NUMER 3

ZIMA - WIOSNA 2002

Kochani! Jak zapewne pamiętacie w grudniu ubiegłego roku obchodziliśmy 80–tą rocznicę utworzenia Białowieskiego Parku Narodowego. Pracownicy Ministerstwa Środowiska, parku narodowego, przedstawiciele nauki, pracownicy lasów państwowych oraz reprezentanci mieszkańców regionu postanowili uczcić ten ważny jubileusz ogłaszając rok 2002 rokiem Puszczy Białowieskiej! Także i my włączamy się w obchody tego ważnego święta i z jego okazji ogłaszamy dla Was konkurs wiedzy o ,,Białowieskim Parku Narodowym’’.

Regulamin konkursu:

1.   Konkurs adresujemy do naszych czytelników - uczniów klas IV, V, VI szkół podstawowych i młodzieży z gimnazjów z terenu powiatu hajnowskiego, czyli ze szkół w: Białowieży, Hajnówce, Dubinach, Czyżach, Czeremsze, Kleszczelach, Dubiczach Cerkiewnych, Orzeszkowie, Narewce, Lewkowie Starym, Siemianówce, Narwi, Nowokorninie, Łosince, Mochnatem, Klejnikach.

2.   Konkurs składa się z kilku odrębnych, ponumerowanych zadań konkursowych..

3.   Zadania te dotyczą nie tylko Białowieskiego Parku Narodowego (w skrócie BPN), ale także całej Puszczy Białowieskiej (w skrócie PB).

4.   Układaliśmy je tak, aby nie tylko sprawdzały Waszą wiedzę o BPN i PB ale także tak, abyście rozwiązując je mogli tą wiedzę poszerzyć.

5. Aby ułatwić Wam znalezienie informacji potrzebnych do rozwiązania zadań konkursowych umieściliśmy przy nich dodatkowe znaki:

*– oznacza, że znajdziecie je w ,,Puszczyku’’- nr 1, 2, 3

? – oznacza, że nie były podane w ,,Puszczyku’’ i dlatego musicie poszukać ich w przewodnikach o BPN i PB lub poprosić o pomoc w ich znalezieniu rodziców bądź też  nauczycieli

6. Zadania konkursowe możecie rozwiązywać bezpośrednio na kartkach z ,,Puszczyka’ lub też na zrobionej z nich kopii. Ich rozwiązania możecie wypisać także na kartkach z zeszytu..

7.      Kartki z rozwiązaniami konkursu przyślijcie do 20 maja (decyduje data stempla pocztowego) na adres:

Białowieski Park Narodowy

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej

Park Pałacowy 5, 17 – 230 Białowieża

z dopiskiem: ,,PUSZCZYK -  Konkurs wiedzy o Naszym Parku Narodowym’’

8. Pamiętajcie, aby podać na nich swoje: Imię i nazwisko, pełny adres zamieszkania, wiek, a także szkołę i klasę, w której się uczycie.

9.      Informacji o wynikach konkursu szukajcie w następnym numerze ,,Puszczyka’’.

Uwaga! Jeżeli rozwiązania zadań konkursowych wyślecie do nas na kartkach z ,,Puszczyka’’ warto było by abyście zrobili i zachowali sobie ich kopię.

Sponsorami nagród w naszym konkursie są:

Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. i WWF - Światowy Fundusz Na Rzecz Przyrody

*

I. PUSZCZA BIAŁOWIESKA (PB) i BIAŁOWIESKI PARK NARODOWY (BPN) – HISTORIA I OCHRONA PRZYRODY

A oto pierwsze z Twoich zadań. Poniżej podajemy zdania, których zakończeniem jest jedna z trzech podanych pod nimi odpowiedzi: a, b lub c. Zaznacz kółkiem prawidłową  odpowiedź.

 1.   Parki narodowe tworzy się na świecie przede wszystkim po, aby:

a) chronić: obszary przyrodniczo cenne, występujące na nich rzadkie i ginące gatunki roślin i zwierząt, piękne krajobrazy - wszystko to co w przyrodzie naturalne i najcenniejsze

b) ograniczać gospodarkę leśną i łowiecką na obszarach cennych przyrodniczo

c) rozwijać masową, przyjazną środowisku turystykę na terenach, na których występują piękne krajobrazy

 2.   Białowieski Park Narodowy (BPN) utworzono w:

a) 1947r.

b) 1921r.

c) 1898r.

