bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Aplikacja na telefon tu pobierz
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail
PNRP 29(2) – 2010 r.

Wykaz gatunków porostów (grzybów zlichenizowanych) Puszczy Bia這wieskiej (NE Polska)

STRESZCZENIE

Praca zawiera krytyczny wykaz gatunków porostów stwierdzonych w Puszczy Bia這wieskiej od pocz徠ku bada lichenologicznych (koniec XIX wieku) do czasów wspó販zesnych. Biota porostów Puszczy obejmuje 450 gatunków 陰cznie z taksonami ni窺zej rangi. W tej liczbie 49 gatunków pochodzi z opracowa do 1988 roku (dane historyczne), tj. do ukazania si monograficznego opracowania porostów Puszczy Bia這wieskiej (CIE印I垶KI, TOBOLEWSKI 1988). Po tym okresie ich wyst瘼owanie w Puszczy Bia這wieskiej nie zosta這 potwierdzone. Wyst瘼owanie na obszarze Puszczy dalszych 29 uznano za w徠pliwe b康 by造 b喚dnie identyfikowane. W wykazie gatunków wyró積iono taksony (grubsza czcionka) których wyst瘼owanie zosta這 potwierdzone na obszarze Bia這wieskiego Parku Narodowego (268 gatunków, w tym 245 to dane wspó販zesne). W wykazie pomini皻o gatunki z opracowania CIE印I垶KIEGO, TOBOLEWSKIEGO (1988), które stwierdzone zosta造 na stanowiskach odleg造ch od kompleksu le郾ego Puszczy (Ryc. 1). Ponad po這wa (52%) gatunków wyst瘼uj帷ych w Puszczy znajduje si na Czerwonej li軼ie porostów zagro穎nych w Polsce.


Porosty rezerwatu „Osiedle Kormoranów” na Pojezierzu Kraje雟kim (pó軟ocno-zachodnia Polska)

STRESZCZENIE

„Osiedle Kormoranów” jest rezerwatem po這穎nym blisko wsi Pakotulsko na obszarze Pojezierza Kraje雟kiego. Rezerwat zosta utworzony w 1956 r. celem ochrony kolonii kormorana czarnego Phalacrocorax carbo przez d逝gi czas najliczniejszej w Polsce. Od 1964 r. rezerwat ochrania jedynie krajobraz wraz z drzewami pomnikowymi. W wyniku przeprowadzonych w 2009 r. bada stwierdzono wyst瘼owanie 58 gatunków porostów oraz jeden gatunek grzyba naporostowego. Dominuj帷 grup ekologiczn s epifity (22 gatunków). 22 gatunki znajduj si na Czerwonej li軼ie porostów wymar造ch i zagro穎nych w Polsce (CIE印I垶KI i in. 2006), jeden jest obj皻y ochron cz窷ciow, a 13 podlega ochronie ca趾owitej (ROZPORZ.ZENIE... 2004).


Materia造 do brioflory Polski 字odkowej. Mchy i w徠robowce rezerwatu le郾ego ζznów

STRESZCZENIE

Artyku prezentuje wyniki bada prowadzonych w rezerwacie ζznów w 2006 i 2007 roku. Obiekt ten chroni fitocenozy le郾e z jod陰 pospolit Abies alba w drzewostanie, na pó軟ocnej granicy jej geograficznego zasi璕u w Polsce 字odkowej. Wyró積iono na tym terenie dwa zespo造: TilioCarpinetum abietetosum i PinoQuercetum abietetosum oraz zbiorowisko le郾e Abies albaCalamagrostis villosa i zbiorowisko z podzwi您ku GalioAbietenion (Ryc. 2) (JOST-JAKUBOWSKA 1979). Rezerwat zlokalizowany jest w województwie ódzkim, mi璠zy υdzi i Tomaszowem Mazowiecki, niedaleko miejscowo軼i Kolonia Rokiciny oraz ζznowska Wola (Ryc. 1). W wyniku bada stwierdzono 46 gatunków mszaków – 41 mchów i 5 w徠robowców. W鈔ód odnotowanych taksonów najliczniej reprezentowana by豉 rodzina Brachytheciaceae. Zarejestrowano 13 gatunków obj皻ych ochron prawn oraz 2 borealno-górskie (Sphagnum girgensohnii, Sciuro-hypnum starkei). W p豉tach fitocenoz le郾ych najwi璚ej gatunków stwierdzono na drewnie – 25, a najmniej na kamieniach – 3. Analiza gatunków pod wzgl璠em preferencji zajmowanego substratu wykaza豉, 瞠 na badanym terenie dominuj mszaki eurytopowe, a jedynie 12 taksonów wykazuje powi您anie tylko z jednym typem substratu. We florze mchów rezerwatu szczególn uwag zwracaj: Buxbaumia aphylla – gatunek bardzo rzadki w kraju, Orthodicranum tauricum i Orthodontium lineare – gatunki rozprzestrzeniaj帷e na terenie Polski oraz Sphagnum girgensohnii i Sciuro-hypnum starkei – rzadkie na ni簑 gatunki borealno-górskie.


