Jak żubry spędzają zimę

Zima jest trudnym okresem dla zwierząt; część z nich ją przesypia, część gromadzi zapasy, inne na bieżąco szukają dostępnego pożywienia. Żubry spędzają zimę przy paśnikach
z sianem. Największe zimowe stada mieszane (zawierające osobniki obu płci) liczą po 80-100 sztuk. Żubrzyce pozostają przez całą zimę przy jednym miejscu dokarmiania, byki są bardziej ruchliwe i odwiedzają kilka takich miejsc położonych w odległości 1-4 km. Jednak tylko 1/3 dorosłych samców wchodzi w skład zimowych stad, pozostałe skupiają się po kilka przy oddzielnych paśnikach lub też wędrują samotnie po Puszczy. Żubry powracają w kolejne zimy do tych samych miejsc dokarmiania. Dokarmianie żubrów ogranicza szkody w lesie powodowane przez spałowanie, czyli ogryzanie kory drzew. Ponadto pomaga przetrwać zimę najbardziej potrzebującym – cielnym żubrzycom oraz żubrzycom karmiącym tegoroczne młode. Mają one bowiem szczególnie duże zapotrzebowanie na pokarm. Podczas łagodnych zim z małą ilością śniegu żubry późno podchodzą do brogów z sianem; wolą żerować na łąkach i polach poza granicą lasu lub na korze ścinanych drzew liściastych (takich jak osika). Futrzane „kożuchy” żubrów znakomicie chronią je przed mrozem; nawet wielogodzinne leżenie na śniegu nie grozi przeziębieniem. Wraz z ustępującym śniegiem zimowe stada rozpadają się, gdy żubry stopniowo opuszczają miejsca dokarmiania.

Jak wychować cielę na porządnego żubra

Wiosną w żubrzej populacji rozpoczyna się okres porodów. Większość z nich ma miejsce od maja do lipca, zdarza się jednak, że cielęta przychodzą na świat jesienią, a nawet zimą. Żubrzyca rodzi jedno cielę, które już po kilku - kilkunastu minutach próbuje wstawać. Czyni to początkowo niezdarnie, jednak szybko łapie równowagę i staje na szeroko rozstawionych nóżkach. Żubrzyca dokładnie wylizuje noworodka, co trwa nieprzerwanie od pół do jednej godziny. Wylizywanie ma na celu oczyszczenie i wymasowanie malucha, a przez to pobudzenie go do większej aktywności. W czasie pierwszej godziny życia żubrzątko odnajduje wymię matki i zjada swój pierwszy posiłek.

Początkowe dni życia cielę spędza w pobliżu matki, później stopniowo staje się coraz bardziej samodzielne, dołącza do rówieśników obecnych w grupie by wspólnie dokazywać. Żubrzyce są opiekuńczymi matkami. Karmią swoje cielę kilkakrotnie w ciągu dnia oraz myją je szorstkim językiem. Matka utrzymuje z maluchem kontakt głosowy często chrucząc; nawołuje tak cielę, gdy jest zaniepokojona. Chruczenie może być również sygnałem do rozpoczęcia ssania. Żubrzyca jest też bardziej niż zazwyczaj ostrożna i szczególnie wrogo nastawiona wobec intruzów; może przeganiać nawet podlatujące za blisko ptaki. Mleko żubrze jest wysoko energetycznym pokarmem; zawiera więcej tłuszczu niż mleko krowie. Cielę karmione jest nim przez około jeden rok, stopniowo przejmując dorosły sposób odżywiania się. Jego związek z matką kończy się w 2-3 roku życia.

KD

..........................................................

To i owo…

• Na świecie jest około 3000 żubrów, z czego 60% żyje w wolnych stadach. Oprócz Polski wolne stada żubrów są w Rosji, Białorusi, Ukrainie i Litwie. W Polsce żyje obecnie około 780 żubrów, z tego 350 w Puszczy Białowieskiej.

•  Żubr jest największym roślinożernym ssakiem Europy. Najcięższe byki mogą ważyć prawie 1000 kg, żubrzyce są lżejsze - do 640 kg.

• Według danych z Ksiąg Rodowodowych Żubrów najstarsza żubrzyca żyła 26 lat, a byk 22 lata.

..........................................................