NUMER 12

jesień - zima 2005


Łatwo jest odpowiedzieć na pytanie, dlaczego ptaki odlatują na zimę w cieplejsze rejony. Dlatego, że jest zimno, że brakuje pokarmu, że dni są krótsze. Trudniej jest jednak wyjaśnić, dlaczego niektóre ptaki tego nie robią i przylatują zimą do nas. Przede wszystkim wynika to z faktu, że w ich rodzinnych stronach zima bywa jeszcze surowsza, a śniegi bardziej obfite. Łatwo jest jednak stwierdzić, że nie każdego roku zimowi goście pojawiają się tak samo licznie. W niektórych latach jest ich niewielu, a w innych przylatują w ogromnych stadach. Jakież to jednak ptaki odwiedzają nas zimą i dlaczego nie zawsze jest ich tak samo wiele? Wśród ptaków odwiedzających nas zimą można wyróżnić trzy grupy.

Pierwszą stanowią ptaki drapieżne i sowy, które w poszukiwaniu zdobyczy zapuszczają się niekiedy daleko na południe. Czynią tak, kiedy na północy i wschodzie Europy liczebność gryzoni, które stanowią podstawę ich wyżywienia, jest bardzo niska. Zimą odwiedzają regularnie nasz kraj myszołowy włochate i drzemliki, gnieżdżące się w Skandynawii i w północnej części Rosji. Dużo rzadziej pojawiają się u nas sowy śnieżne i jarzębate, również zamieszkujące północne krańce naszego kontynentu.

Drugą kategorię zimowych gości stanowią małe ptaki, które w czasie lęgów odbywanych na dalekiej północy żywią się owadami, natomiast zimą przestawiają się na pokarm roślinny. Wszyscy z pewnością rozpoznają wśród nich jemiołuszki, obsiadające w mniejszych i większych grupach drzewa porośnięte jemiołą. Jednak nie tylko lepkie jagody tej rośliny stanowią zimowy pokarm tych ptaków. Równie chętnie zjadają one owoce jarzębiny, głogu, tarniny, a także jabłka pozostawione w sadach. Kiedy jednak wiosną temperatura wzrasta, można zauważyć, że pozostające jeszcze u nas jemiołuszki porzucają wegetarianizm i zaczynają łowić owady. Inne gatunki ptaków przylatujące do nas na zimę, aby pożywić się nasionami i owocami to: rzepołuch, górniczek, śnieguła i jer. Również ich liczebność zależy od obfitości pokarmu. Kiedy znajdują go w dużej ilości, zostają u nas na całą zimę, kiedy jednak pokarmu zaczyna brakować, przenoszą się w inne rejony.

Trzecią wreszcie grupę ptaków stanowią gatunki, które lęgną się w naszym kraju, jednak na zimę przesuwają się dalej na zachód i południe, a na ich miejsce przylatują inne osobniki tego samego gatunku z północy i wschodu. Zazwyczaj trudno odróżnić jest „nasze” gawrony, kawki, czyże, sikory czy grubodzioby od tych „przyjezdnych”. Niekiedy jednak wytrawni znawcy ptaków są w stanie określić, czy dany osobnik jest „nasz”, czy też jest „przybyszem”. Ostatniej zimy mieliśmy na przykład inwazję gili z Syberii, które odzywały się innym głosem niż gile gnieżdżące się u nas. Podobnie przed kilku laty Europę Środkową licznie odwiedziły ze wschodu orzechówki, które charakteryzują się dłuższym i smuklejszym dziobem niż nasze.

Jedynym ptakiem, który nie tylko odwiedza nas głównie zimą, ale nawet gniazduje w tym czasie, jest krzyżodziób świerkowy. W Puszczy Białowieskiej zawsze rezyduje nieliczna populacja tego gatunku, jednak w latach obfitego urodzaju szyszek świerka krzyżodzioby pojawiają się dużo liczniej. Nasiona świerka, którymi krzyżodzioby karmią swoje młode, zawierają dużo tłuszczu i innych składników odżywczych. Dzięki temu ptaki te mogą wyprowadzać lęgi nawet w grudniu, czyli w okresie, kiedy panują mrozy i śniegi, ale kiedy również jest najwięcej odpowiedniego dla nich pokarmu.

KZ

   

* Zima za pasem

PUSZCZYKOWE

WIEŚCI

* Sianokosy na Hwoźnej

* W labiryncie koryt rzecznych

   

ABC

OBSERWATORA

PRZYRODY

   

* Tajemnice świerka pospolitego

* Bezkręgowce też potrzebują
    martwych drzew

* O wędrówkach roślin

* Zimowi goście

   

Z KUFERKA

BABUNI

   

* Najważniejszy mieszkaniec
    domu

   

LEGENDY,

GAWĘDY,

WIERSZE

   

* Wężowa wdzięczność

   

* OGŁASZAMY KONKURS!!!

   

* Rozstrzygnięcie wakacyjnego
    konkursu

* Kącik literacki

   

RUSZ GŁOWĄ

   

Z GŁOWY MĄDREJ SOWY

   

PUSZCZYKOWA GALERIA

   

Napisz do "Puszczyka"


K s i ę g a   G o ś c i

   

zobacz księgę gości

dopisz się do księgi

Zapraszamy
do wpisywania się
do "Księgi gości"

 

Adres redakcji:

Białowieski Park Narodowy

17-230 Białowieża

Park Pałacowy 11

z dopiskiem "PUSZCZYK"

tel. 0-85 682-9717

http://www.bpn.com.pl/puszczyk.htm


Powrót do strony

Białowieskiego

Parku Narodowego

   

 

 


©  Białowieski  Park  Narodowy