 |
|
|
|
NUMER 12 jesień - zima 2005 |
|
|||||||||
|
Świerk pospolity jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych gatunków drzew w Puszczy Białowieskiej, występuje we wszystkich typach lasu. Swym smukłym kształtem, barwą swoich koron i potężnymi wykrotami nadaje lasom pierwotnego charakteru. Występuje w lasach o różnej żyzności i wilgotności, dorastając do różnych rozmiarów. Jest najwyższym drzewem w Puszczy – w grądzie osiąga ponad 50 metrów wysokości. Najwięcej świerków jest w borach mieszanych, gdzie wypełniają one prawie całe wnętrze lasu. Najniższe i najcieńsze świerki rosną w borze bagiennym. Warunki wzrostu są tam tak niesprzyjające, że kilkudziesięcioletnie świerki mają zaledwie 2– 3 metry wysokości. Podobnie niewielkie rozmiary mogą osiągnąć w grądzie, kiedy zagłuszone przez inne drzewa trwają w ich cieniu. W ciągu roku zwiększają wysokość o zaledwie 3 – 7 centymetrów. W dogodnych warunkach drzewa te przyrastają na wysokość 10 razy więcej. Świerk ma rozległy i płytki system korzeniowy. Jego korzenie sięgają tylko do głębokości 40 centymetrów, kotwicząc drzewo w ziemi. Świerki dość często wywracają się pod naporem wiatru, wynosząc na wierzch cały system korzeniowy i ziemię. Talerz wykrotu może mieć średnicę nawet 8 metrów. Wywrócenie się świerka ma ogromny wpływ na otoczenie. Pomimo płytkiego, ale rozległego systemu korzeniowego następuje przemieszczenie i wymieszanie dużych ilości ziemi. W miejscu, gdzie stało drzewo powstaje płytka niecka, w której bardzo często zalega woda. Są to ulubione miejsca dzików – zażywają tu kąpieli, a potem, ocierając boki o pobliskie drzewa, „malują” je błotem. Po takich śladach myśliwy potrafi określić ze sporą dokładnością, ile ważył dzik. Leżący świerk w sposób naturalny wygradza swoimi gałęziami pewien obszar, osłaniając rosnące tam rośliny przed zjadaniem przez jelenie, sarny czy żubry. W lukach powstałych po wywróceniu się drzew, pod osłoną ich pni, konarów, gałęzi rozpoczyna się długotrwały proces odnowienia lasu.
Drewno świerków jest lekkie, nietrwałe. Leżące drzewo jest szybko opanowywane przez rośliny i grzyby przyspieszające rozkład drewna. Próchniejąc nabiera właściwości gąbki: jest miękkie, łatwo chłonie wodę. Na takich murszejących pniach świerkowych bardzo dobrze kiełkują i wyrastają młode świerki. Rozkład pnia przez mikroorganizmy trwa od kilkunastu do kilkudziesięciu lat. Po tym czasie jedynym śladem po drzewie jest niewielki wzgórek wykrociska. Wyrastające na martwym pniu drzewa wykształcają długie, sięgające ziemi korzenie. Po pewnym czasie, kiedy pień, na którym wyrósł nowy świerk całkowicie się rozłoży, pozostaje młode drzewko – stojące jakby na szczudłach. Rozległy i płytki system korzeniowy świerka jest bezpośrednią przyczyną jego współczesnych problemów. Susze, wysokie temperatury powodują, że drzewa te są osłabione i chorują. Stają się one ofiarami kornika drukarza i wielu grzybów, które przyspieszają ich obumieranie. Wszystko wskazuje na to, że jest to proces nieuchronny. Zmiany klimatyczne, ocieplenie klimatu i obniżenie się poziomu wód gruntowych, o których się dużo mówi w ostatnim czasie, są przyczynami ustępowania świerka z naszych lasów. Ale miejmy nadzieję, że jeszcze długo będziemy cieszyć się widokiem drzewa, które we wspomnieniu z dzieciństwa wszystkim kojarzy się z choinką bożonarodzeniową. AK |
||||||||||
|
|
PUSZCZYKOWE WIEŚCI |
|||||||||
|
|
ABC OBSERWATORA PRZYRODY |
|||||||||
|
* Tajemnice świerka pospolitego |
||||||||||
|
|
Z KUFERKA BABUNI |
|||||||||
|
|
LEGENDY, GAWĘDY, WIERSZE |
|||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
K s i ę g a G o ś c i |
||||||||||
|
zobacz księgę gości |
||||||||||
|
Adres redakcji: Białowieski Park Narodowy 17-230 Białowieża Park Pałacowy 11 z dopiskiem "PUSZCZYK" tel. 0-85 682-9717 http://www.bpn.com.pl/puszczyk.htm |
||||||||||
|
|
|
|||||||||
|
|
© Białowieski Park Narodowy
