bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
Bilety online
PKP Intercity

Projekt PL BY
Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Izba Administracji Skarbowej w Bia造mstoku
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj

„PNRP” 40(3) – 2021 r.

 

Materia造 do flory mszaków i bioty porostów
Kampinoskiego Parku Narodowego – wiatro這my uroczyska Rózin

STRESZCZENIE

Badania flory mszaków i bioty porostów w Kampinoskim Parku narodowym prowadzone s od wielu lat. Pomimo tego, rozmieszczenie tych grup organizmów na tym terenie jest wci捫 niewystarczaj帷o poznane i wymaga kontynuacji prac badawczych. Celem bada by豉 inwentaryzacja mszaków i porostów fragmentu uroczyska Rózin, gdzie w 2017 roku powsta造 powierzchnie wiatro這mowe. W ich obr瑿ie powsta造 nowe mikrosiedliska naziemne, a tak瞠 u豉twiony zosta dost瘼 do siedlisk epifitycznych, zw豉szcza w koronach drzew. Badania przeprowadzono w latach 2018-2020. Ich wynikiem by這 stwierdzenie obecno軼i 108 gatunków, w tym 4 w徠robowców, 28 mchów, 54 porostów i 2 grzybów naporostowych. Jeden gatunek (Punctelia jeckeri) podlega ochronie 軼is貫j, 15 cz窷ciowej, a 13 zosta這 odnotowanych na krajowych czerwonych listach. W obr瑿ie badanego obiektu odnaleziono równie nowe stanowisko inwazyjnego gatunku mchu – Campylopus introflexus. Najwi璚ej gatunków porostów odnotowano na siedliskach nadrzewnych i powsta造m na skutek wiatro這mu martwym drewnie, natomiast najwi璚ej gatunków mszaków odnotowano na siedliskach naziemnych. Obecno嗆 powalonych drzew umo磧iwi豉 dost瘼 do ich koron – siedlisk z regu造 pomijanych w badaniach biot mszaków i porostów. Wiele gatunków odnalezionych w koronach powalonych drzew badanego fragmentu uroczyska Rózin z pewno軼i wyst瘼uje równie w koronach okolicznych drzew 篡wych.

 

Problem zagospodarowania gruntów porolnych –
– wyniki wst瘼nych bada Aculeata (Chrysididae, Spheciformes, Apiformes)
w rezerwacie przyrody „Jelonka”

STRESZCZENIE

W artykule przedstawiono dane dotycz帷e bogactwa i liczebno軼i fauny Aculeata wyst瘼uj帷ej na terenie rezerwatu „Jelonka” (UTM FD63) w pó軟ocno-wschodniej Polsce. W鈔ód odnotowanych gatunków 14,7% by這 rzadkich lub zagro穎nych. Omówiono równie kwestie ochrony tych gatunków.

 

Herpetofauna Ch璚i雟ko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego

STRESZCZENIE

Obserwacje prowadzone by造 w latach 2019-2021 na terenie Ch璚i雟ko-Kieleckiego Parku Krajobrazowego (Ch-KPK). Po這穎ny w centralnej cz窷ci województwa 鈍i皻okrzyskiego Ch-KPK utworzony zosta w celu ochrony zachodniej cz窷ci dawnej Puszczy 安i皻okrzyskiej (Pasmo Pos這wickie, Pasmo Dymi雟kie, Pasmo Zgórskie, Pasmo Kadzielnia雟kie, Grzbiet Jaworznicki, Pasmo Bolechowickie, Pasmo Ch璚i雟kie, Dolina Ch璚i雟ka, Grzbiet Ga喚zicki, Grzbiet Zelejowski, Dolina Zelejowska, Grzywy Korzeczkowskie, Grz帳y Bolmi雟kie oraz Wzgórza Wilkomijskie). Zajmuje powierzchni 19.781,6 ha, obejmuj帷 m.in. 10 rezerwatów przyrody: Milechowy” (134 ha), „Karczówka” (26 ha), „Biesak-Bia這gon” (13 ha), „Góra Zelejowa” (67 ha), „Góra 畝kowa” (51 ha), „Góra Miedzianka” (25 ha), „Jaskinia Raj” (8 ha), „Chelosiowa Jama” (26 ha), „Moczyd這” (16 ha) i „Góra Rzepka” (9 ha). Park wyró積ia si wyj徠kow georó積orodno軼i. W Ch-KPK dominuj tereny le郾e, du膨 powierzchni zajmuj tak瞠 u篡tki rolne i 陰ki. Oprócz warto軼i geologicznych, Park charakteryzuje si zró積icowan flor i faun.
Wyst瘼owanie p豉zów i gadów obserwowano w ró積ych biotopach, obejmuj帷ych lasy, 陰ki i zbiorniki wodne. Badania obj窸y okre郵enie wyst瘼owania herpetofauny oraz ustalenie zagro瞠 i warunków ochrony. Stwierdzono 14 gatunków p豉zów i 6 gatunków gadów na 33 stanowiskach badawczych. Stwierdzono wyst瘼owanie nast瘼uj帷ych gatunków: traszka górska Ichthyosaura alpestris LAUR., traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris L., traszka grzebieniasta Triturus cristatus LAUR., kumak nizinny Bombina bombina L., grzebiuszka ziemna Pelobates fuscus LAUR., ropucha szara Bufo bufo L., ropucha paskówka Epidalea calamita LAUR., ropucha zielona Bufotes viridis LAUR., rzekotka drzewna Hyla arborea L., 瘸ba wodna Pelophylax esculentus L., 瘸ba jeziorkowa Pelophylax lessonae CAM., 瘸ba 鄉ieszka Pelophylax ridibundus PALL., 瘸ba moczarowa Rana arvalis NILSS., 瘸ba trawna Rana temporaria L., jaszczurka zwinka Lacerta agilis L., jaszczurka 篡worodna Zootoca vivipara JACQUIN, padalec zwyczajny Anguis fragilis L., zaskroniec zwyczajny Natrix natrix L., gniewosz plamisty Coronella austriaca LAUR. i 禦ija zygzakowata Vipera berus L. (Ryc. 1 i 2, Tab. 1). Gównymi zagro瞠niami s: wysychanie zbiorników, zanieczyszczenia wód, zarybianie ma造ch akwenów, przemys surowców skalnych (tzw. „Bia貫 Zag喚bie”) i podpalenia. Przez Park przebiega wiele ruchliwych dróg (m.in. krajowa 7 oraz wojewódzkie 762, 763 i 728), st康 do najwa積iejszych problemów nale篡 zabijanie migruj帷ych p豉zów przez samochody.

