Na pewno zdarzyło się Wam, podczas wieczornego spaceru parkową alejką, usłyszeć smętne pohukiwanie sowy. Przypuszczam, że wielu z Was nie zastanawiało się wówczas, jaki to gatunek. Raczej przyśpieszyliście kroku, a po Waszych plecach przebiegł nieprzyjemny dreszczyk strachu.

Już od starożytności głos niektórych sów był źle kojarzony. Myślę, że wynikało to z braku wiedzy o tych wspaniałych ptakach! Chciałbym przedstawić je Wam z punktu widzenia ornitologa, czyli znawcy ptaków, i wyzwolić sowy od wszelkich złych przesądów.

Uszatka z pęczkami piór na głowie

i charakterystyczną szlarą

Jak myślicie, ile gatunków sów występuje na świecie?

Naukowcy, przeszukując wszystkie zakątki Ziemi, odkryli i opisali dotychczas blisko 200 gatunków sów! W Polsce występuje ich zaledwie 13. Lęgowych, czyli takich, które składają jaja i wychowują potomstwo jest 9. Resztę stanowią sowy, które czasem do nas zalatują, czyli pojawiają się nieregularnie w pewnych okresach roku.

Co sowy jedzą i kiedy polują?

Podobnie jak sokoły, jastrzębie i myszołowy, sowy są drapieżnikami. Żywią się głównie kręgowcami. W przeciwieństwie do typowych dziennych drapieżców (sokołów), polują o zmierzchu i w nocy. Są jednak pewne wyjątki. Sowa śnieżna, zalatująca do nas z dalekiej Północy, sowa błotna, żyjąca między innymi na biebrzańskich bagnach i nasza sóweczka - polują również w dzień. Nasze najmniejsze gatunki sów: sóweczka i włochatka swoją dietę uzupełniają owadami.

 
Zastanawialiście się, dlaczego sowi lot jest bezszelestny?

Lot sowy naprawdę jest bezszelestny! Kiedyś byłem na wystawie sów. Jeden z opiekunów kazał mi zamknąć oczy. W pewnej chwili poczułem podmuch powietrza na twarzy. Okazało się, że koło mojej głowy przeleciał ogromny puchacz! Nie słyszałem nic, ponieważ jego pióra (lotki ze skrzydeł i sterówki z ogona) miały miękkie i postrzępione brzegi. Podobnie jest u innych sów. Także ich nogi są całe obrośnięte puchem. Taka cecha gwarantuje sukces na polowaniu, gdzie trzeba być przecież cicho.

Czy sowy mają dobry wzrok?

Oczy sów otoczone są charakterystycznie ułożonymi piórami, tworzącymi tzw. szlarę. Zazwyczaj są jaskrawożółte. Sowie oczy, podobnie jak u ludzi, zwrócone są do przodu. U innych ptaków zaś, zwykle skierowane są na boki. Oczy sów są tak wielkie, że nie mogą obracać się w oczodołach! Żeby rozejrzeć się wokoło, sowa musi kręcić ruchliwą szyją. Dzięki niej potrafi obrócić głowę o 180 stopni, a nawet ustawić ją do góry nogami!

Czy sowa słyszy bicie serca myszy?

Sowa słyszy na pewno o wiele lepiej od nas! Puszczyk bicie serca myszy słyszy z odległości 15 metrów. Pewnie myśleliście, że sterczące pędzelki z piór na głowie puchacza czy uszatki to ich właściwe uszy. Nic bardziej mylnego. Ich prawdziwe uszy znajdują się za okalającą oczy szlarą. Są to dwa otwory bez małżowiny. Uszy sowy położone są na różnej wysokości, co pozwala  ptakowi dokładnie ocenić położenie i odległość jego ofiary. Jednak, gdy pada deszcz, sowa nie słyszy myszy chodzącej pod gałęzią, na której siedzi! Przy trwającym bardzo długo hałasie, np. przy ciągłych, ulewnych deszczach, może nawet umrzeć z głodu. Do polowania potrzebna jest jej bowiem cisza.

Mam nadzieję, że po przeczytaniu tego artykułu żadna sowa już nigdy Was nie przestraszy. A jeśli nawet, to szybko pomyślcie o płomykówce, z miłą i przyjazną twarzą.

FK