NUMER 3

ZIMA - WIOSNA 2002

W tym rozdziale ,,Puszczyka'' szukaj wyjaśnienia słów, których zrozumienie sprawiło Ci kłopoty!  Będziemy wyjaśniali w nim wyrazy, które są używane przez ludzi badających tajniki przyrody, a których nie używamy w języku codziennym. Niektóre z nich na pewno wiele razy pojawią się na stronach naszej gazetki. Dlatego powinni zapoznać się z nimi zwłaszcza Ci, którzy po prze-czytaniu jej pierwszego numeru zechcą sięgnąć po następny. Przypomnij sobie, być może któreś z nich już poznałeś na lekcjach przyrody?

Pęd – tak nazywamy łodygę rośliny wraz z liśćmi.

Trzpień  - jest to oś szyszki, na której osadzone są  łuski nasienne wraz ze znajdującymi się na niej nasionami.

Fauna - są to wszystkie gatunki zwierząt, które występują w określonym środowisku np. w morzu lub na określonym obszarze np. w Polsce czy w Puszczy Białowieskiej. Od dziś w celu określenia wszystkich gatunków zwierząt, występujących w puszczańskich lasach możecie używać pojęcia fauna Puszczy Białowieskiej. Jednym słowem flora możecie także określać wszystkie gatunki roślin, które spotykamy w danym środowisku lub na danym obszarze np. wszystkie gatunki roślin rosnące w Polsce to flora Polski.

Wiek - to inaczej 100 lat.

Średniowiecze – to okres w historii trwający od V wieku do końca wieku XV.

Barcie – to występujące dawniej w pniach drzew naturalne dziuple lub wydrążone przez bartnika w pniach drzew otwory, w których pszczoły zakładały gniazda. Pełniły one dawniej taką samą rolę jaką obecnie pełnią ule.

Zabór Rosyjski – ziemie polskie, zajęte przez wojska rosyjskie po III rozbiorze Polski w 1795r, czyli po podziale części terytorium naszego kraju pomiędzy Rosję, Prusy i Austrię.

Tkanka – biolodzy określają tak grupę komórek (najmniejszych ,,cząstek’’ , budujących nasz organizm), które pełnią określoną funkcję w ciałach roślin i zwierząt. W ciele roślin i zwierząt wyróżniamy kilka rodzajów tkanek. Jedną z tkanek zwierzęcych jest tkanka łączna, która wypełnia wolne  przestrzenie między narządami.

Gody - to taki okres w życiu zwierząt, w którym zazwyczaj samiec poszukuje sobie partnerki,  która wyda na świat ich wspólne potomstwo. W okresie godów samce często rywalizują między sobą o względy samic. W tym czasie starają się zaimponować im swoim wyglądem i zachowaniem. Zdarza się czasami, że samce walczą ze sobą o ,,kopytko’' samicy, jak ma to miejsce w przypadku np.: jeleni. Zwyciężony ucieka zwykle z pola walki, a zwycięzca ,,poślubia'' wybrankę swego serca.

Areał – jest to obszar, na którym dane zwierzę przebywa: w obrębie areału znajduje się miejsce, gdzie to zwierzę (na przykład puszczyk) wychowuje młode, odpoczywa, poszukuje pokarmu. W obrębie areału może spotykać innych przedstawicieli swego gatunku i tolerować ich obecność. Częścią areału jest terytorium, które właściciel broni przed innymi przedstawicielami własnego gatunku. Terytorium obejmuje zwykle obszar wokół gniazda lub nory. Swoje areały i terytoria mają nie tylko zwierzęta ale także rośliny.

Obszar, na którym przebywa dany osobnik to areał osobniczy, a obszar zasiedlony przez dany gatunek to areał występowania gatunku.

W języku łowieckim – czyli w języku używanym przez myśliwych samce i samice wielu leśnych zwierząt mają swoje nazwy: wadera – to samica wilka, basior – samiec wilka, kocur – samiec rysia, kotka – samica rysia, odyniec – dorosły, żyjący samotnie, samiec dzika, locha – dorosła samica dzika.

Marcowanie – popularne określenie okresu godowego u kotów domowych, w języku łowieckim używane także do określenia okresu godowego u rysi.

Siewka – to młoda roślina (roślina – dziecko), która wyrosła z nasienia. Siewki mają niewielkie rozmiary a w ich budowie wyróżnia się korzeń oraz łodygę zakończoną pączkami i liścieniami – ,,nibyliśćmi’’. Mówiąc o siewce klonu, grabu czy dębu mamy więc na myśli młode roślinki, z których  w przyszłości wyrosną drzewa.

Buchtowanie – czynność wykonywana przez dziki, polegająca na ryciu w ziemi, w poszukiwaniu pokarmu – kłączy, larw, poczwarek i różnych roślin. Buchtując dziki niszczą ściółkę leśną na znacznym obszarze, a miejsce w którym to robią, czyli miejsce buchtowania nazywane jest buchtowiskiem.

Magii – przyprawa w płynie, którą nasze mamy dodają do mięsa i zup.

Czarna stopa – tak określano dawniej początek zimy – okres, w którym woda jest pokryta grubym lodem, ziemia skuta mrozem, ale jeszcze nie spadł śnieg.

Hakownica – to starodawna broń palna, która swym wyglądem przypomina dzisiejszą myśliwską strzelbę. Nazwa pochodzi od haka pod lufą, którym zaczepiano strzelbę o mur lub płot w czasie oddawania strzału.

Obręb - dość duży obszar puszczy lub innego lasu, którego w dawnych czasach strzegł osocznik, a później gajowy. Obszar lasu strzeżony przez osocznika nazywano też dawniej osoką.

Ostęp - znaczny obszar dziewiczego lasu.

Monika Kurzawa, Karol Zub, Mikołaj Hajduk

* W Puszczyku na zimowo, a w przyrodzie wiosennie

PUSZCZYKOWE

WIEŚCI

* Konferencja z okazji urodzin

* Zimowe warsztaty

* Jak chroniono Puszczę Białowieską?

ABC

OBSERWATORA

PRZYRODY

* Zimowe zwyczaje zwierząt

LEGENDY,

GAWĘDY,

WIERSZE

Z GŁOWY MĄDREJ SOWY

PUSZCZYKOWA GALERIA

Napisz do "Puszczyka"

Adres redakcji:

Białowieski Park Narodowy

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej

17-230 Białowieża

Park Pałacowy 5

z dopiskiem "PUSZCZYK"

tel. (0 prefix 85) 68 12 756

Powrót do strony

Białowieskiego

Parku Narodowego