Etnolog – bada (ale nie tak, jak lekarz) człowieka i jego „bycie” w świecie, czyli to: jak on postrzega świat (jego sposoby myślenia i wierzenia), jak się do niego adaptuje (jego gospodarka i ekonomia), jak go porządkuje (jego systemy społeczne, prawne). Badania prowadzi zarówno nad ludami bliskimi nam geograficznie (naszymi sąsiadami), jak i tymi odległymi; społecznościami żyjącymi współcześnie, jak i tymi, które żyły dawniej.

Mitologia – zbiór mitów, czyli opowieści o legendarnych bohaterach, bogach, zdarzeniach. Mitologia może funkcjonować w danej społeczności jako całość: kodeks postępowania, zbiór wierzeń (jak to było np. u Indian, Celtów) lub może opisywać system religijny (np.: starożytnych Greków, Rzymian czy współczesnych nam Ormian, Cyganów).

Monogamia – słowo pochodzi od greckich słów: mónos „pojedynczy” i gámos „małżeństwo” i oznacza łączenie się zwierząt w stałe pary. Inaczej mówiąc monogamia to zjawisko współżycia jednego samca z jedną samicą. Niektóre gatunki zwierząt łączą się w stałe pary tylko na jeden lub kilka sezonów rozrodczych, inne zaś, np. bociany, sowy, łabędzie „zawierają małżeństwa” na całe życie.

U większości zwierząt występuje jednak zjawisko odwrotne, czyli poligamia, z greckiego pólis znaczy „wiele”, gámos „małżeństwo”. O poligamii mówimy wówczas, gdy samiec, np. samiec żubra, jelenia czy sarny, współżyje w okresie godów z wieloma samicami swojego gatunku.

Naczynia – w botanice, czyli nauce o roślinach, nazwą tą określa się długie, puste rurki utworzone ze drewniałych i martwych komórek, zwanych członami naczyń, występujące w drewnie roślin. Służą one do przewodzenia wody i zawartych w niej substancji mineralnych z korzeni do łodygi i liści rośliny.

Szlara – „twarz sowy”, którą tworzą drobne pióra ułożone promieniście wokół oczu i dzioba ptaka. U płomykówki przybiera ona kształt sercowaty, podczas gdy u innych gatunków sów ma postać koła.

Wykrot – drzewo wywrócone z korzeniami. Pień drzewa pozostaje zwykle nie uszkodzony.

Przodek – słowo oznaczające naszych poprzedników, z którymi się utożsamiamy/identyfikujemy. Inaczej mówiąc to ktoś, od kogo wywodzą się kolejne pokolenia, w tym też i my.

Przodków dzielimy na tych prawdziwych - biologicznych (nasi krewni), jak i mitycznych (np. mitycznym przodkiem narodu polskiego byli Sarmaci, a przodkami poszczególnych plemion indiańskich były różne zwierzęta, drzewa, skały). Gdy mówimy, że ktoś odziedziczył, np. jakąś cechę po przodkach, mamy zwykle na myśli nie jego rodziców, czy nawet dziadków, ale pra, pra, pra… dziadków, czyli bardzo dawnych jego poprzedników.

Słowianie – najmłodszy w historii Europy lud prowadzący osiadły tryb życia. Do dziś trwają spory o to, skąd Słowianie przywędrowali do Europy, czy znali pismo. Co o naszych przodkach wiemy na pewno? Od początku byli rolnikami związanymi ze środowiskiem leśnym i wyraźnie unikali otwartych przestrzeni. Boską siłę upatrywali w przyrodzie, czyli wyznawana przez nich religia była tzw. religią naturalną - opartą na prawach przyrody, np.: dla rolników znaczenie miała gleba, dla rybaków woda. Na pewno jeszcze 1000 lat temu mówili jednym, wspólnym językiem, który później zmienił się, dzieląc ich na 3 grupy: wschodnią, zachodnią i południową. Dziś, spośród 45 państw istniejących w Europie, aż 14 ma rodowód słowiański, m.in. Polska, Białoruś, Macedonia.

Uroczysko – miejsce zwykle odludne, związane jest z jakimś zdarzeniem lub tajemnicą, którą tłumaczy sama jego nazwa lub wyjaśniają ludowe opowieści. Najczęściej uroczyska spotykamy w lasach, rzadziej na otwartej przestrzeni.

EMK, AG