 

Znaczenie p豉zów w diecie wydry Lutra lutra 瞠ruj帷ej
na terenie Wigierskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Spadek ilo軼i opadów, zmniejszanie si powierzchni lasów wilgotnych, zw豉szcza 喚gów i olsów, powoduj zanikanie p豉zów i zmniejszanie si ich liczebno軼i na terenie Polski.
Wydra traktowana jest jako obligatoryjny ichtiofag. Jednak瞠 niektóre wyniki bada nad od篡wianiem si tego drapie積ika wskazuj, 瞠 na cz窷ci obszarów p豉zy mog sta si wa積ym sk豉dnikiem diety wydry. Celem przeprowadzonych przez nas bada by豉 ocena si造 presji drapie積ictwa wydry na populacje p豉zów zasiedlaj帷ych Wigierski Park Narodowy.
Badania nad sk豉dem diety wydry prowadzono w okresie od stycznia do listopada 2020 roku, na 5 stanowiskach badawczych. W czasie bada zebrano i przeanalizowano 130 odchodów wydry. Prowadzono równie liczenia p豉zów oraz inwentaryzacj miejsc ich rozrodu.
W sk豉dzie pokarmu wydry odnotowano 11 gatunków ofiar. Najcz窷ciej wyst瘼owa造 w jej diecie ryby i rak pr璕owaty. P豉zy stanowi造 jedynie 2,3% zjedzonych ofiar. Uzyskane wyniki wskazuj, 瞠 w Wigierskim Parku Narodowym p豉zy nie stanowi wa積ego sk豉dnika diety wydr.

 

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

 

Wyst瘼owanie widlicza Oellgaarda Diphasiastrum oellgaardii
w Babiogórskim Parku Narodowym

STRESZCZENIE

Widlicz Oellgaarda jest gatunkiem miesza鎍owym mi璠zy widliczem cyprysowym a widliczem alpejskim. Po raz pierwszy zosta opisany w 1996 r. z Europy 字odkowej i Francji. W Polsce odkryto go niedawno w wyniku rewizji zielnikowej gdzie ma kilkana軼ie stanowisk w górach. Z masywu Babiej Góry zosta ogólnie podany: Babia Góra, Ma豉 Babia. W czerwcu 2020 r. podczas penetracji terenowej Babiej Góry natrafiono na stanowisko widlicza Oellgaarda. Stanowisko to znajduje si pod szczytem Diablaka, na wysoko軼i 1680 m n.p.m., w pobli簑 szlaku turystycznego Per Akademików. Stanowisko to jest jak dot康 jedynym potwierdzonym wspó販ze郾ie w Polsce.

 

Struktura gatunkowa ryb zabitych przez przyduch
w 鈔odkowym biegu Biebrzy w lipcu 2021 roku

