bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
POMOC DLA UKRAINY!
Bilety online
PKP Intercity

Projekt PL BY
Izba Administracji Skarbowej w Bia造mstoku
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj

„PNRP” 41(2) – 2022 r.

 

Materia造 do flory mchów
Tatrza雟kiego Parku Narodowego (polskie Karpaty Zachodnie)

STRESZCZENIE

W latach 2019-2021 na terenie Tatrza雟kiego Parku Narodowego przeprowadzono badania fitosocjologiczne. Ich rezultatem m. in. by這 zebranie informacji o 105 gatunkach i 2 odmianach mchów, których stanowiska zamieszczono w niniejszej pracy. Spo鈔ód nich 1 gatunek, Meesia triquetra, jest obj皻y 軼is陰 ochron, 42, np. Limprichtia cossonii i Sphagnum warnstorfii, s chronione cz窷ciowo, a 2, Meesia triquetra i Sphagnum fuscum, uwa瘸ne s Polsce za zagro穎ne. List florystyczn u這穎no w porz康ku alfabetycznym. Dla ka盥ego stanowiska podano wspó逗z璠ne geograficzne, zbiorowisko ro郵inne w którym zosta stwierdzony i wysoko嗆 nad poziomem morza. Krótko omówiono wyst瘼owanie najciekawszych mchów: Drepanocladus polycarpos, Fissidens dubius var. mucronatus, Sphagnum angustifolium i S. inundatum (gatunki nowe dla flory tego obszaru) oraz mchów rzadko tu do tej pory notowanych, np. Calliergon cordifolium, Dicranella schreberiana, Meesia triquetra, Sphagnum centrale, S. cuspidatum, S. riparium, S. rubellum i S. teres.

 

Skoczogonki (Collembola)
siedlisk mokrad這wych Wigierskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Badania faunistyczne nad skoczogonkami (Collembola) siedlisk mokrad這wych Wigierskiego Parku Narodowego wykaza造 wyst瘼owanie na tym terenie 86 gatunków, w tym 14 軼i郵e zwi您anych z tego typu 鈔odowiskiem: Podura aquatica, Hypogastrura sahlbergi, Ceratophysella mosquensis, Endonura lusatica, Desoria neglecta, Isotomurus balteatus, Pachyotoma crassicauda, Orchesella sphagneticola, Heterosminthurus insignis, H. novemlineatus, Sminthurides malmgreni, S. parvulus, S. pseudassimilis i S. schoetti. W podmok造ch lasach odnotowano 陰cznie 47 gatunków, na brzegach jezior 45, na torfowisku niskim 30, na torfowiskach sfagnowych 27 i 16 na podmok貫j 陰ce. Najwi瘯sz liczb gatunków 軼i郵e zwi您anych z siedliskami mokrad這wymi odnotowano na torfowiskach sfagnowych (9), na torfowisku niskim (7) i w podmok造ch lasach (7), znacz帷o mniejsz na brzegach jezior (4) i na podmok貫j 陰ce (4). Spo鈔ód gatunków z tej grupy ekologicznej do najpospolitszych na terenie Wigierskiego Parku Narodowego nale膨: Podura aquatica, Ceratophysella mosquensis, Isotomurus balteatus, Pachyotoma crassicauda i Sminthurides malmgreni, a do najrzadszych: Endonura lusatica, Desoria neglecta, Sminthurides pseudassimilis i S. schoetti. Zgrupowania skoczogonków 軼i郵e zwi您anych z siedliskami mokrad這wymi Wigierskiego Parku Narodowego i Puszczy Bia這wieskiej s znacz帷o podobne pod wzgl璠em bogactwa i sk豉du gatunkowego. Natomiast odno郾e zgrupowanie w bardziej zró積icowanym Biebrza雟kim Parku Narodowym jest bogatsze, a jego sk豉d gatunkowy w du篡m stopniu odmienny.

 

Aktualny stan poznania 膨dówek (Hymenoptera, Aculeata)
Spalskiego Parku Krajobrazowego

STRESZCZENIE

W pracy podano niepublikowane informacje o 135 gatunków 膨dówek, w鈔ód których 33 s nowe dla Spalskiego Parku Krajobrazowego. Na podstawie danych z pi鄉iennictwa i bada w豉snych, w Parku stwierdzono wyst瘼owanie 349 gatunków Aculeata (32,6% fauny krajowej). Do lepiej zbadanych rodzin 膨dówek nale膨: Pompilidae, Vespidae i Crabronidae. Najs豉biej poznano Formicidae.
Spo鈔ód ogó逝 wykazanych 膨dówek Parku 62 gatunki (17,8% fauny krajowej) nale篡 do zagro穎nych. Najwi瘯szy ich udzia stwierdzono w rodzinie Pompilidae (13 gatunków), Crabronidae (13 gatunków) i Chrysididae (11 gatunków). Do 膨dówek o wysokim stopniu zagro瞠nia (wed逝g Bogdnowicza i in. (2004)) nale膨: Arachnospila westerlundi (CR), Batazonellus lacerticida (EN), Sphecodes. marginatus (EX) i Amegilla quadrifasciata (CR). Siedem gatunków zaliczanych jest do kategorii VU. S to: Scolia hirta, Cryptocheilus fabricii, Euodynerus dantici, Ectemnius fossorius, Hylaeus rinki, Osmia bidentata i Nomada obscura. Na badanym terenie wykazano 11 gatunków trzmieli, obj皻ych cz窷ciow ochron gatunkow.

