NUMER 5

ZIMA - WIOSNA 2003

Wiosna to wyjątkowa i piękna pora roku. Jest to czas, kiedy przyroda budzi się do życia. Po okresie zimowych chłodów, kiedy topnieją resztki śniegu, ze snu zimowego budzą się nietoperze, smużki i jeże. Jest to okres szczególnie wzmożonej aktywności ptaków. Podniebni wędrowcy powracają do miejsc gniazdowania. Teraz ptasie osobistości prześcigają się w prezentacji śpiewu i upierzenia godowego, a wszystko po to, aby odnaleźć najbardziej odpowiedniego partnera. Płazy wędrują do zbiorników wodnych i tam składają jajeczka. Poczwarki owadów uśpione wewnątrz kokonów zmieniają się w przepiękne motyle.

W lasach i na łąkach pojawia się pierwsza zieleń. Wczesną wiosną życie budzi się najpierw na dnie lasu. Czas, kiedy liście na drzewach jeszcze się nie rozwinęły, wykorzystują rośliny, które niesprzyjającą porę roku przetrwały ukryte w ziemi w postaci kłączy, cebul i bulw (nazywane są geofitami), rozłogów, pąków podziemnych i nasion. Rośliny zakwitające najwcześniej mają bardzo mało czasu. Muszą spieszyć się, aby zdążyć zakwitnąć zanim na drzewach pojawią się liście. Szybkie wykształcenie łodyg, liści i kwiatów jest możliwe dzięki nagromadzonym substancjom pokarmowym w zimujących organach.

Wędrując po prastarej Puszczy Białowieskiej mamy szczególną okazję, aby  podziwiać piękno roślin wczesnowiosennych. Należą do nich m.in.: fiołek leśny, czosnek niedźwiedzi, groszek wiosenny, kokorycz pusta, miodunka ćma, zawilec gajowy, zawilec żółty, ziarnopłon wiosenny, śledziennica skrętolistna, przylaszczka pospolita.

Zawilec gajowy, licznie występujący w białowieskich grądach, stanowi charakterystyczny wiosenny aspekt lasów liściastych. Zawilce to rośliny o pojedynczych, białych, gwiazdkowatych kwiatach. W ich  zapylaniu uczestniczą trzmiele. Podobnego kształtu kwiaty, ale żółtej barwy posiada inny wczesnowiosenny gatunek, ziarnopłon wiosenny. Dzięki swojej intensywnej barwie przywabia chrząszcze, które przenoszą pyłek kwiatowy i w ten sposób rozprzestrzeniają gatunek. Czosnek niedźwiedzi porasta najczęściej wilgotne lasy i zarośla z bogatym runem. Roślina ta tworzy gęste i rozległe kobierce o charakterystycznej woni czosnku, roznoszącej się na duże odległości. Stosowana jest w medycynie ludowej podobnie jak czosnek pospolity, a także w kuchni jako przyprawa. Ciekawym gatunkiem zakwitającym wczesną wiosną jest śledziennica skrętolistna.

Na uwagę zasługuje fakt, iż u tego gatunku żółtym zabarwieniem poszczycić się mogą jedynie działki kielicha. Natomiast płatki korony, które najczęściej nadają piękne zabarwienie kwiatom większości roślin, u  śledziennicy nie występują. Nazwa tej rośliny związana jest z jej wykorzystaniem - stosowano ją do leczenia śledziony. Przylaszczka pospolita porasta lasy charakteryzujące się wapiennymi, zasobnymi w składniki pokarmowe, gliniastymi glebami i bogatym runem. Listki przylaszczki wyrastają dopiero po pojawieniu się kwiatów. Dawniej wykorzystywano jej właściwości do leczenia dolegliwości wątroby.

Gdy liście na drzewach są w pełni rozwinięte, parter lasu robi się ciemny i smutny. Nadziemne pędy roślin wczesnowiosennych obumierają, a „schowane” pod ziemią kłącza, bulwki lub cebulki, będą oczekiwały nadejścia kolejnej wiosny.

Zatem nie traćmy czasu. Wyruszajmy na poszukiwanie zwiastunów wiosny!

HS

* Podsumowanie roku Puszczy Białowieskiej

PUSZCZYKOWE

WIEŚCI

* Wspomnienia z wakacji

* Nowe grono czytelników

ABC

OBSERWATORA

PRZYRODY

* Nie dać się zimie

* Zgrana para, czyli związek jemioły z jemiołuszką

* Przyjaźń z Gackiem wielkouchem

* Pomagamy naszym Płazom

* KONKURS PLASTYCZNY

* Wędrówki w poszukiwaniu wiosny

Z KUFERKA

BABUNI

LEGENDY,

GAWĘDY,

WIERSZE

* Wiersze o zimie i wiośnie

RUSZ GŁOWĄ

Z GŁOWY MĄDREJ SOWY

PUSZCZYKOWA GALERIA

Napisz do "Puszczyka"

Księga Gości

Komentarze

Adres redakcji:

Białowieski Park Narodowy

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej

17-230 Białowieża

Park Pałacowy 5

z dopiskiem "PUSZCZYK"

tel. (0 prefix 85) 68 12 756

Powrót do strony

Białowieskiego

Parku Narodowego