 3.   Najstarszą częścią BPN jest:

a) Rezerwat Hodowlany Żubrów

b) Obręb Ochronny Hwoźna

c) Obszar Ochrony Ścisłej

 5.   Obręb Ochronny Hwoźna utworzono w:

a) 1952r.

b) 1996r.

c) 1979r.

 6.   Obszar Ochrony Ścisłej to część BPN, w której:

a) rośnie las o charakterze naturalnym, czyli taki, który powstał wiele tysięcy lat temu bez udziału człowieka

b) turyści mogą zbierać grzyby, jagody i inne owoce runa leśnego w wyznaczonych do celu tego miejscach

c) turyści i mieszkańcy okolicznych wsi nie mogą zbierać owoców runa leśnego ale mogą bez przewodnika poruszać się po wytyczonych szlakach turystycznych

 7.   Obręb Ochronny Hwoźna to część BPN, w której:

a) prowadzi się prace przywracające zmienionym lasom ich naturalny charakter i dlatego ludność okolicznych wsi i turyści nie mają do niej wstępu

b) można poruszać się po wytyczonych szlakach turystycznych ale tylko w towarzystwie uprawnionego przewodnika lub pracownika BPN

c) wszyscy zainteresowani mogą sami poruszać się po wytyczonych szlakach turystycznych a ludność miejscowa może bez ograniczeń zbierać owoce runa leśnego

8.   W Rezerwacie Pokazowym Żubrów można zobaczyć:

a) wilki, dziki, żubry,

b) rysie, wilki, jelenie

c) rzadkiego obecnie w PB niedźwiedzia brunatnego

9.  W najstarszym budynku w Białowieży - dworku myśliwskim wybudowanym w 1845r., znajdującym się na terenie Parku Pałacowego, mieści się:

a) Dom Wycieczkowy PTTK

b) Muzeum Przyrodniczo-Leśne BPN

c) Ośrodek Edukacji Przyrodniczej BPN

 10. BPN znajduje się na terenie polskiej części PB i w chwili obecnej zajmuje:

a) całą jej powierzchnię

b) zaledwie 1/6 jej powierzchni

c) połowę jej powierzchni

11. Wschodnia część PB znajduje się na terenie:

a) Litwy

b) Białorusi

c) Ukrainy

 12. Ostatni żubr, który po I wojnie światowej żył na wolności w PB, zginął w:

a) 1912r.

b) 1919r.

c) 1921r.

 13. W polskiej części PB, na wolności żyje obecnie:

a) około 520 żubrów

b) 220 żubrów

d) około 300 żubrów

 14. W PB żyje:

1) największy

2) najmniejszy

3) największy i najmniejszy ssak występujący w Polsce

 15. PB jest najlepiej:

a) zachowanym lasem pierwotnym w Polsce

b) zachowanym lasem naturalnym w Polsce

c) zagospodarowanym lasem w Polsce

 16. Najwyższymi drzewami w PB są:

a) świerki

b) jesiony

c) dęby

 15. Najstarsze dęby w Puszczy Białowieskiej dożywają:

a) ponad 500 lat

b) aż 1000 lat

c) 400 lat

 16. Martwe i usychające drzewa, które występują w lasach PB:

a) są niepotrzebne, gdyż powodują  jedynie ,,bałagan’’ w lesie i dlatego należy je z niego usuwać

b) są środowiskiem życia i źródłem pożywienia wielu organizmów, w tym: bakterii, grzybów, owadów, ptaków i ssaków

c) są miejscem, w którym nie mogą rozwijać się żadne inne organizmy oprócz bakterii

 14. Dziki koń leśny, którego potomkowie żyją obecnie w Rezerwacie Pokazowym Żubrów to:

a) Hucuł

b) Tarpan

c) Konik Polski Typu Tarpana

 15. Park w Białowieży - część BPN to:

a) Park Dyrekcyjny

b) Park Śródmiejski

c) Park Pałacowy

 16. Dziecko krowy i żubra to:

a) Cielaczek

b) Żubroń

c) Krowożubr

 17. Najsłynniejsze drzewo w PB to:

a) Dąb Chrobry

b) Dąb Bartek

c) Dąb Jagiełły

 18. Zwierzęta, które w czasach historycznych zostały wytępione w PB i nie występują w niej obecnie to:

a) tur, tarpan, niedźwiedź

b) tur, niedźwiedź, wilk

c) ryś, niedźwiedź, tur

Alicja Waszkiewicz, Piotr Galicki, Monika Kurzawa

?