D帳 szypu趾owy w Bia這wieskim Parku Narodowym: fala naturalnego odnowienia?

STRESZCZENIE

Celem pracy by這 okre郵enie intensywno軼i odnowienia d瑿u w gównych typach biocenoz w obszarze ochrony 軼is貫j Bia這wieskiego Parku Narodowego, jak te wybranych czynników mog帷ych istotnie wp造wa na skuteczno嗆 tego odnowienia. Podj皻o prób okre郵enia wp造wu siedliskowych typów lasu, obecno軼i dojrza造ch i starych drzewostanów d瑿owych, zaburze zwi您anych z rozpadem drzewostanów 鈍ierkowych, obecno軼i i ilo軼i le瘸niny oraz ro郵inno軼i zielnej na zag瘰zczenie odnowienia, jego wysoko嗆 i jako嗆. Wykonano inwentaryzacj odnowienia d瑿owego na pasach szeroko軼i 2 m i d逝go軼i 9860 m oraz w pasach szeroko軼i 1 m przylegaj帷ych do kód powalonych drzew (z obu stron) o 陰cznej d逝go軼i 7062 m, a 陰czna powierzchnia szczegó這wej skrutacji odnowienia wynios豉 3,3844 ha. Na powierzchni tej dominowa造 siedliska lasu 鈍ie瞠go i wilgotnego (ok. 70% powierzchni), siedliska lasu mieszanego 鈍ie瞠go i mieszanego oraz boru mieszanego 鈍ie瞠go i wilgotnego, zajmowa造 odpowiednio 18 i 12% powierzchni przebadanych transektów. Dodatkowej inwentaryzacji poddano zasoby martwego drewna wyst瘼uj帷e wzd逝 linii badawczych. Spo鈔ód 592 zarejestrowanych sztuk m這dych d瑿ów najliczniej by造 reprezentowane siewki (wysoko嗆 do 20 cm, 64% odnowienia), niski podrost (20 – 50 cm) stanowi 21%, 鈔edni podrost (50 – 130 cm) – 14%, a wysoki podrost (> 130 cm) reprezentowany by przez zaledwie 7 osobników. 字ednie zag瘰zczenie odnowienia, wa穎ne udzia貫m siedlisk w rezerwacie 軼is造m BPN, wynosz帷e ok. 60 sztuk podrostu na 1 ha (bez siewek) by這 bliskie warto軼iom uzyskanym przez innych badaczy. Na podstawie wykonanych bada mo積a stwierdzi, 瞠 d帳 odnawia si sze軼io- do siedmiokrotnie intensywniej na siedliskach borów i lasów mieszanych ni na siedliskach lasowych w gr康ach. Dwie pierwsze kategorie siedlisk odznacza造 si niemal dwukrotnie wy窺z zasobno軼i le膨cego martwego drewna (111 i 92 m3ha-1) od zasobno軼i stwierdzonej w lasach li軼iastych (60 m3ha-1). Wyst瘼owanie 鈔edniego i wy窺zego podrostu by這 wyra幡ie zwi您ane z rozpadaj帷ymi si drzewostanami 鈍ierkowymi (luki i faza rozpadu), natomiast nie stwierdzono pozytywnej korelacji odnowienia z obecno軼i drzewostanów z panuj帷ym d瑿em. W skali miejscowej, dobrze zapowiadaj帷y si podrost (szczególnie 鈔edni i wy窺zy) wyst瘼owa zwykle w bezpo鈔ednim s御iedztwie kód 鈍ierkowych (do 1 m odleg這軼i). Poniewa rozpad drzewostanów 鈍ierkowych na wielk skal rozpocz掖 si dopiero w drugiej po這wie dwudziestego wieku, towarzysz帷e mu odnowienie d瑿u nie ma prawdopodobnie precedensu w ci庵u ostatnich kilkuset lat. Brak efektywnego odnowienia d瑿u w gr康ach TilioCarpinetum z istotnym udzia貫m tego gatunku w pi皻rze koron mo瞠 wskazywa, i s to zbiorowiska przej軼iowe, wywodz帷e si z reliktowych, kulturowo ukszta速owanych d帳rów.


