bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
POMOC DLA UKRAINY!
Bilety online
PKP Intercity

Projekt PL BY
Izba Administracji Skarbowej w Bia造mstoku
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj

„PNRP” 40(4) – 2021 r.

 

100 lat temu – pocz徠ki Bia這wieskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

W artykule opisano pierwsze dziesi璚iolecie tworzenia i funkcjonowania ochrony przyrody w Puszczy Bia這wieskiej, utworzenie Nadle郾ictwa Rezerwat, przekszta販onego pó幡iej w Park Narodowy w Bia這wie篡. Zwrócono uwag na kontekst polityczno-gospodarczy i organizacyjny podj皻ych dzia豉.

 

Herpetofauna terenów chronionych Kielc

STRESZCZENIE

Obserwacje by造 prowadzone w latach 2018-2020 na terenie miasta Kielc. Ca造 teren badawczy zajmowa obszar o powierzchni 10 965 ha i obejmowa m.in. 5 rezerwatów przyrody: Karczówka” (26,4 ha), „Biesak-Bia這gon” (13,0 ha), „Kadzielnia” (0,6 ha), „Wietrznia” (17,6 ha) i „奸ichowice” (0,6 ha). Kielce znajduj si w centralnej cz窷ci Gór 安i皻okrzyskich (pasma Pos這wickie, Dymi雟kie, Zgórskie, Kadzielnia雟kie i Wzgórza Szydówkowskie) i zachodniej cz窷ci dawnej Puszczy 安i皻okrzyskiej. W Kielcach przewa瘸j tereny zabudowy miejskiej oraz lasy, niewielki jest udzia 陰k, pól, wychodni skalnych oraz wód powierzchniowych. Miasto wyró積ia si wielk georó積orodno軼i. Oprócz walorów geologicznych Kielce charakteryzuj si du膨 ró積orodno軼i siedlisk przyrodniczych, flory, mykobioty i fauny. Obserwacjami obj皻o zró積icowane biotopy, w tym stawy, doliny rzeczne, 陰ki, lasy i wychodnie skalne. Badania obejmowa造 inwentaryzacj herpetofauny i identyfikacj zagro瞠, a tak瞠 okre郵enie koniecznych warunków ochrony. W ich wyniku na 27 stanowiskach obserwowano 13 gatunków p豉zów i 5 gatunków gadów. Stwierdzonymi gatunkami by造: traszka górska Ichthyosaura alpestris, traszka zwyczajna Lissotriton vulgaris, traszka grzebieniasta Triturus cristatus, kumak nizinny Bombina bombina, grzebiuszka ziemna Pelobates fuscus, ropucha szara Bufo bufo, ropucha zielona Bufotes viridis, rzekotka drzewna Hyla arborea, 瘸ba jeziorkowa Pelophylax lessonae, 瘸ba wodna Pelophylax esculentus, 瘸ba 鄉ieszka Pelophylax ridibundus, 瘸ba moczarowa Rana arvalis, 瘸ba trawna Rana temporaria, jaszczurka zwinka Lacerta agilis, jaszczurka 篡worodna Zootoca vivipara, padalec zwyczajny Anguis fragilis, zaskroniec zwyczajny Natrix natrix i 禦ija zygzakowata Vipera berus (Ryc. 1 i 2, Tab. 1). Gównymi zagro瞠niami dla p豉zów i gadów tego obszaru s: zarastanie i wysychanie zbiorników, zanieczyszczenia wód, koszenie 陰k, eutrofizacja, urbanizacja, penetracja, za鄉iecenie, po瘸ry traw i komunikacja samochodowa.

 

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

 

Nowe stanowisko chrobotka alpejskiego Cladonia stellaris
i boru chrobotkowego Cladonio-Pinetum
ko這 wsi υ w Chojnowskim Parku Krajobrazowym (鈔odkowa Polska)

STRESZCZENIE

Chrobotek alpejski jest rzadkim gatunkiem naziemnym, uj皻ym na ogólnopolskiej czerwonej li軼ie z kategori EN, obj皻ym ochron 軼is陰. Bór chrobotkowy jest zanikaj帷ym w Polsce, w tym na Mazowszu, zbiorowiskiem le郾ym, obj皻ym ochron w postaci siedliska Natura 2000. W pracy przedstawiono nowe stanowisko Cladonia stellaris i Cladonio-Pinetum, zlokalizowane w okolicach wsi υ w Chojnowskim Parku Krajobrazowym (kwadrat ED56 kartogramu ATPOL). Stanowisko to zosta這 odnalezione w listopadzie 2020 roku, a udokumentowane za pomoc zdj璚ia fitosocjologicznego w sierpniu 2021 roku. Zarówno liczebno嗆 chrobotka alpejskiego, jak i powierzchnia boru chrobotkowego by造 niewielkie. Zagro瞠niem dla omawianych stanowisk s podsadzenia buka oraz post瘼uj帷a sukcesja ekologiczna. Najprawdopodobniej stanowiska te zanikn w ci庵u najbli窺zych kilku-kilkunastu lat. Zarówno bór chrobotkowy, jak i chrobotek alpejski, nie by造 jak dot康 podane z terenu Chojnowskiego Parku Krajobrazowego. Nowymi gatunkami dla Parku s równie odnotowane w obr瑿ie zdj璚ia fitosocjologicznego Cladonia cervicornis ssp. verticillata i Cladonia squamosa, a tak瞠 podgatunek 豉godny chrobotka le郾ego (Cladonia aruscula ssp. mitis).