 

Zgrupowania trzmieli (Hymenoptera: Apidae: Bombus LATR.)
S這wi雟kiego Parku Narodowego w latach 1989-2021

STRESZCZENIE

Badania prowadzono w pasie szeroko軼i 3 km wzd逝 linii brzegowej mi璠zy Rowami a Czo逍inem, w obr瑿ie kwadratów UTM: XA35, XA36 i XA46 (Ryc. 1), podczas 7 sezonów wegetacyjnych lat 1989-2021. Na wybranych powierzchniach 鈔odowisk (Tab. 1) obserwowano trzmiele od czerwca do sierpnia danego sezonu wegetacyjnego, a w ka盥ym sezonie obserwacje prowadzono przez co najmniej 12 dni. Prób stanowi豉 liczba osobników odliczonych podczas przemarszu (7-10 m/min) w ci庵u 30 minut, w warstwie traw i zio這ro郵i okre郵onego 鈔odowiska, w warunkach optymalnych dla aktywno軼i lotnej. Za warunki optymalne przyj皻o termik powietrza 18-22°C (przy s豉bym lub umiarkowanym wietrze) podczas pogodnych dni w godzinach 9:00-16:00 czasu zachodnioeuropejskiego.
Podczas ostatniego trzydziestolecia, na charakterystycznym obszarze S這wi雟kiego Parku Narodowego wykazano 17 gatunków trzmieli – Bombus LATR. (Tab. 2). Stanowi to prawie 50% ogó逝 gatunków stwierdzonych w Polsce. Najcz窷ciej spotykano trzmielca gajowego (B. bohemicus), trzmielca ziemnego (B. vestalis), trzmiela rudego (B. pascuorum), trzmiela gajowego (B. lucorum) i trzmiela ziemnego (B. terrestris). Sporadycznie obserwowano trzmiela tajgowego (B. jonellus) i jego paso篡ta gniazdowego – trzmielca pó軟ocnego (B. flavidus). W badanym okresie najwi瘯sz atrakcyjno軼i siedliskow charakteryzowa造 si murawy wydmowe, bór suchy i 鈔odowiska synantropijne. Najwi瘯sze zmiany jako軼iowo-ilo軼iowe zasobów trzmieli zaobserwowano na murawach wydmowych i w borze suchym (zmniejszenie o oko這 30%). W pozosta造ch typach 鈔odowisk zmian nie stwierdzono.

 

 

KRONIKA

 

