bip biuletyn
informacji publicznej


Serce w Puszczy, Puszcza w sercu



Spot filmowy
Aplikacja na telefon tu pobierz
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail
PNRP 29(1) – 2010 r.

Grzyby wielkoowocnikowe wybranych rezerwatów przyrody Puszczy Bia這wieskiej
na Wy篡nie Cz瘰tochowskiej

STRESZCZENIE

Przedstawiono wyniki pilota穎wych bada mikologicznych prowadzonych w latach 1999 – 2001 na terenie wybranych rezerwatów w Puszczy Bia這wieskiej. Podczas sze軼iu kilkudniowych wypraw terenowych sporz康zono 90 spisów mikologicznych wykonanych w 6 fitocenozach zbiorowisk le郾ych zlokalizowanych na terenie 11 rezerwatów przyrody oraz na obrze瘸ch 軼ie磬i przyrodniczej „疾bra 真bra”. Odnotowano 陰cznie 381 gatunków grzybów wielkoowocnikowych z gromad Ascomycota i Basidiomycota, w tym 6 gatunków obj皻ych ochron 軼is陰 i 66 zagro穎nych (w tym: 9 wymieraj帷ych [E], 25 nara穎nych [V], 29 rzadkich [R] i 3 o nieokre郵onym zagro瞠niu [I]). Stan poznania mikobioty rezerwatów na terenie Puszczy Bia這wieskiej jest fragmentaryczny i konieczne s szczegó這we badania mikologiczne dla poznania rzeczywistej ró積orodno軼i gatunkowej grzybów wielkoowocnikowych tych obiektów.


Czarka austriacka Sarcoscypha austriaca (O. BECK ex SACC.) BOUD.
w Polsce – nowe stanowiska i nowy substrat

STRESZCZENIE

W Polsce grzyby z rodzaju czarka Sarcoscypha podlegaj ochronie 軼is貫j. Na podstawie danych z literatury oraz 12 nowych stanowisk przedstawiono aktualny stan wyst瘼owania czarki austriackiej w Polsce. Blisko po這wa stanowisk spo鈔ód 76 zlokalizowana jest na obszarach obj皻ych ró積ymi formami prawnej ochrony przyrody. Znaczna cz窷 stanowisk wyst瘼uje na siedliskach antropogenicznych (cmentarzu, 篤irowni, starej wartowni wojskowej, w parkach, zadrzewieniu 鈔ódpolnym, lesie na gruncie porolnym, zakrzaczeniach nadrzecznych w miastach). Dotychczas w Polsce czarka austriacka by豉 znajdowana na drewnie olszy szarej Alnus incana, klonu jesionolistnego Acer negundo, robinii akacjowej Robinia pseudoacacia, brzozy Betula sp. i wierzby Salix sp. Na dwóch stanowiskach autorzy znale幢i owocniki czarki austriackiej na nie podawanym z Polski substracie – d瑿ie szypu趾owym Quercus robur. W Polsce owocniki S. austriaca znajdowano najcz窷ciej w kwietniu (ok. 35 notowa) i w marcu (15 stwierdze). Po 5 stwierdze odnotowano w lutym i maju, a po jednym w listopadzie, grudniu i styczniu. Zaproponowano, aby w kolejnym wydaniu krajowej czerwonej listy grzybów nie zamieszcza tego gatunku.


Stan bioty porostów Studzianego Lasu
w Wigierskim Parku Narodowym (Polska pó軟ocno-wschodnia)

STRESZCZENIE

Praca przedstawia list gatunków porostów obszaru le郾ego Studziany Las w Wigierskim Parku Narodowym. Porosty zasiedlaj kor wszystkich gatunków drzew i krzewów, martwe drewno i gleb. Zró積icowanie taksonomiczne lichenobioty jest du瞠. W wyniku bada terenowych, przeprowadzonych w roku 1994, 1999 i 2005, odnotowano 91 gatunków z 37 rodzajów. Najliczniejszy jest rodzaj Cladonia (20 gatunków), Lecanora (8) oraz Physcia i Pertusaria (po 5). Porosty wyst瘼uj we wszystkich podstawowych formach morfologicznych. Dominuj gatunki o formach skorupiastych (36%). Porosty o plechach krzaczkowatych i listkowatych s mniej pospolite, ich udzia wynosi odpowiednio 34% i 29%. Porosty o plechach plakodiowych i 逝seczkowatych licz tylko po 1 – 2 gatunki.
Spo鈔ód 91 gatunków 6 umieszczonych jest na lokalnej li軼ie gatunków gin帷ych i zagro穎nych (CIE印I垶KI 2003b): Chaenotheca phaeocephala i Stereocaulon tomentosum (EN) oraz Chaenotheca furfuracea, Lecanora subrugosa, Melanelixia subaurifera i Pyrenula nitidella (VU).
Na czerwonej li軼ie porostów wymar造ch i zagro穎nych w Polsce (CIE印I垶KI i in. 2006) znajduje si 25 gatunków: 8 w kategorii wymieraj帷ych (EN), 9 – nara穎nych (VU), 7 – bliskich zagro瞠niu (NT) oraz 1 s豉bo zagro穎ny (LC). W鈔ód 91 gatunków odnalezionych w Studzianym Lesie 25 znajduje si pod ochron prawn, 20 pod ochron 軼is陰 i 5 cz窷ciow.