II. ROŚLINY CHRONIONE

W Puszczy Białowieskiej występuje wiele chronionych gatunków grzybów, roślin i zwierząt. Sprawdź, czy potrafisz rozpoznać najbardziej pospolite rośliny chronione, które wiosną kwitną w puszczańskich lasach.

Połącz linią podane niżej nazwy gatunków roślin z właściwymi rysunkami. Na końcu strzałki napisz jaki mają kolor.

Monika Kurzawa

?

III. LAS NATURALNY

Bohaterami naszej zagadki jest rodzeństwo: PANI LIPA i PAN DĄB i ich rodziny: Mama Pani Lipy – Babcia Lipa oraz jej dwie córki: Ewa L., Małgosia L., i Zuzia L., Tata Pana Dębu – Dziadek Dąb oraz jego dwaj synowie: Andrzej D. i Piotrek D. Zapoznajcie się z nimi:

Wyobraź sobie, że las jest rodziną, a rosnące w nim różne gatunki drzew to bracia i siostry ze swoimi rodzinami. Spróbuj odpowiedzieć, który z przedstawionych niżej rysunków symbolizuje las naturalny. Zaznacz kółkiem właściwy rysunek: 1, 2, 3, lub 4.

 Przypominamy, że to właśnie Puszcza Białowieska, a w szczególności Białowieski Park Narodowy jest jednym z ostatnich miejsc występowania lasu naturalnego w Europie.

Uzasadnij dlaczego wybrałeś właśnie ten a nie inny rysunek. W tym celu uzupełnij podane niżej zdanie wybierając jeden z opisów lasu zamieszczonych w punktach a, b, c, d. Zaznacz kółkiem ten z opisów (a,b,c, lub d), który charakteryzuje las naturalny.

Wybrałem rysunek nr. ............. ponieważ las naturalny to taki, w którym:

a) rosną tylko dorosłe i bardzo stare drzewa różnych gatunków, a nie ma w nim drzew młodych

b) rosną prawie same dorosłe i bardzo stare drzewa różnych gatunków, a pomiędzy nimi jedynie sporadycznie występują drzewa młode

c) rosną drzewa różnych gatunków, reprezentujące wszystkie pokolenia wiekowe, przy czym większość z nich to drzewa młode i dorosłe, a tylko pojedyncze to bardzo stare drzewa.

d) rosną  tylko młode i dorosłe drzewa różnych gatunków, a nie ma w nich drzew bardzo starych

e) rosną drzewa jednego gatunku należące do różnych pokoleń wiekowych

Zaznacz kółkiem ten z opisów (a,b,c,d lub e), który charakteryzuje las naturalny

 Monika Kurzawa

?

IV. DRZEWA

IV. A

IV. B

W czasie ostatniego, jesiennego spaceru po najbliższej okolicy zbierałeś leżące na ziemi liście. Sprawdź teraz, czy potrafisz rozpoznać po ich kształcie z jakiego drzewa spadły.

Połącz rysunki liści z rysunkami sylwetek właściwych drzew.

Takie sylwetki są charakterystyczne dla drzew, które rosną na otwartej przestrzeni a więc w parku, na łące, przy drodze. Odpowiedz czy Twoim zdaniem prawdziwe jest stwierdzenie że: te same drzewa, rosnące w puszczańskich lasach mają: wyższy pień i wyżej osadzoną, ale mniej rozłożystą koronę.

TAK/ NIE

Skreśl nieprawidłową odpowiedź, a prawidłową pozostaw nie skreśloną.

Monika Kurzawa

*

V. KRZYŻÓWKA

POZIOMO:
1M. słodka ciecz - m.in. z niej pszczoły produkują miód; 2G. znajdują się w nich nasiona - pokarm wiewiórki, dzięcioła; 3A. małe zwierzątko, które na zimę zakłada białe futerko; 3R. w niej kowal podkuwa konie, także miejsce, w którym dzięcioł duży wydobywa nasiona z szyszek; 5B. kot samotnik, który lubi dalekie wędrówki; 5G. pleciono z niego łapcie; 5Ł. prastary las, który wiele tysięcy lat temu porastał Europę; 7Ł. gryzoń - na zimę gromadzi pod wodą zapasy gałęzi; 8A. domek bobra; 9S. w styczniu wykonują akrobacje na niebie; 10I. inaczej stado wilków; 11D. śpiewak z legendy “Osocznik i wąż”; 11S. dawny ul w pniu drzewa; 13I. okres godowy u łosi; 14A. ochraniał Puszczę Białowieską przed kłusownikami; 14T. wszystkie gatunki roślin występujące na danym obszarze; 15P. budują ją bobry aby, zatrzymać wodę; 17A. pilnował przestrzegania zakazów na terenie osoki; 17N. w mroźne i śnieżne zimy stoi na podwórkach z czerwonym nosem; 20M. zabezpieczał barć przed chłodami i małymi drapieżnikami; 22A. służyła do zamykania barci; 22I. głos wydawany w okresie rui przez żubry myśliwi nazywają ....;

