Strona 8

NUMER 1

WIOSNA - LATO 2001

W tym rozdziale ,,Puszczyka'' szukaj wyjaśnienia słów, których zrozumienie sprawiło Ci kłopoty! Będziemy wyjaśniali w nim wyrazy, które są używane przez ludzi badających tajniki przyrody, a których nie używamy w języku codziennym. Niektóre z nich na pewno wiele razy pojawią się na stronach naszej gazetki. Dlatego powinni zapoznać się z nimi zwłaszcza Ci, którzy po prze-czytaniu jej pierwszego numeru zechcą sięgnąć po następny. Przypomnij sobie, być może któreś z nich już poznałeś na lekcjach przyrody?

Gatunek - grupa organizmów - roślin, grzybów lub zwierząt, które tylko spośród siebie ,,mogą wybierać'' kandydatów na ,,żony'' i “mężów''. Organizmy te wyglądają i ,,zachowują się'' tak samo. Na przykład gatunkiem jest sarna (mamy tu na myśli wszystkie sarny żyjące na świecie), żubr, świerk pospolity, sosna zwyczajna, muchomor czerwony i tak dalej. Już wiesz, że w Polsce żyje aż 9 gatunków dzięciołów w tym: dzięcioł czarny, dzięcioł zielony, dzięcioł trójpalczasty.

Populacja - grupa roślin, grzybów lub zwierząt tego samego gatunku, które występują na określonym terenie. Na przykład sóweczki żyjące w dwóch różnych puszczach - Puszczy Białowieskiej i Puszczy Knyszyńskiej należą do dwóch różnych populacji.

Grzyby - to ogólne, naukowe określenie wielkiej grupy organizmów o bardzo zróżnicowanym wyglądzie i wielkości: od jednokomórkowych drożdży, przez pleśnie, po wszystkim znane grzyby takie jak borowiki.

Grzyby są oddzielną grupą, wyróżnianą obok roślin i zwierząt. Chociaż nie poruszają się - nie są roślinami, gdyż same nie wytwarzają substancji pokarm-owych.

Owocnik - to część grzyba, która służy do produkcji i rozsiewania zarodników, czyli “drobnych cząstek”, z których wyrastają nowe grzyby. Owocniki większości grzybów znajdują się nad ziemią (wyjątkiem jest na przykład trufla o podziemnych owocnikach). Najbardziej znane Wam owocniki mają postać kapelusza na nóżce (np.: owocniki borowika, opieńki).

Tajga - tak nazywamy lasy, w których rosną głównie drzewa iglaste jak: świerk, sosna, modrzew i jodła. Lasów tych nie spotykamy w Polsce, gdyż występują tylko tam gdzie panuje chłodny klimat - lata są krótkie i ciepłe, a zimy długie i ostre. Można je zobaczyć na północy Europy, Azji i Ameryki Północnej.

Ornitolog - to osoba, która poznaje tajniki życia ptaków i opisuje wyniki swojej pracy w naukowych czasopismach. Naukę, która zajmuje się ba-daniem życia i poznawaniem zwyczajów ptaków nazywamy ornitologią.

Przystępują do lęgów, odbywają lęgi, gnieżdżą się - tak mówimy o ptakach, które budują gniazda, składają i wysiadują jaja, karmią i opiekują się pisklętami; miejsce lęgów - to miejsce, w którym ptaki zakładają gniazda, składają jaja i wychowują młode (na przykład miejscem lęgów puszczyka są dziuple).

Ssaki - zwierzęta żyworodne, których nazwa wywodzi się stąd, że ich młode ssą mleko matki. Większość ssaków ma ciało pokryte włosami. Ssakami są na przykład.: żubry, wilki, bobry, nietoperze, małpy, wieloryby, foki i ludzie.

Rewir - jest to obszar, na którym dane zwierzę przebywa: w obrębie rewiru znajduje się miejsce, gdzie to zwierzę (na przykład puszczyk) wychowuje młode, odpoczywa, poszukuje pokarmu. W rewirze jego posiadacz może spotykać innych przedstawicieli swego gatunku i tolerować ich obecność. Częścią rewiru jest terytorium, które właściciel broni przed innymi przedstawicielami własnego gatunku. Terytorium obejmuje zwykle obszar wokół gniazda lub nory.

Wy też macie swój rewir - jest to obszar gdzie chodzicie po zakupy, bawicie się z przyjaciółmi, gdzie odpoczywacie i śpicie - jest to spora część lub nawet cała miejscowość, w której mieszkacie. Wasze terytorium to mieszkanie lub dom i podwórko. Na Waszym terytorium bez Waszego pozwolenia nikt obcy nie może przebywać.

Wyżar - to dolna część pnia sosny, którą człowiek opalił ogniem, a drzewo zalało żywicą. Wyłupywano z niej kawałki drewna - łuczyny, które służyły do rozpalania ognia.

* Puszczyk z Puszczy Białowieskiej