NUMER 1

WIOSNA - LATO 2001

Jeżeli mieszkasz w Białowieży, w Hajnówce czy w Narewce zapewne wiesz, że sąsiadujesz z niezwykłym lasem - Puszczą Białowieską. Mówi się o niej, że to ostatni taki nizinny las w Europie. Warto więc, abyś dowiedział się o nim nieco więcej.

Puszcza Białowieska podzielona jest granicą państwową pomiędzy Polskę i Republikę Białoruś. Jej cały obszar to 150 tysięcy hektarów. Polska część jest mniejsza i zajmuje około 65 tysięcy hektarów – to jest tyle co 100 tysięcy dużych boisk do piłki nożnej!

Zaraz po wejściu do lasu zwracamy uwagę na drzewa, które dożywają tu sędziwego wieku i osiągają imponujące rozmiary. Policzono, że w Puszczy Białowieskiej rośnie ich aż 26 gatunków! Królem puszczańskich drzew jest dąb. Dorasta on do 43 m, a na wysokości piersi dorosłego mężczyzny osiąga grubość 2,5 m. Najstarsze białowieskie dęby dożywają nawet 500 lat. Wysokością dorównują dębom puszczańskie lipy, sosny oraz jesiony. Wyższe od dębów w Puszczy są jedynie świerki. Najokazalsze z nich, dorastające aż do 50 m są tak wysokie jak 16 - piętrowy blok! 

Szczególną cechą puszczańskich lasów, zwłaszcza tych w Białowieskim Parku Narodowym są usychające i martwe drzewa. Jedynie tutaj drzewa dożywają późnej starości i pozostają w miejscu „urodzenia” to znaczy tam, gdzie wyrosły. Martwe i usychające drzewa spełniają ważną rolę w życiu lasu, gdyż są źródłem pożywienia i miejscem schronienia dla wielu gatunków organizmów poczynając od bakterii po grzyby, owady, ptaki i ssaki.

Bardzo liczną grupą organizmów w Puszczy Białowieskiej są grzyby. Spotkać możemy je tu prawie wszędzie, ale szczególnie dużo jest ich na martwym drewnie. Odgrywają one bardzo ważną rolę w procesie jego rozkładu. Znane wszystkim huby nadają tutejszym lasom pierwotny i dziki charakter. Niektóre z nich jak np. hubiak pospolity mogą dorastać do 40cm średnicy. Innym, bardzo efektownym grzybem, występującym na pniach drzew, jest także żółciak siarkowy. Jego owocniki o intensywnej żółtopomarańczowej barwie w młodości są jadalne.

W Puszczy Białowieskiej występują też powszechnie znane grzyby kapeluszowe. Do najbardziej znanych należą chętnie zbierane przez grzybiarzy opieńki. Grzyby te związane są z pniami lub rozkładającymi się kłodami drzew dlatego poza Puszczą Białowieską spotykane są dosyć rzadko.

Różnorodną i bardzo liczną grupą zwierząt występującą w Puszczy są owady. Żyje ich tu ponad 9 tysięcy. Gatunków. Pomimo to co roku odkrywane są nowe, których nie stwierdzone dotychczas nie tylko w Puszczy ale i na całym świecie.

Obecność martwych i usychających drzew powoduje, że Puszcza Białowieska jest wymarzonym środowiskiem życia dzięciołów. Występują tu wszystkie dzięcioły znane w Polsce, czyli aż 9 gatunków! Oprócz najliczniejszego w naszych lasach dzięcioła dużego, żyją tu dzięcioły mniej pospolite: mały, średni, czarny, zielony, zielonosiwy  oraz bardzo rzadkie i zagrożone wyginięciem dzięcioły: białogrzbiety i trójpalczasty. Od czasu do czasu na obrzeżach Puszczy widywany jest także niezmiernie rzadki dzięcioł syryjski.

Prawdziwą ornitologiczną atrakcją jest też najmniejsza europejska sowa - sóweczka. Jest ona ptakiem mniejszym od znanego Ci zapewne szpaka. Ojczyzną tej sowy jest tajga, dlatego w polskich lasach, spotykana jest bardzo rzadko. W Puszczy Białowieskiej, gdzie według  ornitologów występuje jej największa w Polsce populacja, najczęściej widywana jest w pobliżu świerków. To właśnie w nich ma swoje dziuple lęgowe.

Symbolem Puszczy Białowieskiej jest żubr – największy europejski ssak lądowy. Po wytępieniu tego gatunku w stanie dzikim, udało się go uratować i przywrócić naturze. Dokonano tego właśnie tu - w Puszczy Białowieskiej. W polskiej części Puszczy żyje około 300 żubrów na wolności i ponad 30 w hodowli zamkniętej (w Rezerwacie Hodowlanym i Rezerwacie Pokazowym). W białoruskiej części Puszczy ich liczba nie przekracza 250. W całej Puszczy Białowieskiej, jest więc około 600 żubrów i jest ona najważniejszym miejscem występowania tego gatunku na świecie.

W Puszczy Białowieskiej występuje także wiele innych gatunków ssaków -  jak jelenie, sarny, dziki, łosie, rysie, wilki, borsuki, kuny. Z puszczańskimi rzekami, związane są wydry, piżmaki, norki a także mistrzowie budownictwa – bobry. Ich imponujące domy – żeremia, osiągają czasami aż 3 m wysokości. Puszcza jest również domem ryjówki malutkiej – najmniejszego europejskiego ssaka.

Przyroda Puszczy Białowieskiej jest wyjątkowa. Warto ją nie tylko chronić ale i poznawać. Chcielibyśmy zatem na stronach „Puszczyka” razem z Wami odkrywać jej wspaniałe tajemnice.

MK i SJ

* Puszczyk z Puszczy Białowieskiej

PUSZCZYKOWE

WIEŚCI

* Niezwykła Puszcza

* Z wizytą w Białowieskim Parku Narodowym

* Łuczyna

ABC

OBSERWATORA

PRZYRODY

* Puszczyk

LEGENDY,

GAWĘDY,

WIERSZE

Z GŁOWY MĄDREJ SOWY

RUSZ GŁOWĄ

PUSZCZYKOWA GALERIA

Napisz do "Puszczyka"

Adres redakcji:

Białowieski Park Narodowy

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej

17-230 Białowieża

Park Pałacowy 5

z dopiskiem "PUSZCZYK"

tel. (0 prefix 85) 68 12 756

Powrót do strony

Białowieskiego

Parku Narodowego