NUMER 4

JESIEŃ 2002

Jesienią, szczególnie kiedy pada deszcz i jest dość ciepło, w lesie pojawia się coś nowego. Na pniach stojących i leżących drzew, na konarach, na wystających z ziemi korzeniach, pod opadłymi liśćmi pojawiają się różnorodne kolorystycznie kulki, żelki, kapelusiki, krzaczki i inne trudne do opisania kształty. Są to grzyby.

Ich mnogość i różnorodność może przyprawić o zawrót głowy. Szacuje się, że w Puszczy Białowieskiej może ich występować nawet 4 tysiące gatunków. Na małym obszarze o powierzchni 1,5 ha w Obszarze Ochrony Ścisłej Białowieskiego Parku Narodowego znaleziono aż 1500 gatunków grzybów! Większość z nich jest jednak trudno zauważalna lub zgoła niewidoczna gołym okiem, gdyż nie wytwarzają one okazałych owocników. Kryją się w glebie, w szczelinach kory, w drewnie, między opadłymi mokrymi liśćmi, a niektóre wewnątrz żywych roślin i zwierząt.

Grzyby nie są ani zwierzętami, ani roślinami. Większość z nich jest pozbawiona zdolności aktywnego przemieszczania się (co jest jedną z cech wyróżniających zwierzęta), żaden z nich nie jest też samożywny (co jest charakterystyczne dla większości roślin). Grzyby pobierają substancje organiczne ze swego środowiska rozkładając martwe tkanki lub pasożytując na roślinach, grzybach i zwierzętach. Spełniają przy tym bardzo ważną rolę w obiegu materii w przyrodzie: bez nich większość obumierających roślin i zwierząt na Ziemi nie zostałaby rozłożona. Nasza planeta wyglądałaby więc jak jedno wielkie cmentarzysko roślin i zwierząt.

Grzyby drapieżcy

Dawniej grzyby zaliczano do roślin. Niektóre z nich jednak mają zdolność do aktywnego przemieszczania się i wzbogacają swoją dietę w “upolowany” pokarm zwierzęcy. Posiadają różne sposoby chwytania niewielkich zwierząt glebowych. Komórki grzybni niektórych grzybów tworzą pierścienie zaciskające się na ciele małych zwierząt usiłujących przez nie się przecisnąć.

Gdy nieszczęśnik znajdzie się w środku tej “pętli” grzybnia wrasta do jego wnętrza i powoli go trawi. Inne grzyby przyklejają swoje zarodniki lub lepkie nici grzybni do ciał drobnych zwierząt, a później wnikają do ich wnętrza i “zjadają je”.

 Grzyb = owocnik + ?

Większa część grzyba – grzybnia jest ukryta w glebie lub drewnie. Na niej przy sprzyjających warunkach tworzą się owocniki, podobnie jak owoce u roślin. To, co zwykle nazywamy grzybem wcale nim nie jest! Jest to zaledwie owocnik, a  więc ta część grzyba, która służy produkcji zarodników – odpowiedników roślinnych nasion. Zarodniki są bardzo malutkie i lekkie, bez trudu więc rozsiewa je najsłabszy nawet podmuch wiatru i przenosi na znaczne odległości. Przy odrobinie szczęścia zarodnik trafia na odpowiednie dla niego miejsce, a wtedy kiełkuje z niego strzępek grzybni, który jest początkiem nowego organizmu.

Niektóre grzyby nie tworzą owocników i nie produkują zarodników. Rozprzestrzeniają się poprzez rozrost grzybni, która wzrasta i pokrywa ciągle nowe miejsca.  W ten sposób grzyb może “przejść” z jednego drzewa na inne stojące lub leżące po sąsiedzku.

Wystawa grzybów

Aby zobaczyć wiele grzybów bez chodzenia do lasu i to w jednym miejscu wystarczy wybrać się we wrześniu do Ośrodka Edukacji Przyrodniczej Białowieskiego Parku Narodowego w Białowieży. Co roku jest tu organizowana wystawa “Grzyby Puszczy Białowieskiej”, na której prezentowane są żywe owocniki około 200 gatunków. W 2002 roku jej otwarcie nastąpi 21 września, ale co najmniej przez kolejne trzy dni będzie udostępniona dla zainteresowanych. Zapraszamy!

GK

* Wakacje już za nami

* Propozycje „Puszczyka”

PUSZCZYKOWE

WIEŚCI

* Letnie warsztaty przyrodnicze

* Grzyby - cuda i dziwy

ABC

OBSERWATORA

PRZYRODY

* Letnie obowiązki zwierząt

* Dlaczego jesienią opadają liście

* Dziwne mieszkanie

Z KUFERKA

BABUNI

LEGENDY,

GAWĘDY,

WIERSZE

* Przygoda Profesora Karpińskiego  ”Latające wiewiórki”

* Wiersze o jesieni

RUSZ GŁOWĄ

Z GŁOWY MĄDREJ SOWY

PUSZCZYKOWA GALERIA

Konkurs wiedzy o Naszym Parku Narodowym - część II

Napisz do "Puszczyka"

Adres redakcji:

Białowieski Park Narodowy

Ośrodek Edukacji Przyrodniczej

17-230 Białowieża

Park Pałacowy 5

z dopiskiem "PUSZCZYK"

tel. (0 prefix 85) 68 12 756

Powrót do strony

Białowieskiego

Parku Narodowego