Dynamika procesów lasotwórczych wielogatunkowych buczyn
i jedlin w optymalnych i terminalnych fazach rozwoju
w Uroczyskach Grele i Obrocz w Roztocza雟kim Parku Narodowym

STRESZCZENIE

Celem pracy by豉 ocena aktualnego stanu lasu oraz okresowej dynamiki procesów lasotwórczych mierzonych wielko軼i dorostu i ubytku drzew oraz przyrostu mi捫szo軼i drzewostanów uroczysk Grele i Obrocz w Roztocza雟kim Parku Narodowym.
Pomiary kontrolne przeprowadzono w 2006 r., zgodnie z zasadami statystyczno-matematycznego systemu inwentaryzacji i kontroli lasu na 183 ko這wych kontrolnych powierzchniach próbnych w wielogatunkowych buczynach i jedlinach. W rezultacie wykonanych bada stwierdzono, 瞠 badane drzewostany charakteryzuj si du膨 zasobno軼i (ponad 400 m3·ha-1) i znacznym przyrostem mi捫szo軼i (ponad 8 m3·ha-1·rok-1). Proces dorastania wyra穎ny liczb drzew przewa瘸 nad procesem ubywania. W uj璚iu mi捫szo軼iowym proces ubywania przebiega intensywniej ni dorastania. W wyniku zachodz帷ych procesów w drzewostanach nast徙i豉 zmiana sk豉du gatunkowego oraz wzrost zasobno軼i i liczby drzew. Na podstawie zaobserwowanych zmian w sk豉dzie gatunkowym, spowodowanych zamieraniem s璠ziwych i grubych jode oraz bujnym wzrostem i rozwojem gatunków li軼iastych znajduj帷ych tu optymalne warunki do odnowienia, zw豉szcza buka i grabu, mo積a przewidywa, 瞠 w przysz這軼i w badanych drzewostanach wyra幡ie dominowa b璠zie buk.


Materia造 do poznania biegaczowatych (Coleoptera: Carabidae)
Bolimowskiego Parku Krajobrazowego

STRESZCZENIE

Efektem bada nad biegaczowatymi (Coleoptera: Carabidae) Bolimowskiego Parku Krajobrazowego by這 wykazanie 102 gatunków tych chrz御zczy. Blisko po這wa gatunków zosta豉 wykazana z obszaru parku po raz pierwszy. Z liczby tej a 87 gatunków (86%) wykazanych zosta這 z rezerwatów przyrody, w tym z rezerwatu: „Rawka” – 78, „Puszcza Maria雟ka” – 32, „Kopanicha” – 28, „Ruda-Chlebacz” – 23, „Polana Siwica” – 18, oraz projektowano „Dolina Grabinki” – 36.
Dwana軼ie gatunków okaza這 si by prawnie chronionymi w Polsce: 10 nale膨cych do rodzaju biegacz (Carabus L.) oraz dwa do rodzaju t璚znik (Calosoma WEB.). Ponadto cztery gatunki znalaz造 si w鈔ód umieszczonych na „Czerwonej Li軼ie...”: w kategorii „bliskie zagro瞠nia” (NT) – Carabus convexus i Odacantha melanura, w kategorii „nara穎ne” (VU) – Omophron limbatum, a w kategorii „dane niepe軟e” (DD) – Broscus cephalotes.