 

Podej廝zon wirginijski Botrychium virginianum (L.) Sw. (Ophioglossaceae) –
– nowy gatunek dla flory naczyniowej Bia這wieskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Botrychium virginianum wyst瘼uje niezwykle rzadko w Polsce i krajach o軼iennych. Gatunek jest krytycznie zagro穎ny w kraju wed逝g kryteriów IUCN. Obecnie, w Polsce jego potwierdzone stanowisko wyst瘼uje jedynie w Puszczy Augustowskiej. W 2020 roku, na terenie Bia這wieskiego Parku Narodowego, na nieczynnym torowisku kolejki w御kotorowej, w pobli簑 Masiewa Starego, odkryto nowe stanowisko licz帷e zaledwie kilka osobników. Nowa populacja jest chroniona na terenie parku narodowego i nie wydaje si by bezpo鈔ednio zagro穎na.

 

Ma鹵oraczki (Crustacea: Ostracoda) jezior Be責any i 好iardwy
w Mazurskim Parku Krajobrazowym

STRESZCZENIE

Zbadano wyst瘼owanie ma鹵oraczków w postaci skorupek i karapaksów zachowanych w osadach trzech krótkich (< 42 cm) rdzeni pobranych ze strefy sublitoralu-profundalu (g喚boko嗆 > 19 m) Ba責an i 好iardw, dwóch polodowcowych jezior o wci捫 umiarkowanej eutrofii po這穎nych na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego w pó軟ocno-wschodniej Polsce. Z badanych próbek osadów uzyskano 551 okazów ma鹵oraczków nale膨cych do 15 gatunków (wszystkie 15 w Be責anach i 12 w 好iardwach), z których sze嗆 mo積a uzna za autochtoniczny sk豉dnik zgrupowa profundalu jezior: Candona candida, Fabaeformiscandona levanderi, F. protzi, Cytherissa lacustris, Limnocytherina sanctipatricii i Neglecandona neglecta. Pozosta貫 znalezione gatunki zwykle zasiedlaj siedliska przybrze積e, a w strefie profundalu wyst瘼uj sporadycznie. Ich szcz徠ki bywaj równie poddane transportowi po鄉iertnemu z litoralu i deponowane na g喚bokim dnie. W zgrupowaniach ma鹵oraczków stwierdzonych w Be責anach i 好iardwach dominowa造 Candona candida, Cypria ophtalmica, Fabaeformiscandona protzi i Limnocytherina sanctipatricii, co dobrze oddaje stan troficzny tych jezior zgodnie z uogólnionym modelem sukcesji Ostracoda jeziornych opracowanym wcze郾iej dla polskich jezior.

 

KRONIKA

 

Prof. Jan Jerzy Karpi雟ki i jego otoczenie
w 鈍ietle korespondencji prof. Zofii Pokackiej z Piotrem Bajko

STRESZCZENIE

W artykule podane s cytaty z listów prof. Zofii Pokackiej, pisanych do autora w latach 2002-2007. Przynosz one wiele nowych informacji dotycz帷ych 篡cia i postaci prof. Jana Jerzego Karpi雟kiego, a tak瞠 otaczaj帷ych go ludzi. Ujawniaj te du穎 nieznanych faktów z 篡cia samej autorki tych listów, stanowi帷 przyczynek do jej biografii.

 

真br w pracach autorów zwi您anych z Komisj Edukacji Narodowej

STRESZCZENIE

Druga po這wa XVIII wieku by豉 okresem prze這mowym dla historii o鈍iaty i nauki w Rzeczypospolitej. Dzi瘯i reformom Komisji Edukacji Narodowej zreorganizowano szkolnictwo, wydano podr璚zniki m.in. zoologii i botaniki, przeprowadzono w鈔ód nauczycieli ankiet na temat „bogactw naturalnych”. By to tak瞠 bardzo wa積y okres dla historii poznania 簑bra. Szczególnie du膨 rol odegrali w tym przyrodnicy francuscy. G. L. Buffon zada pytanie o status gatunkowy 簑bra i tura. J.-M. Daubenton, przyrodnik, anatom, i pierwszy dyrektor Narodowego Muzeum Historii Naturalnej w Pary簑, by pierwszym uczonym, który szczegó這wo zmierzy i opisa 簑bra. J.-E. Gilibert by pierwszym przyrodnikiem, który, w Grodnie, obserwowa 簑bra w warunkach hodowlanych. Przeprowadzi on obserwacje preferencji pokarmowych, próby krzy穎wania z byd貫m domowym i sporz康zi opis morfologii 簑bra, a otrzyman od 這wczych Stanis豉wa Augusta Poniatowskiego 簑brzyc narysowa wybitny alzacki artysta J.H. Müntz. Francuska nauka by豉 wa積ym wzorcem dla reform KEN. Autorzy przeprowadzili analiz informacji o 簑brach w pracach przyrodników zwi您anych z Komisj Edukacji Narodowej: Krzysztofa Kluka, Paw豉 Czenpi雟kiego, Jean-Baptiste Dubois. Informacje o 簑brze znalaz造 si w pierwszym polskim podr璚zniku zoologii. J.E. Dubois informowa o wielokrotnych próbach krzy穎wania 簑bra z byd貫m domowym. Pozosta貫 informacje maj charakter wtórny, co zrozumia貫 zwa篡wszy na charakter prac KEN, powtarzaj帷 wiadomo軼i ze 廝óde historycznych. Przeprowadzona analiza jest przyczynkiem dla historii poznania i percepcji 簑bra jako „charyzmatycznego” gatunku.



 
  • Polish
  • English
home