w 90. rocznic utworzenia

STRESZCZENIE

Rozpocz璚ie prac restytucyjnych nad 簑brem w Puszczy Bia這wieskiej w 1929 roku wi您a這 si z zapewnieniem im fachowej opieki hodowlano-weterynaryjnej. Przy Dyrekcji Lasów Pa雟twowych w Bia這wie篡 utworzono stanowisko kierownika prac biologicznych, na które powo豉no specjalist od 簑brów – dra Konrada Wróblewskiego. Ju w pa寮zierniku 1930 roku zacz掖 on tworzy w Bia這wie篡 podwaliny pod Laboratorium Biologiczne. Gromadzi potrzebne przyrz康y i materia造 laboratoryjne, kompletowa bibliotek podr璚zn. Nowa placówka otrzyma豉 5 obszernych pomieszcze w Domu Marsza趾owskim na terenie Parku Pa豉cowego. Laboratorium by這 pocz徠kowo zwi您ane z Parkiem Narodowym, a od 1932 roku z Zak豉dem Do鈍iadczalnym Lasów Pa雟twowych. W 1933 roku stanowisko kierownika Laboratorium obj掖 lekarz weterynarii Jan Hay. Zaj掖 si on poszerzaniem zakresu dzia豉lno軼i placówki. Zorganizowa w Laboratorium Pracowni Rozpoznawcz Bakteriologiczno-υwieck, która w zakres swej dzia豉lno軼i w陰czy豉 te choroby zwierzyny 這wnej. Z dniem 1 marca 1935 roku bia這wiesk placówk obj窸a lekarka weterynarii Ludmi豉 Baranowska. Pracownia otrzyma豉 dodatkowe wyposa瞠nie. Zosta nawi您any 軼is造 kontakt z w豉dzami weterynaryjnymi. Opracowano przepisy, dotycz帷e rejestracji i uzyskiwania diagnoz chorób zwierzyny 這wnej. Od czerwca 1936 roku nast徙i豉 przerwa w dzia豉lno軼i Laboratorium. Prac wznowi這 ono w marcu 1937 roku. Stanowisko kierownika obj掖 lekarz weterynarii i in篡nier rolnik Tomasz 奸ósarski. W Bia這wie篡 pracowa do wybuchu wojny, zapewniaj帷 placówce w豉軼iwy poziom i rang. Pod jej opiek weterynaryjno-hodowlan trafi造 wówczas 簑bry, bizony, 簑brobizony, tarpany, 這sie, nied德iedzie i bobry. Placówka sprawowa豉 bezpo鈔edni opiek nad zwierzy鎍ami 簑brów i tarpanów w Bia這wie篡, zwierzy鎍em 簑brobizonów i bizonów w Nadle郾ictwie Smardzewice, tak瞠 nad tworz帷ym si zwierzy鎍em 簑brów w Nadle郾ictwie Niepo這mice oraz zwierzy鎍em 簑brów w Pszczynie. Laboratorium podlega造 równie hodowle nied德iedzi i 這si oraz bobrów w rezerwatach. Prowadzono osobne ksi捫eczki dla ka盥ej sztuki 簑brów, bizonów i tarpanów. Do placówki trafia造 próbki zwierz徠 pad造ch w terenie oraz pozyskiwanych ze sztuk ustrzelonych podczas polowa reprezentacyjnych w Puszczy Bia這wieskiej. Kompletowano z nich zbiory anatomopatologiczne, tworz帷 zacz徠ek muzeum anatomopatologicznego. Placówka interesowa豉 si tak瞠 chorobami zwierzyny, które nie by造 jeszcze dostatecznie zbadane. Zasi璕 bada bakteriologicznych placówki obejmowa równie tereny lasów prywatnych. Podj窸a ona tak瞠 do鈍iadczenia ze zwierz皻ami laboratoryjnymi. W 1938 roku dla potrzeb placówki zbudowano prosektorium i lodowni. Wybuch II wojny 鈍iatowej ograniczy dzia豉lno嗆 Laboratorium wy陰cznie do zwierz徠 znajduj帷ych si w puszcza雟kich zwierzy鎍ach. Zmieni si te jej status i podleg這嗆. W kwietniu 1940 roku prac w Laboratorium Bakteriologiczno-υwieckim rozpocz掖 oddelegowany do Bia這wie篡 pracownik naukowy Akademii Nauk BSSR, lekarz weterynarii Wiaczes豉w Demiaszkiewicz, specjalista w zakresie bakteriologii i helmintologii. Pracowa on tak瞠 w okresie okupacji niemieckiej. Po zako鎍zeniu dzia豉 wojennych Laboratorium wznowi這 prac. Od marca 1945 roku, jako Stacja Rozpoznawcza Chorób Zwierz徠 Le郾ych, placówka podlega豉 bezpo鈔ednio Oddzia這wi Instytutu Badawczego Le郾ictwa w Bia這wie篡. Naczelnym jej zadaniem by豉 sta豉 opieka nad zdrowotno軼i zwierzyny puszcza雟kiej, ze szczególnym uwzgl璠nieniem zwierz徠 znajduj帷ych si w rezerwatach. Placówka zako鎍zy豉 sw dzia豉lno嗆 z ko鎍em 1951 roku.

 

Kilka zaginionych dokumentów audiowizualnych
o 簑brze i Puszczy Bia這wieskiej

STRESZCZENIE

Kwerenda polskich pism 這wieckich i przyrodniczych z ko鎍a XIX i pierwszej po這wy XX w. pokaza豉 istnienie audiowizualnych dokumentów dotycz帷ych Puszczy Bia這wieskiej i historii 簑brów, których dalsze losy pozostaj nieznane. Z okresu do 1918 nieznany jest los roku m.in filmów Boles豉wa Matuszewskiego, wybitnego pioniera kinematografii, z carskiego polowania w Puszczy Bia這wieskiej w 1897 roku, z polowania na 簑bra w Pilawinie Waltera Winansa w 1913 roku oraz sporz康zonego przez niemieck administracj okupacyjn Der Urwald in Bialowies. Z lat 1918-1939 nieznane s losy nagra radiowych pogadanek Ottona Hedemana w wile雟kim radiu o historii Puszczy Bia這wieskiej, a tak瞠 audycji po鈍i璚onych akcji ratowania przez polskie w豉dze 簑brów, np. audycji z 1925 roku 真br i jego przysz這嗆. Nieznany jest tak瞠 los filmów nakr璚onych w Puszczy, m.in. przez Jana J. Karpi雟kiego i W這dzimierza Puchalskiego o faunie bia這wieskiej.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap