bip biuletyn
informacji publicznej


UNESCO

Bilety online
Bilety online
Projekt PL BY
Serce w Puszczy, Puszcza w sercu
Strona g堯wna arrow Parki Narodowe i Rezerwaty Przyrody
Drukuj E-mail

PNRP 30(1-2) – 2011 r.


Flora ro郵in naczyniowych rezerwatu „Kozi Rynek"
w Puszczy Augustowskiej

STRESZCZENIE

Rezerwat „Kozi Rynek" utworzony zosta w celu ochrony lasów o naturalnym charakterze, obejmuje ok. 147 ha i po這穎ny jest w po逝dniowej cz窷ci Puszczy Augustowskiej. Najwi瘯sz powierzchni zajmuj tu olsy ze zwi您ku Alnion glutinosae, na mineralnych wyniesieniach wyst瘼uj gr康y Tilio-Carpinetum oraz bory mieszane z du篡m udzia貫m 鈍ierka, a w miejscach o wyra幡ym ruchu wód wykszta販i造 si 喚gi olszowo-jesionowe Fraxino-Alnetum. Badania nad s豉bo dotychczas poznan flor rezerwatu prowadzono w 2009 i 2010 r. Flora ro郵in naczyniowych rezerwatu liczy 259 gatunków, w tym 172 dwuli軼iennych, 70 jednoli軼iennych, 15 paprotników i dwóch przedstawicieli nagonasiennych. Stwierdzono wyst瘼owanie 24 gatunków zagro穎nych wygini璚iem w Polsce lub obj皻ych ochron gatunkow, w tym pi耩 gatunków z polskiej „czerwonej ksi璕i": Carex disperma, C. globularis, C. loliacea, Epipogium aphyllum i Viola epipsila. Ro郵iny obcego pochodzenia stanowi jedynie 2.3% flory rezerwatu. Wyst瘼uj tu 62 gatunki zwi您ane ze starymi lasami li軼iastymi, co stanowi 40% gatunków uznawanych za „puszcza雟kie" dla Polski. Mniejsz ich liczb, ni w porównywalnym fragmencie Bia這wieskiego Parku Narodowego mo積a t逝maczy znaczn ró積ic udzia逝 powierzchniowego siedlisk mineralnych w stosunku do bagiennych na terenie obu obiektów, wzgl璠n izolacj obszaru rezerwatu „Kozi Rynek" od innych lasów o naturalnym charakterze, a tak瞠 jego otoczeniem przez drzewostany borów w pewnym stopniu przekszta販one przez cz這wieka. Szata ro郵inna rezerwatu obecnie nie podlega znacz帷ym antropogenicznym wp造wom. Najistotniejszym zagro瞠niem jest usuwanie 鈍ierków zaatakowanych przez kornika. W celu ochrony lasów o cechach puszcza雟kich w rezerwacie „Kozi Rynek", najbardziej zasadne by這by obj璚ie ochron 軼is陰 zachowanych fragmentów starodrzewi. Monitorowania wymagaj warunki hydrologiczne, zmienione przez melioracje przeprowadzone dawniej w s御iedztwie po逝dniowej cz窷ci rezerwatu. Proponowana jest tak瞠 eliminacja drzewiastych gatunków obcego pochodzenia.

 

Znaczenie zast瘼czych stanowisk w utrzymaniu populacji
dziewi耩si逝 pop這cholistnego Carlina onopordifolia w Polsce

STRESZCZENIE

W latach 1985 - 1989 za這穎no pi耩 zast瘼czych stanowisk Carlina onopordifolia z materia逝 genetycznego pobranego z rezerwatu przyrody „Wa造". Pierwsze dwa stanowiska za這穎no w Mstowie na Wy篡nie Krakowsko-Cz瘰tochowskiej (Góra Wa i polana Golizna), nast瘼ne dwa powsta造 na Wy篡nie Miechowskiej (w Rac豉wicach i w rezerwacie „D帳ie" ko這 Klonowa), a pi徠e w Skowronnem Dolnym na Wale Pi鎍zowskim. Stanowiska w Mstowie by造 utworzone z wyhodowanych wcze郾iej sadzonek, pozosta貫 za這穎no poprzez wysiew nasion bezpo鈔ednio do kserotermicznej murawy nale膨cej do zespo逝 Inuletum ensifoliae. Tylko na czterech stanowiskach (dwa w Mstowie oraz w Rac豉wicach i Skowronnem) introdukowane populacje wyda造 w latach 2000 - 2010 kwitn帷e ro郵iny zapewniaj帷e ich odnawianie si, natomiast w rezerwacie „D帳ie" od 1987 r. prawdopodobnie nie by這 okazów generatywnych.
Badania przeprowadzone w 2007 r. nie wykaza造 kwitn帷ych ro郵in. Poszczególne zast瘼cze populacje by造 mniej liczne ni w latach poprzednich, a populacja w rezerwacie „D帳ie", licz帷a zaledwie cztery osobniki by豉 ju zanikaj帷a. Natomiast w roku 2008 na czterech stanowiskach, a w roku 2010 na dwóch stanowiskach wykszta販i造 si ro郵iny kwitn帷e. Lokalizacja populacji zast瘼czych powinna by odpowiednio zaplanowana i przemy郵ana, aby mo磧iwe by這 uzyskanie rozproszonej sieci punktów po這穎nych z dala od naturalnych stanowisk i wychodz帷ych nawet poza granice zasi璕u. Z tego punktu widzenia najlepiej zlokalizowane s populacje w Mstowie, a najs豉biej uzasadniona jest lokalizacja w Skowronnem Dolnym, oddalona od najbli瞠j po這穎nej, naturalnej populacji zaledwie kilkaset metrów.
Udzia wszystkich zast瘼czych populacji jest znikomy w stosunku do liczebno軼i siedmiu znanych w Polsce populacji naturalnych i wynosi zaledwie oko這 0,3%. Ich rola w zachowaniu zasobów genetycznych Carlina onopordifolia jest wi璚 minimalna. Wydaje si, 瞠 zak豉danie dalszych introdukowanych populacji wymaga nowych przemy郵e i doskonalenia metodyki. Tego rodzaju zabiegi s wskazane szczególnie w przypadku silnie zagro穎nych stanowisk i gin帷ych gatunków w celu zachowania ich optymalnego stanu oraz wzbogacenia liczebno軼i ro郵in na stanowiskach naturalnych. Szczególnie wa積ym zadaniem jest sta造 monitoring introdukowanych populacji, po陰czony z zabiegami ochrony czynnej dla uzyskania wiarygodnych danych o udatno軼i tego rodzaju prac i ich celowo軼i w stosunku do oczekiwa.

 

Wyst瘼owanie klonu polnego Acer campestre L.
na terenie rezerwatów przyrody „Ostrów Panie雟ki"
i „璕i na Ostrowiu Panie雟kim" ko這 Che軛na

STRESZCZENIE

Rezerwaty przyrody „Ostrów Panie雟ki" oraz „璕i na Ostrowiu Panie雟kim", po這穎ne na terenie Nadle郾ictwa Jamy w pobli簑 Che軛na (województwo kujawsko-pomorskie), chroni rzadki w kraju zespó lasu 喚gowego Filario-Ulmetum minoris, w nieznacznym stopniu przekszta販ony przez zabiegi gospodarcze i posiadaj帷y wiele cech zbiorowiska naturalnego. Uroczysko, w obr瑿ie którego usytuowane s oba rezerwaty, jest najliczniejszym stanowiskiem klonu polnego Acer campestre L. na Ziemi Che軛i雟kiej. Celem przeprowadzonych bada by這 okre郵enie stanu ilo軼iowego klonu polnego na obszarze wymienionych rezerwatów przyrody oraz porównanie uzyskanych danych z danymi historycznymi, w celu oceny dynamiki populacji tego gatunku. Klon polny wyst瘼uje we wszystkich warstwach lasu w obu rezerwatach. W oparciu o dane pochodz帷e z transektu na terenie rezerwatu „Ostrów Panie雟ki" stwierdzono wyst瘼owanie 720 klonów polnych, natomiast na obszarze rezerwatu „璕i na Ostrowiu Panie雟kim" - 262 klonów polnych. W鈔ód zinwentaryzowanych drzew odnotowano równie takie, które cechowa造 si znacznymi obwodami, przekraczaj帷ymi 200 cm. Stwierdzono tak瞠 liczne odnowienia naturalne klonu - 鈔ednie zag瘰zczenie ro郵in zaliczanych do warstwy nalotu wynosi ok. 4000 szt. ha-1 w rezerwacie „Ostrów Panie雟ki" i ok. 2300 szt. ha-1 w rezerwacie „璕i na Ostrowiu Panie雟kim". Wyniki przedstawionych bada wskazuj, i w obu rezerwatach populacje klonu polnego nie s zagro穎ne, o czym 鈍iadczy dobry stan zdrowotny drzew i ich stosunkowo liczna obecno嗆 we wszystkich warstwach lasu.

 

Chrz御zcze nekrofilne z rodzin: Coleoptera: Sphaeritidae,
Histeridae
- Histerinae, Leiodidae - Cholevinae, Silphidae
terenów le郾ych Puszczy Bia這wieskiej

STRESZCZENIE

Praca dotyczy sk豉du gatunkowego zgrupowa chrz御zczy nekrofilnych terenów le郾ych Puszczy Bia這wieskiej. Powierzchnie badawcze za這穎no we wszystkich obr瑿ach nadle郾ictw: Bia這wie瘸, Browsk i Hajnówka oraz w Bia這wieskim Parku Narodowym. Reprezentowa造 one 13 typów siedliskowych lasów, jakie wyst瘼uj w polskiej cz窷ci Puszczy Bia這wieskiej. Ka盥y siedliskowy typ lasu by reprezentowany przez 12 powierzchni badawczych za這穎nych w starych lasach. Dodatkowo 9 powierzchni za這穎ne w m這dszych fazach rozwojowych drzewostanów. Na ka盥ej powierzchni badawczej za這穎no 5 pu豉pek Barbera. W efekcie od czerwca do pa寮ziernika 1999 roku, zebrano 5594 chrz御zcze nekrofilne nale膨ce do 32 gatunków. Rodzin Sphaeritidae reprezentowa jedyny krajowy gatunek Sphaerites glabratus (Fabricius, 1792), Histeridae - 6 gatunków, Leiodidae - 15 gatunków i Silphidae - 10. Najliczniej od豉wianymi gatunkami by造: Silpha carinata Herbst, 1783, Nicrophorus vespilloides Herbst, 1783, Silpha obscura (Linnaeus, 1758), Phosphuga atrata (Linnaeus, 1758), Catops picipes (Fabricius, 1787), C. nigricans (Spence, 1815), Apocatops nigrita (Erichson, 1837), Oiceoptoma thoracicum (Linnaeus, 1758) i Margarinotus striola succicola (Thomson, 1862).
W Bia這wieskim Parku Narodowym i Nadle郾ictwie Bia這wie瘸 najliczniejszym spo鈔ód wszystkich od這wionych gatunków by Nicrophorus vespilloides. Chrz御zcz ten licznie od豉wia si równie w pu豉pki umieszczone w Nadle郾ictwie Browsk i Hajnówka. Wskazuje to na jego 軼is造 zwi您ek z 鈔odowiskiem le郾ym i potwierdza fakt, i jest on typowym gatunkiem le郾ych zgrupowa chrz御zczy nekrofilnych. Jednocze郾ie w lasach Bia這wieskiego Parku Narodowego, w odró積ieniu od lasów pozosta貫j cz窷ci Puszczy Bia這wieskiej, stwierdzono du篡 udzia gatunków z podrodziny Cholevinae: Catops picipes, Apocatops nigrita i Fissocatops westi.
Wykazano równie 4 gatunki nowe dla fauny Puszczy Bia這wieskiej: Hister quadrinotatus (L.G. Scriba, 1790), Catops morio (Fabricius, 1792), Choleva agilis i Ch. oblonga Latreille, 1807.

 

Bzygowate (Syrphidae; Diptera) Ojcowskiego Parku Narodowego

STRESZCZENIE

Przed podj璚iem bada z terenu Ojcowskiego Parku Narodowego znanych by這 28 gatunków z rodziny Syrphidae, podanych gównie w XIX. wieku przez Wag (1857) i Sznabla (1881). W czasie bada prowadzonych w latach 1986 - 2008 zgromadzono prawie 1400 okazów bzygowatych reprezentuj帷ych 169 gatunków. Nie uda這 si potwierdzi pi璚iu zebranych wcze郾iej gatunków: Eristalis ostreacea, Cheilosia soror, Chrysogaster basalis, Pipizella virens i Sphaerophoria rueppellii. Wykaz Syrphidae OPN obejmuje 陰cznie 174 gatunki (tj. 43% fauny Polski).
Muchówki by造 豉pane gównie metodami jako軼iowymi - „na upatrzonego" lub wykaszane siatk entomologiczn.
W czasie bada wykryto dziewi耩 gatunków nowych dla fauny Polski: Brachyopa obscura Thompson et Torp, 1982; Neoascia unifasciata (Strobl, 1898); Sphaerophoria batava Goeldlin, 1974; Cheilosia himantopa (Panzer, 1798); Cheilosia orthotricha Vujic et Claussen 1994; Melangyna pavlovskyi Violovitsh, 1956;; M. lucifera Nielsen, 1980; Parasyrphus kirgizorum (Peck, 1969) i Xanthogramma stackelbergi Violovitsh, 1975. Wyst瘼uje tu równie wybitnie rzadki gatunek saproksylobionta - Chalcosyrphus eunotus (Lw.), który zosta niedawno uznany za wymar造, a w ostatnich latach stwierdzono go w naszym kraju zaledwie z kilku stanowiskach. Rzadkie s te trzy inne gatunki - Pipiza accola Viol., poza Ojcowskim PN podany z Biebrza雟kiego PN oraz Eupeodes nielseni Duš. et Lás. i Paragus haemorrhous (Rond.) oprócz OPN znane tylko z Puszczy Bia這wieskiej. Bzygowate Parku na tle fauny Polski wyró積iaj si du篡m zró積icowaniem ekologicznym z przewag gatunków o larwach drapie積ych i fitofagicznych i zubo瞠niem w le郾e saproksylobionty. Wykryto tu jednak kilka rzadkich gatunków zwi您anych z martwym drewnem: np. Brachyopa dorsata Zett., Spilomyia manicata (Rond.), Chalcosyrphus eunotus (Lw.) czy Temnostoma meridionale Kriv. et Mam. Przyczyn ubóstwa saproksylobiontycznych Syrphidae w OPN nale篡 szuka w rabunkowej gospodarce le郾ej prowadzonej tu do chwili utworzenia Parku.
Charakterystyczn cech badanej fauny muchówek jest stosunkowo du篡 udzia gatunków górskich (4)
i borealno-górskich (12). ㄠcznie stanowi one 9% fauny ojcowskich Syrphidae. 畝dna ze zbadanych dot康 grup owadów w Ojcowskim Parku Narodowym nie wyró積ia si tak du篡m udzia貫m elementu górskiego i borealno-górskiego.

 

Wyst瘼owanie drobnych ssaków w rezerwacie Kwiatówka

STRESZCZENIE

W latach 2005 - 2007 przeprowadzono badania drobnych ssaków w rezerwacie Kwiatówka (województwo ma這polskie). W badaniach wykorzystano równolegle 3 metody: dwie z nich polega造 na chwytaniu zwierz徠 w pu豉pki 篡wo這wne (zapadkowe i sto磬owe), trzecia natomiast opiera豉 si na analizie wypluwek puszczyków 篡j帷ych na terenie rezerwatu. W rezultacie okre郵ono wystepowanie 16 gatunków drobnych ssaków nale膨cych do 5 rodzin (Muridae, Soricidae, Myoxidae,Talpidae i Vespertilionidae). Najwi瘯sz liczebno嗆 wykaza造 3 gatunki (Microtus arvalis, M. agrestis i Apodemus flavicollis), co wynika jednak z preferencji pokarmowych puszczyków dostarczaj帷ych w zrzutkach wiele ich szcz徠ków. Jednocze郾ie stwierdzono obecno嗆 7 gatunków podlegaj帷ych ochronie 軼is貫j, w tym Glis glis znajduj帷ej si w Polskiej Czerwonej Ksi璠ze. S to pierwsze efekty bada teriologicznych pochodz帷e z rezerwatu Kwiatówka, a po陰czenie trzech metod stwarza podstawy wiarygodno軼i wynikowej.

 

NOTATKI FLORYSTYCZNE, FAUNISTYCZNE I MYKOBIOTYCZNE

Nowe stanowiska t璕osza rdzawego
Elater ferrugineus
(Linnaeus, 1758) (Coleoptera: Elateridae)
oraz Platyrhinus resinosus (Scopoli, 1763) (Coleoptera: Anthribidae)
w zachodniej Polsce

STRESZCZENIE

Autorzy podaj nowe stanowiska dwóch ciekawych, rzadko spotykanych w Polsce gatunków chrz御zczy (Coleoptera): t璕osza rdzawego Elater ferrugineus (Linnaeus, 1758) oraz Platyrhinus resinosus (Scopoli, 1763) na Nizinie Wielkopolsko-Kujawskiej. Jest to czwarte znane wspó販ze郾ie w tej krainie stanowisko pierwszego z gatunków, za drugi z nich nie by wcze郾iej z tej krainy podawany. Obydwa wymienione gatunki chrz御zczy zwi您ane s z drzewostanami li軼iastymi i mieszanymi o charakterze naturalnym (uznawane s za ich relikty), przez co ich populacje s zagro穎ne w zwi您ku z dominuj帷ymi obecnie sposobami prowadzenia gospodarki le郾ej. W niniejszej pracy wskazano dzia豉nia, które powinny by podj皻e w celu zapewnienia bezpiecznej, trwa貫j egzystencji wymienionych (jak równie innych o zbli穎nych wymaganiach siedliskowych) gatunków na terenie rezerwatu „Dolina Postomii" lub innych obszarów o podobnym charakterze.

 

Ponowne stwierdzenie piekielnicy
Alburnoides bipunctatus
(Teleostei: Cyprinidae)
w rzece Nidzie

STRESZCZENIE

W pracy przedstawiono nowe dane dotycz帷e rozmieszczenia rzadkiej ryby karpiowatej, piekielnicy Alburnoides bipunctatus, w rzece Nidzie. Gatunek ten, zaliczany do kategorii gatunków zagro穎nych (EN), zosta stwierdzony na dwóch stanowiskach na dolnej Nidzie: w miejscowo軼i Pasturka ko這 Pi鎍zowa oraz w Wi郵icy (dwukrotnie). Wszystkie piekielnice zosta造 od這wione w trakcie od這wów prowadzonych w nocy - za dnia gatunku tego nie odnotowano. Nie stwierdzono go równie w prowadzonych równolegle od這wach agregatowych. Jest to pierwsze stwierdzenie piekielnicy w Nidzie od ko鎍a lat 60. XX wieku.

 

XXXIII Wszechnica Biebrza雟ka - Grzyby nad Biebrz

STRESZCZENIE

W dniach 6 - 7 listopada 2010 roku w siedzibie Biebrza雟kiego Parku Narodowego w Osowcu-Twierdzy odby這 si kolejne, 33-cie spotkanie w ramach Wszechnicy Biebrza雟kiej. Tematem spotkania by這 „Królestwo Grzyby". Pierwszy dzie wype軟i造 referaty, w których przedstawiono szereg zagadnie zwi您anych z grzybami. W drugim dniu, na wycieczce obserwowano owocniki grzybów wielkoowocnikowych w terenie. W artykule zamieszczono wykaz 64 gatunków znalezionych podczas wycieczki.



 
  • Polish
  • English
home contact sitemap