Rzadkie gatunki chrz御zczy (Insecta: Coleoptera) Kampinoskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego, w latach 2008 – 2009 odnotowano wyst瘼owanie 21 rzadkich gatunków chrz御zczy. W鈔ód nich znajduje si 5 gatunków chronionych: Calosoma inquisitor, Carabus clathratus, Osmoderma eremita, Dorcus paralelipipedus i Cucujus cinnaberinus, 2 chronione w ramach Dyrektywy Siedliskowej – Osmoderma eremita i Cucujus cinnaberinus, a 9 gatunków jest umieszczonych na Czerwonej li軼ie zwierz徠 gin帷ych i zagro穎nych w Polsce. Odnaleziono tak瞠 4 gatunki nowe dla Niziny Mazowieckiej: Platypsyllus castoris, Gnorimus variablis, Tetratoma fungorum i Orchesia undulata oraz 13 gatunków nienotowanych wcze郾iej na terenie parku.


Zespó l璕owy le郾ych ptaków rezerwatu Morysin w Warszawie

STRESZCZENIE

Celem opracowania jest dokumentacja obecnego stanu ilo軼iowego i jako軼iowego zespo逝 ptaków l璕owych lasu 喚gowego rezerwatu Morysin w Warszawie (Ryc. 1A), zestawienie poziomu bogactwa gatunkowego i struktury dominacyjnej zespo逝 z wybranymi lasami tego typu w Polsce oraz porównanie zmian l璕owej awifauny lasu z danymi z lat poprzednich. W tym celu w latach 2006 − 2007 (Tab. 1) przeprowadzono inwentaryzacj na wyznaczonych powierzchniach próbnych (Ryc. 1B i 1C) z zastosowaniem kombinowanej metody kartograficznej. Na badanym obszarze wykryto gniazdowanie pewne lub prawdopodobne 34 gatunków ptaków (Tab. 2). Gatunkami dominuj帷ymi by造: szpak Sturnus vulgaris (13,5%), zi瑿a Fringilla coelebs (12,3%), kapturka Sylvia atricapilla (10,4%), kos Turdus merula (9,9%), bogatka Parus major (9,9%), rudzik Erithacus rubecula (6,7%), pierwiosnek Phylloscopus collybita (5,7%) i 酥iewak Turdus philomelos (5,1%), których 陰czny udzia par w zespole l璕owym wyniós 73,5%. Najliczniejsz grup gniazdow okaza造 si dziuplaki (14 gatunków), które stanowi造 34,2% w ogólnej liczbie gniazduj帷ych par. Okre郵ono równie stopie podobie雟twa sk豉du gatunkowego i struktury dominacyjnej zespo逝 badanego lasu z innymi, wybranymi lasami Polski (Tab. 3), w wyniku którego awifauna l璕owa Morysina przedstawia si jako typowa w tego rodzaju siedlisku. Porównuj帷 zebrane dane z obserwacjami z lat poprzednich zauwa瘸 si istotne zmiany w sk豉dzie gatunkowym zespo逝 l璕owego Morysina – z badanego obszaru wycofa這 si dziewi耩 z 40 ówczesnych le郾ych gatunków l璕owych (mi璠zy innymi uszatka, turkawka, pokrzywnica, gawron) i pojawi造 si trzy nowe gatunki: myszoów, dzi璚io czarny i s這wik rdzawy. Morysin stanowi interesuj帷e miejsce bada ze wzgl璠u na stopniowe przemiany siedliska, jakie w nim zachodz oraz na mo磧iwo嗆 porównania danych dotycz帷ych awifauny, uzyskanych w ró積ych okresach czasu. W dobie zachodz帷ych w obr瑿ie Warszawy niekorzystnych z punktu widzenia przyrodniczego dzia豉 cz這wieka i ci庵貫go braku zatwierdzonego planu ochrony dla Morysina wskazany jest dalszy monitoring awifauny zamieszkuj帷ej ten teren.