Brytyjskie parki narodowe – wybrane aspekty zarz康zania ochron przyrody

STRESZCZENIE

Odpowiedzi na pytania zawarte w ankiecie pozwalaj na zarysowanie sposobu funkcjonowania brytyjskich parków narodowych w zakresie wykonywania ochrony przyrody.
Wszystkie parki b康 posiada造 aktualne plany zarz康zania, b康 by造 w fazie ich opracowania. Dyrekcje PN maj dwupoziomowy charakter – dziel si na cia豉 okre郵aj帷e d逝gofalow polityk i podejmuj帷e najwa積iejsze decyzje oraz personel. Ankietowane parki posiada造 鈔ednio 124 pe軟ych etatów personelu, w którym przewa瘸造 osoby z wykszta販eniem w zakresie planowania przestrzennego, co wynika z przej璚ia przez parki od samorz康ów lokalnych funkcji planowania przestrzennego.
字ednio 72% przychodów parków pochodzi這 z bud瞠tu centralnego, przy czym trzy dyrekcje otrzymywa造 fundusze od samorz康ów lokalnych. Prawie po這wa 鈔odków by豉 przeznaczana na koszty administracyjne, a tylko 13,5% na dzia豉nia bezpo鈔ednio nakierowane na ochron przyrody.
W obr瑿ie dwóch PN nie znajduj si 瘸dne obszary specjalnej ochrony ptaków w ramach sieci Natura 2000, w przypadku pozosta造ch ich liczba waha si od 1 do 14 i pokrywaj one 鈔ednio 21,8% powierzchni parków. Liczba potencjalnych lub zatwierdzonych specjalnych obszarów ochrony siedlisk wynosi w poszczególnych PN od 2 do 21 i zajmuj one przeci皻nie 25,4% area逝 parków. Odpowiedzialno嗆 za zachowanie w豉軼iwego stanu siedlisk i gatunków na obszarach Natura 2000 w granicach parków spoczywa b康 na agencjach konserwatorskich, b康 zadania te wykonywane s wspólnymi si豉mi przez agencje we wspó逍racy z dyrekcjami PN. Wida wyra幡 przewag utrwalenia si w 鈍iadomo軼i mieszka鎍ów funkcjonowania krajowych form ochrony (z wyró積ieniem PN) nad obszarami Natura 2000.
Za najwi瘯szy problem uznano tendencje w u篡tkowaniu gruntów – chodzi gównie o nadmierny b康 niewystarczaj帷y wypas, ale tak瞠 o zmiany w rolnictwie wywo豉ne przez Wspóln Polityk Roln UE. W drugiej kolejno軼i uplasowa這 si zanieczyszczenie poszczególnych komponentów 鈔odowiska, a dopiero na miejscu trzecim znalaz豉 si turystyka i zwi您ane z ni problemy. Warto podkre郵i do嗆 niski, wed逝g opinii respondentów, poziom zagro瞠nia ze strony chaotycznej zabudowy. Zwraca uwag fakt silnego podkre郵ania przez dyrekcje brytyjskich PN wp造wu zmian klimatycznych na przyrod parków.
Parki s stosunkowo zgodne w opinii, 瞠 brak odpowiednich funduszy i kadr stanowi powa積 przeszkod w sprawnym zarz康zaniu terenem.
We wszystkich ankietowanych PN wolontariusze anga簑j si w opiek nad ich walorami przyrodniczymi oraz znajduj si grunty wykupione w celu ich ochrony i/lub zarz康zania przez pozarz康owe organizacje ekologiczne, a tak瞠 jednostki pa雟twowe, takie jak np. agencje rz康owe.


NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MIKOBIOTYCZNE

Nowe stanowiska i nowe gatunki 篡wicieli
suchogówki korowej Phleogena faginea (FR.) LINK w Polsce
 
STRESZCZENIE

Phleogena faginea – gatunek zagro穎ny w Polsce i do niedawna rzadko notowany w naszym kraju. W pracy przedstawiono 7 nowych stanowisk tego gatunku, które zwi瘯szaj liczb znanych lokalizacji w Polsce do 85. P. faginea znaleziono na dwóch 篡wicielach nie podawanych do tej pory w literaturze. W Pieni雟kim PN na Abies alba, a w Bia這wieskim PN na Salix caprea. Obecnie suchogówka korowa znana jest w Polsce z wyst瘼owania na 16 gatunkach drzew i krzewów li軼iastych oraz na dwóch iglastych, a tak瞠 na dwóch gatunkach grzybów.


