NUMER 6

LATO 2003

Wraz z nadchodzącym latem różnorodność barw lasu staje się coraz bardziej uboga. Miesiąc maj rozpoczyna pełnię wiosny. W maju u wielu gatunków drzew zaczynają rozwijać się liście. Początkowo są one małe i jasno zielone, przepuszczają więc stosunkowo dużo promieni słonecznych. To pozwala zakwitnąć roślinom dna lasu, które do swego rozwoju potrzebują mniej światła od roślin kwitnących najwcześniej. Rośliny te nie tworzą teraz barwnych kobierców na dnie lasu. Widzimy najczęściej ich rozproszone, bardzo często białej barwy kwiaty na tle zieleni liści.

Kokoryczka wielokwiatowa to roślina wieloletnia lasów i zarośli, o grubych, poziomych kłączach i białych kwiatach zebranych w grona. Okres kwitnienia konwalijki dwulistnej przypada na maj i czerwiec. Roślinka ta posiada cienkie, pełzające kłącze i sercowato - jajowatego kształtu liście.

Do końca czerwca w lasach liściastych i mieszanych, zakwita marzanka wonna. Roślinę tę możemy rozpoznać po charakterystycznym ułożeniu liści - po 6 - 8 wokół łodygi, w tzw. okółku oraz wzniesionej, czterokanciastej łodydze. Kwiaty marzanki są zebrane w wierzchotkowate kwiatostany.

Miesiąc czerwiec nazywany jest w polskiej fenologii „wczesnym latem”. W czerwcu barwa liści drzew jest już typowa dla liści dojrzałych. Dostęp światła do dna lasu praktycznie zamyka się i docierają tam mocno rozproszone promienie słoneczne, a rośliny runa kwitnące najwcześniej mają już zawiązane owoce.

Lato w lesie. Ciemność zielona w świerkach.
Szałwia. Zajęczy szczaw.
Niebo obłoki zdejmuje. Ptak zerka.
Trzmiele brzęczą wśród traw.
(K.I.Gałczyński)

W warstwie runa leśnego kwitną teraz rośliny wysokie, o kwiatach koloru białawego, zielonkawego lub brunatnozielonego. Byliną dorastającą do 150 centymetrów jest trybuła leśna, porastająca obrzeża lasów, drogi i zarośla. Zakwita na biało, od kwietnia do sierpnia, a kwiaty zebrane są w baldaszkowate kwiatostany. Nawet jeszcze we wrześniu w lasach łęgowych i wąwozach możemy spotkać w fazie kwitnienia podagrycznika pospolitego. Jest to bylina o wysokości do 100 centymetrów.

Oczywiście od tej reguły są wyjątki, niektóre gatunki zadawalają się małą ilością światła, wcale nie są wysokie i mogą poszczycić się kolorowym okwiatem. Bodziszek cuchnący nie bez powodu został obdarowany taką właśnie nazwą. Jest to roślina o pierzastych liściach, dorastająca do 30 - 45 centymetrów, pokryta gruczołowatymi włoskami, a przede wszystkim wydzielająca niemiłą woń. Kwitnie na różowo nawet jeszcze we wrześniu.

Choć dno lasu nie zachwyca już barwnymi kobiercami, świat przyrody wciąż intensywnie żyje. Do kwitnących roślin zielnych, krzewów i drzew lasów i sąsiadujących z nimi pól i łąk tłumnie zlatują się owady. Trzmiele, owady wyspecjalizowane w zapylaniu koniczyny, pracowicie wędrują od kwiatka do kwiatka wysysając nektar z wąskich kwiatków koniczyny za pomocą długiej trąbki. Pyłek kwiatowy rośliny przykleja się do pokrytego włoskami ciała owada. W ten sposób zostaje przeniesiony z jednej rośliny na drugą. Kwiaty zostają zapylone i mogą teraz wytwarzać nasiona.

W koronach drzew jest bardzo gwarno. Zakwitłe lipy czekają na pracowite pszczoły - pomocników, dzięki którym po wydaniu nasion będą mogły przygotować się do kolejnego okresu wegetacji.

HS

..........................................................

Rozpoznanie niektórych roślin może okazać się niełatwym zadaniem. Należy wówczas zwracać uwagę na różne szczegóły w ich budowie. Na przykład kształt kwiatostanu. Choć może brzmi to poważnie, w gruncie rzeczy nie jest skomplikowaną sprawą. Oto pierwsza lekcja:

Grono – kwiaty osadzone są na końcach krótszych lub dłuższych, ale jednakowej długości odgałęzieniach od osi głównej.

Baldach – oś główna jest tu zredukowana; kwiaty osadzone są na jednakowej długości odgałęzieniach, wyrastających jakby z jednego miejsca.

Wierzchotka – oś główna w pewnym miejscu rozgałęzia się, jeden kwiat osadzony jest na jej szczycie, kolejne zaś kwiaty na osiach rozgałęzień.

AG

..........................................................

PUSZCZYKOWE

WIEŚCI

* Wakacje z Puszczykiem

* Starzy i nowi przyjaciele "Puszczyka"

* Płazy uratowane

ABC

OBSERWATORA

PRZYRODY

* Po co komu dziupla

* Dalsze wieści z życia roślin lasu

* Dlaczego samce ptaków są piękniejsze

* Sąd nad kornikiem...

Z KUFERKA

BABUNI

LEGENDY,

GAWĘDY,

WIERSZE

* Legendy Lasu Ladzkiego

* Wiersze o przyrodzie

RUSZ GŁOWĄ

* Wakacyjny konkurs

Z GŁOWY MĄDREJ SOWY

PUSZCZYKOWA GALERIA

Napisz do Puszczyka

Księga Gości

Komentarze

Adres redakcji:

Białowieski Park Narodowy

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej

17-230 Białowieża

Park Pałacowy 5

z dopiskiem "PUSZCZYK"

tel. (0 prefix 85) 68 12 756

Powrót do strony

Białowieskiego

Parku Narodowego