PIONOWO:
B7. Leśnictwo utworzone w 1921 roku - zalążek Białowieskiego Parku Narodowego; B17. skóra, która pokrywa nowe - wyrastające wiosną, poroże u jelenia; C2. okres, w którym samce często rywalizują ze sobą
o względy samic; D5. pada zimą, przepada za nim Józef i jego pies; E1. ślad, który powstaje po przejściu zwierząt; E10. ptak ze skrzyżowanym dziobem; G2. dobra ... - własność króla polskiego; G16. największy drapieżnik Puszczy Białowieskiej; I1. służy dzikowi do rycia w ziemi; J12. inaczej - okres godowy u dzików; K1. przodek świni domowej; K18. dolna część pnia sosny - opalona ogniem i zalana żywicą; Ł7. miejsce zryte przez dziki poszukujące pokarmu; N1. symbol WWF-u Światowego Funduszu Na Rzecz Przyrody; N13. ciężke, dębowe kloce - “odpychały” niedźwiedzie od barci; O5. wyrasta na głowach samców jelenia, łosia i sarny; P12. buty plecione z łyka; S2. nazwa naszej gazetki;T14. wszystkie gatunki zwierząt występujące na danym obszarze; U8 król puszczańskich zwierząt; W14. fragment puszczańskiego lasu strzeżony przez osocznika; X1. pływa zimą po wodzie; Y13. w dawnych czasach hodowano ją do chwytania myszy

Rozwiązaniem krzyżówki jest zdanie które odczytasz po wpisaniu liter w odpowiednie, podane niżej pola:

Monika Kurzawa, Piotr Galicki

?

VI. ROZWIĄŻ REBUS.  Wyrazy, które są jego rozwiązaniem wpisz w puste kratki.

-

-

VII. URODZINOWE PRZYJĘCIE

Jesteś na przyjęciu zorganizowanym z okazji 80 - tych urodzin Białowieskiego Parku Narodowego (BPN). Na salę wniesiono tort urodzinowy. Poproszono Cię, żebyś pokroił go na kawałki i wręczył po jednym każdemu z obecnych na sali gości, którzy reprezentują różne pod względem wielkości części Puszczy Białowieskiej.

Musisz rozdzielić tort pomiędzy:

A - Dyrektora Białoruskiego Parku Narodowego ,,Bieławieżskaja Puszcza’’

B - Przedstawiciela trzech Nadleśnictw, obejmujących całą gospodarczą część polskiej części Puszczy Bia­ło­wie­skiej

oraz kierowników poszcze­gólnych części Bia­ło­wie­skie­go Parku Narodowego:

C - Obszaru Ochro­ny Ścisłej BPN

D - Obrębu Ochronnego Hwoźna BPN

E -  Rezerwatu Pokazowego Żubrów i Rezerwatu Hodowlanego Żubrów BPN

F - Parku Pałacowego

Każdej z osób: A, B, C, D, E, F musisz wręczyć kawałek tortu o wielkości proporcjonalnej do wielkości części Puszczy, którą reprezentuje na przyjęciu.

Rozdziel tort pomiędzy te osoby - wpisz symbolizujące je litery we właściwe kratki.

 UWAGA! Podpowiedzi do rozwiązania tej zagadki szukaj w pierwszym numerze „Puszczyka”.

Monika Kurzawa

* W Puszczyku na zimowo, a w przyrodzie wiosennie

PUSZCZYKOWE

WIEŚCI

* Konferencja z okazji urodzin

* Zimowe warsztaty

* Jak chroniono Puszczę Białowieską?

ABC

OBSERWATORA

PRZYRODY

* Zimowe zwyczaje zwierząt

LEGENDY,

GAWĘDY,

WIERSZE

Z GŁOWY MĄDREJ SOWY

PUSZCZYKOWA GALERIA

Napisz do "Puszczyka"

Adres redakcji:

Białowieski Park Narodowy

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej

17-230 Białowieża

Park Pałacowy 5

z dopiskiem "PUSZCZYK"

tel. (0 prefix 85) 68 12 756

Powrót do strony

Białowieskiego

Parku Narodowego