Wyst瘼owanie
groszku skrzydlastego Lathyrus linifolius (REICHARD) BÄSSLER (Fabaceae)
w 鈔odkowej Polsce
 
STRESZCZENIE

Lathyrus linifolius (REICHARD) BÄSSLER jest gatunkiem o zasi璕u europejskim. Spotykany on jest na obrze瘸ch lasów i w widnych zaro郵ach. Optimum wyst瘼owania osi庵a w zespole Galio odorati–Fagetum i Fago–Quercetum petraeae. W pó軟ocnej i zachodniej Polsce wyst瘼uje niecz瘰to, natomiast w pozosta造ch regionach kraju jest gatunkiem rzadkim. W 鈔odkowej Polsce, dotychczas znanych by這 pi耩 stanowisk Lathyrus linifolius. Obecnie, w stosunku do danych „Atlasu rozmieszczenia ro郵in naczyniowych w Polsce”, liczba stanowisk w 鈔odkowej Polsce jest wi瘯sza o 3 i wynosi 8. W lipcu 2009 r. autor stwierdzi nowe stanowisko tego gatunku w centralnej cz窷ci Wysoczyzny Z這czowskiej, w gminie Wróblew. Populacja sk豉da豉 si z kilkudziesi璚iu osobników zajmuj帷ych powierzchni ok. 1000 m2.


Materia造 do poznania fauny wybranych rodzin motyli nocnych (Lepidoptera)
Kampinoskiego Parku Narodowego
 
STRESZCZENIE

Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego odnotowano dotychczas 275 gatunków motylinocnych (Lepidoptera) z 11 rodzin: Endromididae, Sphingidae, Drepanidae, Geometridae, Lasiocampidae, Arctiidae, Lymantriidae, Noctuidae, Nolidae, Notodontidae i Pantheidae. List t tworz zarówno gatunki podane z literatury, jak i nowe obserwacje prowadzone w latach 2008 i 2009, gównie we wschodniej cz窷ci parku. W鈔ód odnotowanych gatunków na szczególn uwag zas逝guj taksony rzadko notowane w Polsce. Do najcenniejszych nale篡 Spatalia argentina (DEN. et SCHIFF.). Jest to gatunek umieszczony na Czerwonej li軼ie zwierz徠 gin帷ych i zagro穎nych w Polsce w kategorii VU – gatunek umiarkowanie zagro穎ny, nara穎ny (BUSZKO, NOWACKI 2002). Podczas bada odnaleziono tak瞠 8 gatunków nowych dla Mazowsza.


Stan poznania ichtiofauny Kampinoskiego Parku Narodowego
 
STRESZCZENIE

Wody powierzchniowe Kampinoskiego Parku Narodowego zajmuj 0,40% jego ca趾owitej powierzchni. Dotychczas nie stwierdzono tutaj 瘸dnego gatunku minoga Petromyzontiformes. Ryby s jedyn gromad kr璕owców, która do tej pory nie by豉 badana w KPN. Na ich temat istnia造 tylko lu幡e doniesienia oraz wyniki prac na temat pokarmu piskl徠 bociana czarnego Ciconia nigra. Dopiero w latach 2008 – 2009 przeprowadzono szczegó這we badania terenowe, w wyniku których stwierdzono wyst瘼owanie 27 gatunków ryb, w tym 3 tylko w stawach hodowlanych (jesiotr nieoznaczony Acipenser sp., to逍yga bia豉 Hypophtalmichthys molitrix i sum Silurus glanis). 59% stanowi gatunki z rodziny karpiowatych Cyprinidae, a pozosta貫 9 rodzin ma po 1 – 2 przedstawicieli w ichtiofaunie KPN. Gatunki obce (26%): jesiotr nieoznaczony, kara srebrzysty Carassius auratus, karp Cyprinus carpio, amur bia造 Ctenopharyngodon idella, to逍yga bia豉, sumik kar這waty Ameiurus nebulosus oraz trawianka Perccottus glenii. Najcenniejsze gatunki (wymienione w II za陰czniku Dyrektywy Siedliskowej UE) to: ró瘸nka Rhodeus sericeus, piskorz Misgurnus fossilis i koza Cobitis taenia. Ze wzgl璠u na liczne wyst瘼owanie kompleksów diploidalno-poliploidalnych kóz – w Polsce najcz窷ciej kozy z koz dunajsk Cobitis elongatoides – istnieje prawdopodobie雟two, 瞠 stwierdzona koza nie by豉 „czystym gatunkiem”. Najciekawszym i najbardziej zró積icowanym ichtiologicznie 鈔odowiskiem w KPN jest Kana ζsica, zw豉szcza jego zachodnia cz窷.


 
  • Polish
  • English
home contact sitemap