Przebieg i dyspersja choroby nekrotycznego zapalenia napletka samców 簑brów
na terenie polskiej cz窷ci Puszczy Bia這wieskiej

STRESZCZENIE

W latach 1980 – 2009 objawy choroby NZN stwierdzono u 246 samców (216 eliminowanych i 30 pad造ch) w polskiej cz窷ci Puszczy Bia這wieskiej. Na NZN choruj samce w wieku od 3 miesi璚y do 18 lat, 鈔ednio rocznie 6,4% samców w populacji. Choroba jest obserwowana najcz窷ciej u m這dych 2 – 3-letnich osobników (37% chorych), nast瘼nie u 4 – 5-letnich (22%). Chorob NZN stwierdzono równie u 19 samców 篡j帷ych w rezerwacie hodowlanym Bia這wieskiego Parku Narodowego. Nasilenie choroby u samców w warunkach hodowli zamkni皻ej nie by這 obserwowane w tych samych latach co w wolnej populacji. W rezerwacie hodowlanym choruj najcz窷ciej samce m這de (69%). Zara瞠nie wi瘯szo軼i samców pierwotnym czynnikiem chorobotwórczym nast瘼uje podczas sezonu wegetacyjnego poprzedzaj帷ego zim. Chore samce obserwuje si na ca造m obszarze Puszczy oraz na terenach rolnych le膨cych przy granicy lasu. Nie stwierdzono istotnej korelacji mi璠zy liczb chorych samców a liczebno軼i populacji, liczb samców w populacji ani wielko軼i zag瘰zczenia 簑brów. Stwierdzono istotn ujemn korelacj pomi璠zy procentem chorych samców a 鈔edni dobow temperatur we wrze郾iu poprzedniego roku. Samce 簑bry, u których stwierdzono wrodzone anomalie uk豉du rozrodczego, takie jak niedorozwój lub zanik j康er oraz wn皻rostwo mog by bardziej wra磧iwe na zachorowanie na NZN. Choroba ma charakter endemiczny i ograniczona jest gównie do obszaru Puszczy Bia這wieskiej (cz窷 polska i bia這ruska). Nie wyst瘼uje pe軟a synchronizacja nasilenia wyst瘼owania choroby w obu populacjach 簑bra w Puszczy Bia這wieskiej. Dotychczasowe badania nie ujawni造 ani 廝ód豉 zaka瞠nia, ani pierwotnego czynnika patogennego tej choroby.


NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MIKOBIOTYCZNE

Nowe informacje o 篡wcu dziewi璚iolistnym Dentaria enneaphyllos
w rezerwacie le郾ym „S逝gocice” k. Tomaszowa Mazowieckiego (Polska 字odkowa)
 
STRESZCZENIE

砰wiec dziewi璚iolistny Dentaria anneaphyllos jest górskim elementem flory Polski. Praca przedstawia opis izolowanego stanowiska 篡wca w rezerwacie S逝gocice. Na powierzchni 25 m2 liczono osobniki 篡wca. Dodatkowo wykonano badania biometryczne okazów oraz wykonano zdj璚ie fitosocjologiczne. Naliczono 24 kwitn帷e i owocuj帷e okazy. W鈔ód ro郵inno軼i towarzysz帷ej przewa瘸造 gatunki z klasy Querco Fagetea i MolinioArrhenathretea.


 
  • Polish
  • English
home contact sitemap