STRESZCZENIE

W drugiej dekadzie lipca 2021 w Biebrzy obserwowano 郾i璚ie ryb. Deficyt tlenu by efektem d逝gotrwa造ch wysokich temperatur oraz ulewnych opadów. W celu scharakteryzowania wp造wu przyduchy na ichtiofaun w dniach 19-20 lipca za pomoc 這dzi liczono martwe ryby, okre郵ano gatunek oraz mierzono ich d逝go嗆. Skontrolowano ponad 4 kilometrowy odcinek Biebrzy w rejonie miasta Goni康za. Na ca造m odcinku znaleziono 454 martwe ryby nale膨ce do 15 gatunków. Dominowa造 okonie (56,8%) i klenie (10,6%), ponad 5 procentowy udzia mia造 równie p這cie, leszcze i mi皻usy. Zdecydowana wi瘯szo嗆 okoni nie przekracza豉 15 cm d逝go軼i, znaleziono tylko jedn du膨 ryb tego gatunku, mierz帷 32 cm. Odmienna by豉 struktura wielko軼i kleni, znaleziono tylko du瞠 egzemplarze: najmniejszy mia 25 cm a najwi瘯szy 46 cm. P這cie, leszcze i mi皻usy charakteryzowa造 si niewielkimi rozmiarami. Znalezione jazie i bolenie mia造 znaczne rozmiary. Spo鈔ód 18 znalezionych jazi a pi耩 ryb mierzy這 40 cm lub wi璚ej, najwi瘯szy ja mierzy 49 cm a bole 57 cm. Spo鈔ód sze軼iu martwych sumów, cztery nie przekracza造 15 cm a dwa by造 relatywnie du瞠 (107 i 121 cm). Nale篡 stwierdzi 瞠 liczba martwych ryb by豉 stosunkowo niska i 鈔ednio wynosi豉 oko這 10-12 osobników na 100 m trasy.

 

KRONIKA

 

Pierwsza powojenna za這ga Bia這wieskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Przed oko這 dwudziestu laty jeden z pracowników Bia這wieskiego Parku Narodowego zwróci uwag na zapisan kartk, le膨c na stosie makulatury przeznaczonej na podpa趾 w zak豉dowej kot這wni. Okaza這 si, 瞠 na kartce znajduje si tabela z wykazem pierwszych po II wojnie 鈍iatowej pracowników Bia這wieskiego Parku Narodowego. Dokument ów pochodzi z wiosny 1945 roku i jest za陰cznikiem do bli瞠j nieokre郵onego pisma z Gminy Bia這wie瘸. W豉軼iwie jest to odpis orygina逝, potwierdzony nieczytelnym podpisem. W artykule przedstawiono wykaz pracowników, z podaniem pe軟ionych przez nich funkcji. Dokonano te analizy rubryk, zawieraj帷ych charakterystyk spo貫czno-polityczn poszczególnych pracowników. Dla czternastu osób, wymienionych w tabeli sporz康zono, krótkie noty biograficzne. Na odwrocie dokumentu znajduj si szkice znaków bartniczych (tzw. ciosna), które by造 u篡wane przez miejscowych bartników: Jana, Onufrego i Paw豉 Buszków.

 

Sprawozdanie Janusza Domaniewskiego
z misji w Puszczy Bia這wieskiej z 1921 roku

STRESZCZENIE

W archiwach Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Warszawie odnaleziona zosta豉 relacja Janusza Domaniewskiego, wybitnego zoologa i dzia豉cza ochrony przyrody, z jego misji w Puszczy Bia這wieskiej w lutym 1921 roku. By豉 to trzecia wyprawa naukowa do Puszczy Bia這wieskiej, po misjach Hermana Knothego i W豉dys豉wa Szafera, zorganizowana przez w豉dze polskie po odzyskaniu niepodleg這軼i w 1918 roku i pierwsza po wojnie polsko-bolszewickiej. Domaniewski pojecha do Puszczy jako delegat Pa雟twowej Rady Ochrony Przyrody w celu sprawdzenia informacji o 簑brach, które mia造 si tam jeszcze pojawia. Ustali on, 瞠 informacje te by造 fa連zywe, dotar do ich 廝ód豉, a tak瞠 przeprowadzi pierwsze oszacowanie populacji innych gatunków zwierz徠. Sprawozdanie z misji Domaniewskiego zosta這 w niniejszej pracy po raz pierwszy opublikowane i poddane analizie.

 

Powojenne bia這wie瘸na w dokumentach Janusza Domaniewskiego (1891-1954)
w archiwum Muzeum i Instytutu Zoologii PAN w Warszawie

STRESZCZENIE

Artyku analizuje przechowywane w Muzeum i Instytucie Zoologii PAN w Warszawie pisma Janusza Domaniewskiego dotycz帷e powojennej historii Bia這wieskiego Parku Narodowego (BPN). Analizowane listy dotycz wznowienia dzia豉lno軼i Mi璠zynarodowego Towarzystwa Ochrony 真bra, ustalenia wojennych strat BPN, fatalnych dla 簑brów skutków okupacyjnej polityki Lutza Hecka – zaniedba, kradzie篡 i parazytozy 簑brów b璠帷ej bezpo鈔edni przyczyn 鄉ierci 簑bra Purku豉. Przedstawione s tak瞠 k這poty z ustaleniem pochodzenia 簑brów zwi您ane z zaprzestaniem prowadzenia Ksi庵 Rodowodowych. Przechowywana korespondencja dotyczy tak瞠 pochodzenia 簑bra Milisa, sprowadzonego i zastrzelonego w okresie niemieckiej okupacji Puszczy Bia這wieskiej. Przechowywane w MiIZ archiwa s bardzo cennymi dokumentami historii BPN i ochrony przyrody w latach czterdziestych i pi耩dziesi徠ych. Dokumentuj one tak瞠 rol, jak odegra Janusz Domaniewski dla ochrony przyrody w trudnym z politycznego widzenia okresie powojennym.



 
  • Polish
  • English
home