 |
|
|
|
NUMER 12 jesień - zima 2005 |
|
|||||||||
|
Z ostatniego numeru „Puszczyka” dowiedzieliśmy się, jak ważna dla dzięciołów jest obecność martwych drzew w lesie. Jeszcze ważniejsza jest obecność takich drzew dla wielu bezkręgowców, to jest zwierząt (zazwyczaj maleńkich), które nie mają kręgosłupa. Jest ich mnóstwo. Świat zwierząt w Polsce liczy ponad 35 tys. gatunków. Prawie wszystkie należą właśnie do bezkręgowców, a wśród nich najwięcej jest owadów – przeszło 26 tys. gatunków. Wszystkich kręgowców (minogi, ryby, płazy, gady, ptaki, ssaki) jest zaledwie około 700 gatunków!
Bardzo wiele bezkręgowców (np. pierścienice, pajęczaki, wije,
owady) uzależnionych jest od obecności martwego drewna w lesie. Nazywamy je
organizmami
saproksylicznymi.
Wyjątkowo bogate środowisko życia dla wielu bezkręgowców stanowią stare żywe drzewa z dziuplami i obumierającymi konarami. Wiele owadów związanych z martwym drewnem może występować dopiero na drzewach o wieku powyżej 200 lat, w których tworzą się specyficzne mikrośrodowiska wykorzystywane przez gatunki o wąskich wymaganiach środowiskowych, np. przez rzadkiego, metalicznie zielono ubarwionego chrząszcza z rodziny bogatkowatych – pysznika, żyjącego na nasłonecznionych dębach w Puszczy Białowieskiej (a poza nią – tylko w Rogalinie pod Poznaniem). Podobne wymagania ma też pachnica dębowa, zasiedlająca próchnowiska w dziuplach dębów i lip.
Bezkręgowce saproksyliczne stanowią istotny element różnorodności biologicznej. Biorą udział w wielu procesach zachodzących w przyrodzie, o czym opowiem Wam już w następnym numerze „Puszczyka”. JG |
||||||||||
|
|
PUSZCZYKOWE WIEŚCI |
|||||||||
|
|
ABC OBSERWATORA PRZYRODY |
|||||||||
|
* Tajemnice świerka pospolitego *
Bezkręgowce
też potrzebują |
||||||||||
|
|
Z KUFERKA BABUNI |
|||||||||
|
|
LEGENDY, GAWĘDY, WIERSZE |
|||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
|
||||||||||
|
K s i ę g a G o ś c i |
||||||||||
|
zobacz księgę gości |
||||||||||
|
Adres redakcji: Białowieski Park Narodowy 17-230 Białowieża Park Pałacowy 11 z dopiskiem "PUSZCZYK" tel. 0-85 682-9717 http://www.bpn.com.pl/puszczyk.htm |
||||||||||
|
|
|
|||||||||
|
|
© Białowieski Park Narodowy
Są wśród nich gatunki żyjące w korze, pod korą,
w drewnie, a także w próchnie. Pokarmem niektórych bezkręgowców są grzyby
rozkładające drewno. Nie brak też gatunków drapieżnych i pasożytniczych,
odżywiających się owadami i innymi organizmami zasiedlającymi to środowisko.
Są nawet bezkręgowce odżywiające się odchodami (koprofagi) oraz szczątkami
innych zwierząt saproksylicznych (nekrofagi), znajdujących się w martwym
drewnie albo w dziuplach starych żywych drzew. Niektóre bezkręgowce żyją w
soku wyciekającym z drzew lub korzystają z drewna jako materiału
konstrukcyjnego na swe gniazda (np. osy). Martwe drewno służy też innym
gatunkom jako miejsce schronienia przed drapieżcami, niekorzystnymi
warunkami pogodowymi oraz jako miejsce zimowania (np. chrząszczom
Należące do bezkręgowców owady, to najbogatsza gatunkowo grupa
organizmów na świecie. W Puszczy Białowieskiej, głównie dzięki obfitości
martwego drewna, jest ich wyjątkowo dużo. Stwierdzono tutaj prawie 10 tys.
gatunków, a jeszcze wiele czeka na odkrycie. W Puszczy żyje wiele gatunków,
które w innych rejonach Europy dawno już wyginęły, w tym szereg związanych z
lasami pochodzenia pierwotnego. Nazywamy je gatunkami reliktowymi.
Najwięcej takich reliktów występuje w grupie zwierząt ściśle związanych z
martwym drewnem, a nie np. wśród tych, które żyją na drzewach żywych czy
leśnej roślinności zielnej. Podam przykładowo, że spośród 120 gatunków
chrząszczy kózkowatych, stwierdzonych w Puszczy Białowieskiej, aż 46 to
relikty lasów pierwotnych. Ostały się tutaj gatunki, które nie mają szans
bytowania w jednogatunkowych lasach pokrywających większość naszego
kontynentu. Puszczę Białowieską można obecnie traktować jako główną ostoję
leśnej fauny, z której w przyszłości jej przedstawiciele będą mogli powrócić
na dawniej zajmowane obszary.
