NUMER 6

LATO 2003

Zachęcaliśmy Was w poprzednim numerze naszej gazetki do przesyłania zasłyszanych legend lub gawęd. Na nasz apel odpowiedział Tomasz Zabrocki, uczeń kl. I gimnazjalnej z Zespołu Szkół w Czyżach, który podzielił się z nami ciekawą opowieścią o Lesie Ladzkim. Las ten był niegdyś częścią Puszczy Bielskiej, sąsiadującej z Puszczą Białowieską. Dawno, dawno temu, puszcze te dzieliła granica państw. Puszcza Bielska należała do Korony, czyli Polski, Puszcza Białowieska zaś do Litwy. W późniejszych latach człowiek wyciął większość Puszczy Bielskiej pod pola uprawne i wsie, pozostał jedynie niewielki skrawek – Las Ladzki. O tym, jakie opowieści krążą o tym lesie dowiecie się z zanotowanych przez Tomka legend.

Bardzo dawno temu Las Ladzki (…) obejmował swoim zasięgiem gminę Czyże, południową część gminy Narew i północną część gminy Orli, aż po sam Bielsk Podlaski.

W Lesie Ladzkim, we wczesnym średniowieczu na terenie obecnej gminy Czyże, żyło plemię Jaświngów. Palili oni ciała zmarłych członków plemienia na bardzo dużym kamieniu w lesie, który znajdował się na wzgórzu. Następnie wkładali prochy do urny i zakopywali do ziem w pobliżu tego kamienia na głębokość około 2 m. Do dnia dzisiejszego w tym miejscu wykopuje się urny. Pewna część plemienia sprzeciwiła się tym obrzędom i zaczęła wrzucać prochy do wody głębokiego źródełka nieopodal wzgórza. Po wyginięciu plemienia tradycja ta wygasła na wiele, wiele lat. Około roku 1840 dla pewnego niewidomego, bardzo wierzącego człowieka, który mieszkał około 200 m od wzgórza, przyśnił się proroczy sen. Jednej nocy, kiedy ukończył 21 lat, we śnie ukazało się plemię Jaświngów i ich rytuały związane ze zmarłymi. Objawiło się jemu, że zbuduje na wzgórzu kaplicę, pod podłogą której znajduje się symboliczny kamień, a zaniedbane źródełko, do którego wkładano prochy zmarłych, przekształci w studnię ze świętą wodą. Po tym dziwnym śnie niewidomy z pomocą okolicznych chłopów wybudował kaplicę i studnię, której lecznicze wody ściągnęły setki ludzi z okolicznych miejscowości. Jak głoszą legendy, także ślepiec odzyskał wzrok.

Około 1600 roku, albo wcześniej, w Lesie Ladzkim 5 km na wschód od rytualnego wzgórza miejscowi chłopi założyli cmentarz. Wynikało to z braku miejsc na pochówek na starym cmentarzu. Wyrzeźbili kamienny krzyż, którego większa część przetrwała do dnia dzisiejszego. W tym czasie na naszym terenie toczyło się dużo wojen. Wszystkich zabitych grzebano na nowo założonym cmentarzu. Zostali tam złożeni na wieczny spoczynek polscy, tureccy, ukraińscy, szwedzcy i tatarscy żołnierze. Gdy skończyły się wszystkie wojny, chłopi zasypali cmentarz piaskiem w kształcie wzgórza. Mijały lata i te wydarzenia poszły w niepamięć, aż do lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Miejscowa ludność w ramach czynu społecznego zaczęła naprawiać drogę do wsi Lady. Piasek do prac drogowych brano ze wspomnianego wcześniej wzgórza. Spod ziemi ukazały się ludzkie kości, kryształowe szklanki i kieliszki.

Jak sama nazwa wskazuje, nazwa miejscowości pochodzi od Lasu Ladzkiego. Inne źródła wskazują, że nazwa miejscowości Lady powstała od słowa „lada” – jest to przyrząd do podnoszenia ciężkich kloców drewna i wkładania ich na wóz. W długiej historii ta miejscowość zmieniała wiele razy swoją nazwę.

PUSZCZYKOWE

WIEŚCI

* Wakacje z Puszczykiem

* Starzy i nowi przyjaciele "Puszczyka"

* Płazy uratowane

ABC

OBSERWATORA

PRZYRODY

* Po co komu dziupla

* Dalsze wieści z życia roślin lasu

* Dlaczego samce ptaków są piękniejsze

* Sąd nad kornikiem...

Z KUFERKA

BABUNI

LEGENDY,

GAWĘDY,

WIERSZE

* Legendy Lasu Ladzkiego

* Wiersze o przyrodzie

RUSZ GŁOWĄ

* Wakacyjny konkurs

Z GŁOWY MĄDREJ SOWY

PUSZCZYKOWA GALERIA

Napisz do Puszczyka

Księga Gości

Komentarze

Adres redakcji:

Białowieski Park Narodowy

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej

17-230 Białowieża

Park Pałacowy 5

z dopiskiem "PUSZCZYK"

tel. (0 prefix 85) 68 12 756

Powrót do strony

Białowieskiego

Parku Narodowego