Na konkurs wpłynęło 31 prac: 29 prac indywidualnych i 2 prace zbiorowe. Wasze prace oceniała specjalnie powołana komisja w składzie: Natalia Gierasimiuk - pracownik Muzeum Białoruskiego w Hajnówce, Katarzyna Bielawska - pracownik Gminnego Ośrodka Kultury w Narewce i Ewa Moroz - Keczyńska - pracownik Białowieskiego Parku Narodowego.

W tym konkursie najważniejsza była ciężka, terenowa praca detektywa. Dlatego Komisja czytając Wasze opisy przede wszystkim szukała w nich śladów odbytych przez Was rozmów z rodzicami i dziadkami oraz wspomnień na temat sposobu użytowania drewnianych przedmiotów.

Laureatami konkursu zostali uczniowie Szkoły Podstawowej w Narewce:

Poniżej publikujemy prace, które przyniosły ich autorom zwycięstwo w konkursie. Są to opisy maselnic.

Przedmiot, który mnie najbardziej zafascynował, to maselnica. Na tych terenach używano innej nazwy - „masłobojka”, ale obydwa wyrazy oznaczały to samo. Maselnica służyła w dawnych czasach do wyrobu masła, ponieważ ludzie nie kupowali masła w sklepie, bo po prostu nie było ani sklepu, ani masła. Wlewano śmietanę do maselnicy, zamykano pokrywkę i kołkiem, który miał na końcu kółko z dziurkami, ubijano masło. Ubijano dopóty, dopóki ubijak, czyli to kółko, nie oblepi się grudkami masła. Jak sprawdzić to? Kiedy już ciężko nam ubijać, zdejmujemy pokrywkę i sprawdzamy, czy na dnie jest wielka gruda masła. Jak masło jest już gotowe, wyjmujemy je z maselnicy i płuczemy zimną wodą. Tak robiła moja babcia, i tak też robi moja mama. Babcia dostała maselnicę w prezencie ślubnym. Takim sposobem maselnica w naszej rodzinie jest już 62 lata, czyli od 1941 roku. Ubijanie masła to super frajda. Jest to frajda dla mnie i dla mojego psa, ponieważ on uwielbia zlizywać śmietanę, która często wychlapuje się na podłogę. Wystarczy poczekać 20-30 minut i można zajadać się pysznym masłem domowej roboty. Sama często pomagam przy pracy, ale nie wychodziło mi to tak zręcznie, jak dla mojej mamy. Kończy się moja opowieść o maselnicy i sztuce robienia masła. Myślę, że jest wiele interesujących rzeczy, ale ta jest dla mnie najciekawsza.

Magdalena Kalinowska

Dowiedziałam się z opowieści mojej babci, jak kiedyś wyrabiano masło i jak pracochłonne było to zajęcie. Tradycyjna metoda wyrabiania masła polegała na zebraniu śmietany z powierzchni zimnego mleka i skwaszeniu jej. Następnie należało wlać śmietanę do naczynia zrobionego z drewnianych klepek, ściśniętych metalową opaską. Do środka wkładano drążek, na którego końcu było zamocowane kółko z otworami. Naczynie zamykano szczelnie pokrywką, w której był otwór na rączkę od drążka. Wolnymi ruchami ubijano śmietanę do momentu, aż pojawiły się grudki masła. Masło oddzielano od maślanki i moczono je w wodzie. Po odsączeniu z wody solono i formowano w osełki. Po uformowaniu masło można było spożyć.

Katarzyna Bondaruk