Z dziejów Domu My郵iwskiego w Bia這wie篡

STRESZCZENIE

Dom My郵iwski w Bia這wie篡, pocz徠kowo nazywany Domem 安ickim, zosta wybudowany pod koniec XIX wieku. Wchodzi w sk豉d tzw. osady pa豉cowej, której gównym obiektem by nieistniej帷y ju pa豉c carski, wzniesiony w latach 1889-1894. Dwukondygnacyjny budynek w cz窷ci 鈔odkowej by murowany, natomiast oba skrzyd豉 mia drewniane. Posiada 18 komfortowo urz康zonych pokoi z 27 miejscami. Znajdowa造 si tutaj tak瞠 pokoje k徙ielowe, wspólna sala jadalna, sala bilardowa. Z obiektu korzysta豉 鈍ita carska (st康 Dom 安icki), towarzysz帷a carowi podczas jego przyjazdów do Bia這wie篡 na polowania. W 1896 roku do Domu doprowadzono lini wodoci庵ow. W czasie I wojny 鈍iatowej w budynku urz康zi sw siedzib niemiecki zarz康 wojskowy Puszczy Bia這wieskiej. Po wyzwoleniu Bia這wie篡 spod okupacji gmach zosta przej皻y przez administracj nowo utworzonego Zarz康u Okr璕owego Lasów Pa雟twowych w Bia這wie篡 (pó幡iejsza Dyrekcja Lasów Pa雟twowych). W Domu umieszczono Zarz康 υwiecki. Znajdowa造 si w nim tak瞠 mieszkania jego urz璠ników. W 1932 roku umie軼i si tutaj jeszcze Zarz康 Parku Narodowego w Bia這wie篡. W trzy lata pó幡iej w budynku oddano do u篡tku pi耩 luksusowych pokoi go軼innych. W okresie mi璠zywojennym z go軼iny w Domu skorzystali m.in. malarz, grafik i rysownik Leon Wyczó趾owski oraz kompozytor Feliks Nowowiejski. W czasie kolejnej okupacji niemieckiej (1941-1944) w Domu umieszczono zarz康 Pa雟twowego Obszaru υwieckiego, podlegaj帷ego hitlerowskim w豉dzom centralnym. Po wyzwoleniu Bia這wie篡 w lipcu 1944 roku Dom My郵iwski przeszed pod zarz康 Bia這wieskiego Parku Narodowego, który podlega wówczas resortowi le郾ictwa. Dom zacz掖 przyjmowa wszystkich wa積ych go軼i odwiedzaj帷ych Bia這wie輳. Organizowano w nim konferencje, zjazdy, narady, nierzadko mi璠zynarodowe. W Domu go軼ili ró積i prominenci przyje盥瘸j帷y na polowania, politycy, dyplomaci, ambasadorzy, ministrowie, pos這wie. Zaciszny hotel wybierali dla odpoczynku dyrektorzy wielkich przedsi瑿iorstw i instytucji, uczeni, literaci, dziennikarze, filmowcy, aktorzy teatralni, arty軼i malarze. Zatrzymywali si w nim równie studenci ró積ych kierunków nauk przyrodniczych. W nocy z 23 na 24 stycznia 1962 roku w Domu wybuch po瘸r, który zaj掖 ca造 budynek. Sta這 si to przed zaplanowanymi w nim na 24 stycznia rozmowami przywódców Polski i ZSRR – W豉dys豉wa Gomu趾i i Nikity Chruszczowa. Z budynku pozosta造 tylko fundamenty oraz wypalone mury cz窷ci 鈔odkowej. Pomimo, 瞠 do zbadania przyczyn po瘸ru powo豉no specjaln komisj, nigdy nie og這si豉 ona wyniku dochodzenia. Spraw utajniono. Resort le郾ictwa podj掖 decyzj o wybudowaniu na miejscu spalonego obiektu nowego hotelu, ale ju o zupe軟ie innej architekturze. Generalnym jego projektantem zosta in. Jerzy Mokrzy雟ki z warszawskiego zespo逝 architektów „Tygrysy”. Budowa trwa豉 w latach 1962-1964. Nowy hotel s逝篡 gównie potrzebom reprezentacyjnym resortu le郾ictwa. Podobnie jak wcze郾iej, przyjmowano w nim najwa積iejszych go軼i odwiedzaj帷ych le郾 stolic Polski, urz康zano konferencje, seminaria, narady, szkolenia oraz inne spotkania. Znaczenie Domu My郵iwskiego zacz窸o spada w pocz徠ku bie膨cego stulecia. Nie remontowany i nie modernizowany przez wiele lat obiekt zdecydowanie przegra konkurencj na lokalnym rynku hotelarskim, a jego reprezentacyjna rola zosta豉 ca趾owicie zmarginalizowana. Od wiosny 2008 roku Dom My郵iwski przesta pe軟i rol hotelu w dotychczasowym zakresie. Z noclegów w nim korzystali jeszcze od czasu do czasu naukowcy prowadz帷y badania w Puszczy Bia這wieskiej. Mieszkali te niektórzy pracownicy Parku. Budynek podlega bezpo鈔ednio kierownictwu Pokojów Go軼innych Centrum Edukacyjno-Muzealnego przy siedzibie Bia這wieskiego Parku Narodowego. W styczniu 2022 roku ponownie zat皻ni 篡ciem. Zmieni豉 si jednak jego funkcja – pomieszczenia hotelowe zosta造 zamienione na pokoje biurowe. Ulokowa造 si w nich niektóre dzia造 Parku.

 

真br i Puszcza Bia這wieska
na paryskich grafikach Janusza T這makowskiego

STRESZCZENIE

Puszcza Bia這wieska i jej najs造nniejszy mieszkaniec, 簑br, w ca造m XIX i pocz徠kach XX stulecia uros造 do rangi symbolu pradawnej przyrody – ale te Polski. Jednym z przejawów tego procesu by這 wykorzystanie tematyki Puszczy i 簑bra na serii grafik przygotowanych dla francuskiego towarzystwa Amis de Pologne przedstawiaj帷ych najwa積iejsze symbole Polski.
Autorem grafik by Janusz Berszten T這makowski (1896-1980), polski artysta dzia豉j帷y gównie we Francji. T這makowski w okresie mi璠zywojennym by jednym z najs豉wniejszych autorów ekslibrisów i okazjonalnych grafik we Francji. Po raz drugi T這makowski poruszy w徠ki bia這wieskie w ilustracji do artyku逝 o Puszczy Bia這wieskiej dla czasopisma Amis de Pologne. Ilustracje T這makowskiego s cennymi bia這wie瘸nami i zas逝guj na przypomnienie, podobnie jak posta ich autora.



 
  • Polish
  • English
home